بررسي نحوه كنترل ژنتيكي صفات مرفولوژيك، فنولوژيك، عملكرد دانه و اجزاي آن در بزرك در محيط شور

دانشگاه ولي عصر

كارشناسي ارشد

در اين مطالعه نحوه كنترل ژنتيكي صفات تعداد روز تا جوانه‌زني، تعداد روز تا تكمه‌دهي، تعداد روز تا گلدهي، تعداد روز تا رسيدگي، ارتفاع بوته، تعداد انشعاب در بوته، تعداد كپسول در بوته، تعداد دانه در كپسول، وزن هزار دانه، عملكرد دانه در بوته، عملكرد در واحد سطح و شاخص برداشت در گياه بزرك با استفاده از داده‌هاي نسل F2 و بر اساس مدل گريفينگ متد 2 انجام شد. نتايج جدول تجزيه واريانس وجود تنوع زياد بين ژنوتيپ‌ها را از لحاظ كليه صفات مورد مطالعه نشان داد. آثار تركيب‌پذيري عمومي (GCA) و خصوصي (SCA) معني‌دار در تجزيه‌هاي داي‌آلل نقش مؤثر آثار افزايشي و غير افزايشي ژن‌ها را در كنترل اكثر صفات نشان داد، اما مقادير نسبت واريانس تركيب‌پذيري عمومي به واريانس تركيب‌پذيري خصوصي بدست آمده براي صفات مختلف نشانگر سهم بيشتر آثار افزايشي ژن‌ها در كنترل صفات تعداد روز تا 50 درصد تكمه‌دهي، تعداد روز تا 50 درصد گلدهي، تعداد روز تا رسيدگي، تعداد انشعاب در بوته و شاخص برداشت بود، ولي در كنترل ژنتيكي روز تا 50 درصد سبز شدن، تعداد كپسول در بوته، تعداد دانه در كپسول، وزن هزار دانه، عملكرد دانه در بوته، عملكرد دانه در واحد سطح، ميزان سديم، پتاسيم، منيزيم، كلسيم، منگنز و رويآثار غير افزايشي ژن‌ها نقش بيشتري داشتند. بر اساس مقادير تركيب‌پذيري عمومي، بهترين تركيب شونده‌ها در بين والدين شامل ژنوتيپ‌ McGregor و لاين CAN66 براي تعداد روز تا 50 درصد سبز شدن، ژنوتيپ McGregor براي ارتفاع بوته، لاين AH92 براي تعداد روز تا 50 درصد گلدهي، لاين KO37 براي وزن هزار دانه، شاخص برداشت، منيزيم و منگنز، لاين KH124 براي تعداد كپسول در بوته، تعداد دانه در كپسول، عملكرد دانه در بوته، عملكرد دانه در واحد سطح و ميزان سديم، ژنوتيپ McGregor و لاين SE65 براي ميزان پتاسيم، ژنوتيپ‌هاي McGregor و Flanders براي ميزان كلسيم و ژنوتيپ Flanders براي ميزان عنصر روي در اندام‌هاي هوايي بودند و لذا اين والدها مي‌توانند در برنامه‌هاي اصلاحي به منظور تجمع آلل‌هاي مطلوب آن‌ها براي صفات مورد نظر در يك لاين اصلاحي مدنظر قرار گيرند. بين مقادير ضرايب همبستگي فنوتيپي و ژنتيكي بين عملكرد دانه در بوته و تعداد كپسول در بوته همخواني بالايي وجود داشت كه نشان داد عوامل محيطي تأثيري بر روابط بين اين دو صفت نداشته و عوامل ژنتيكي بيشتر موجب اين همبستگي شده است. نتايج اين مطالعه نشان مي‌دهد كه پتانسيل توليد واريته‌هاي مطلوب از لحاظ صفات مختلف از طريق انتخاب در جوامع در حال تفرق و يا از طريق توليد هيبريد در صورت رفع موانع توليد اقتصادي بذر هيبريد وجود دارد.

48280

دانشگاه وليعصر رفسنجان

آرمان آذري،اصغر رحيمي

زراعت و اصلاح نباتات

علي اكبر محمدي ميريك