بررسي فضاهاي مفهومي در شعر مهدي اخوان ثالث با رويكرد شعر شناسي شناختي

دانشگاه ولي عصر

ارشد

پژوهش حاضر، به تحليل نگاشت¬هاي مفهومي در چند شعر از مهدي اخوان ثالث بر مبناي نظريۀ شعر شناسي شناختي و در چارچوب نظريات مارگريت فريمن (2000)، فوكونيه (2005) و ترنر (2002)، مي¬پردازد. در رويكرد شعر شناسي شناختي امكان بررسي متون ادبي، به‌واسطه‌ي ابزارهاي زبان‌شناسي شناختي امكان¬پذير است. از جملۀ اين ابزارها كه بررسي ساختار كلي اثر و چينش واحدهاي زباني را ممكن مي‌سازند، مي‌توان به نگاشت‌هاي مفهوميِ ويژگي، رابطه¬اي و نظام اشاره كرد. نگاشت، انتقال ويژگي¬هاي يك قلمرو مفهومي به قلمرو مفهومي ديگر است. در نظريه شعر شناسي شناختي، بافتِ اثر نقش بنياديني در ايجاد معني دارد و تحليل¬ها بر سه محور متن، مؤلف و خواننده قرار دارند. با توجه به اينكه اين نظريه قادر است سبك فردي مؤلف را مشخص كند، ضرورت پژوهش بديهي به نظر مي¬رسد. در اين پژوهش با توجه به انسجام ادبي و وجود مفاهيم عميق انساني در اشعار مهدي اخوان ثالث به بررسي چند شعر از آثار فاخر او پرداخته¬ايم. پرسش پژوهش اين است كه آيا با تكيه بر نگاشت¬هاي سه¬گانه، مي¬توان به تحليل يك متن و ارائۀ چارچوبي نظري دربارۀ آن پرداخت؟ و آيا مهارت¬هاي عمومي نگاشت مي¬توانند به عنوان نظريه¬اي مناسب، محدوديتهاي تفسيرهاي چندگانۀ شعر اخوان ثالث را تعيين كنند؟ در اين مجال، تحليل نگاشت¬هاي مفهومي و بررسي عملكرد عناصر مختلف براي ساخت يك كل منسجم در شعر، به شناخت جهان فكري اخوان ثالث و الگوهاي مورد استفادۀ او براي ارائۀ جهانِ خود، منجر شد.

47767

دانشگاه وليعصر رفسنجان

نرگس باقري

زبان و ادبيات فارسي

زهرا سيد يزدي