كمي كردن توليد و توزيع ماده خشك در گلرنگ

يكي از قسمت‌هاي مهم مدل‌هاي رشد گياهان زراعي توليد ماده خشك است كه در توليد عملكرد بيولوژيك و اقتصادي نقش اساسي دارد. اطلاعات كافي در مورد توليد ماده خشك در گلرنگ وجود ندارد. بنابراين، هدف از اين مطالعه كمي كردن توليد و توزيع ماده خشك ارقام گلرنگ در تاريخ كاشت‏هاي مختلف مي‌باشد. بدين منظور يك آزمايش فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در 4 تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه وليعصر (عج) رفسنجان در سال 1391 انجام شد. فاكتورها شامل تاريخ كاشت (16 فروردين و 6 و 27 ارديبهشت) و ارقام (ژنوتيپ 411، سينا، محلي‏اصفهان و صفه) بودند. نتايج نشان داد مدل نمايي خطي بريده بهترين توصيف را از روند تغييرات تجمع ماده خشك در برابر روز پس از كاشت نشان داد. به اين صورت كه بيشترين تجمع ماده خشك در تاريخ كاشت اول به‎دست آمد و با تاخير در كاشت اين مقدار كاهش يافت. در تاريخ كاشت اول رقم محلي‏اصفهان بيشترين تجمع ماده خشك را نسبت به ارقام 411 و صفه داشت ولي با رقم سينا تفاوت معني‏داري نشان نداد. در تاريخ كاشت دوم تفاوت معني‏داري بين ارقام مشاهده نشد و در تاريخ كاشت سوم نيز رقم صفه بيشترين تجمع ماده خشك را داشت. ضريب تخصيص ماده خشك به برگ بين 45/0 تا 51/0 در تاريخ كاشت اول، 51/0 تا 60/0 در تاريخ كاشت دوم و 44/0 تا 61/0 در تاريخ كاشت سوم متغير بود. در هر سه تاريخ كاشت تمام ارقام با تاخير در كاشت، ضريب تخصيص ماده خشك آن‏ها به ساقه كاهش يافت به اين صورت‏كه در تاريخ كاشت اول، دوم و سوم به‎ترتيب 45/0، 34/0 و 17/0 از ماده خشك توليد شده به ساقه تخصيص داده شد. ضريب تخصيص ماده خشك به دانه در تاريخ كاشت اول بين 16/0 تا 44/0 بود كه در تاريخ كاشت دوم در تمام ارقام نسبت به تاريخ كاشت اول افزايش يافت. در تاريخ كاشت سوم اين مقدار در ژنوتيپ 411 و رقم صفه افزايش ولي در ارقام محلي‎اصفهان و سينا كاهش يافت. از لحاظ ضريب تخصيص ماده خشك به دانه در تاريخ كاشت سوم بين ژنوتيپ 411 با ارقام محلي‎اصفهان و صفه اختلاف معني‎داري وجود داشت. كارايي مصرف نور ارقام نيز با استفاده از يك رابطه خطي به‏دست آمد كه اين مقدار بين 7/1 تا 5/2 گرم بر مگاژول تشعشع دريافتي در ارقام متغير بود. بررسي روابط آلومتريك بين سطح برگ و خصوصيات رويشي نشان داد كه سطح برگ در طول فصل رشد مي‌تواند به‌خوبي توسط وزن خشك برگ با استفاده از يك رابطه خطي پيش‌بيني شود (4/61 ≤ RMSD؛ 96/0 ≥ R2).

47846

دانشگاه وليعصر رفسنجان

افشين سلطاني،بتول مهدوي

زراعت

بنيامين ترابي