مقايسه ي شاخص هاي مختلف تكامل خاك در برش طولي كرمان - بافت

پژوهشگران علوم خاك، به‌منظور سازمان¬دهي داده¬هاي خاك، معادله‌ها و شاخص‌‌هاي رياضي مختلفي را ابداع نموده‌اند تا بتوانند درجه¬ي تكامل خاك را به‎صورت يك مقدار عددي بيان كنند. هدف اصلي پژوهش حاضر، مقايسه¬ي شاخص¬هاي مختلف تكامل خاك (شامل اشكال و نسبت¬هاي آهن، پذيرفتاري مغناطيسي، شاخص¬هاي رنگ و شاخص هاردن اصلاح‌شده) در رابطه با خاك‌هاي مختلف موجود در برش طولي كرمان- بافت بود. به‌منظور انجام مطالعات صحرايي، تعداد هشت خاك‌رخ در واحدهاي مختلف ژئومرفيك، حفر و تشريح شد. سپس از تمامي افق¬هاي ژنتيكي خاك‌رخ‌هاي حفر¬شده، نمونه¬برداري صورت گرفت و تجزيه¬هاي آزمايشگاهي لازم بر روي آن¬ها انجام شد. در نهايت، خاك¬رخ¬هاي مزبور بر اساس دو سامانه¬ي رده‌بندي آمريكايي (2010) و جهاني (2007) طبقه¬بندي شدند. نتايج نشان¬دهنده¬ي هم¬بستگي نسبتاً خوب بين اسامي خاك در سطح زيرگروه سامانه¬ي رده¬بندي آمريكايي با واحدهاي خاك تعريف¬شده در سطح دوم سامانه¬ي طبقه¬بندي جهاني بود. با توجه به اينكه در برش طولي مورد مطالعه، از سمت كرمان به ¬طرف بافت، با افزايش ارتفاع از سطح دريا، اقليم مرطوب¬تر مي¬شود و به تبع آن شدت فرايند¬هاي خاك¬ساز افزايش مي¬يابد؛ اشكال و نسبت¬هاي آهن بدون در نظر گرفتن شرايط موضعي، اين روند تكاملي را به خوبي نشان دادند. برخلاف تأثير ليتولوژي مواد مادري بر مقدار پذيرفتاري مغناطيسي مينروژنيك خاك‌ها، اين ويژگي ارتباط معني‌داري با شاخص¬هاي تكامل خاك نشان نداد. رابطه¬ي همبستگي بين سه شاخص رنگِ هارست، تورنت و الكساندر با انواع اشكال آهن، نشان‌دهنده¬ي اين موضوع بود كه شاخص هارست براي منطقه¬ي مورد مطالعه، بهتر از دو شاخص ديگر عمل نموده¬ است. به‌علاوه، شاخص هاردن اصلاح‎شده به‌دليل يكسان نبودن ماده¬ي مادري خاك¬رخ¬ها، با روند تكاملي خاك در منطقه مطابقت نداشت.

48276

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محمد هادي فرپور،عليرضا كريمي كارويه

خاكشناسي

عيسي اسفنديارپور