ارزيابي مقاومت به تنش خشكي چهار رقم تاك ﴿صاحبي،عسكري،كشمشي و ياقوتي ﴾

دانشگاه ولي عصر﴿عج﴾

كارشناسي ارشد

به‌منظور بررسي اثر‌هاي تنش خشكي بر برخي از شاخص‌هاي رشدي و پارامترهاي فيزيولوژيكي و بيوشيميايي تاك، پژوهشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با پنج سطح دور آبياري 3، 6، 9، 12 و 15 روز در ميان روي چهار رقم تاك عسكري، كشمشي، صاحبي و ياقوتي در چهار تكرار به مرحله اجرا گذاشته شد. تنش خشكي با استفاده از روش وزني اعمال گرديد. در پايان آزمايش فاكتورهاي رويشي شامل وزن‌تر و خشك اندام هوايي و ريشه، طول ساقه، تعداد برگ، سطح برگ، تعداد گره، طول ميان‌گره، طول سيستم ريشه‌اي، طول فلش رشدي و درصد ريزش برگ، فاكتورهاي فيزيولوژيكي شامل محتواي آب نسبي برگ، كارايي مصرف آب، فلورسانس كلروفيل، ميزان كاروتنوئيد و كلروفيل a، b و كل و فاكتورهاي بيوشيميايي شامل پرولين، قندهاي محلول و ميزان تركيبات فنلي برگ و هم‌چنين ميزان عناصر معدني اندام هوايي و ريشه اندازه‌گيري شدند. نتايج بدست آمده نشان داد كه تنش خشكي باعث كاهش شاخص‌هاي رشدي و تغيير برخي از پارامترهاي فيزيولوژيكي و بيوشيميايي بوته تاك بسته به نوع ژنوتيپ شد. با افزايش تنش خشكي ميزان وزن‌تر و خشك اندام هوايي و ريشه، طول ساقه، تعداد برگ، تعداد گره و طول‌ميان‌گره كاهش يافت. بيش‌ترين طول شاخه و طول‌ميان‌گره مربوط به رقم ياقوتي در دور آبياري 6 روز و كم‌ترين آن‌ها در رقم كشمشي با دور آبياري 15 روز بود. بيش‌ترين تعداد برگ مربوط به رقم صاحبي با دور آبياري 3 روز و كشمشي با دور آبياري 6 روز و كم‌ترين آن مربوط به رقم ياقوتي با دور آبياري 15 روز بود. هم‌چنين بيش‌ترين ميزان وزن‌تر و خشك اندام هوايي و ريشه به ترتيب در دور آبياري 6 روز در رقم ياقوتي و در دور آبياري 9 روز در رقم عسكري مشاهده شد. كم‌ترين ميزان وزن‌تر و خشك اندام هوايي و ريشه در دور آبياري 15 روز مشاهده شد. با افزايش تنش خشكي ميزان كلروفيل كل و كاروتنوئيد‌ها كاهش يافت، به‌طوري‌كه بيش‌ترين ميزان مربوط به رقم صاحبي در دور آبياري 6 روز و كم‌ترين در رقم ياقوتي در دور آبياري 15 روز مشاهده شد. با افزايش تنش خشكي ميزان پرولين، قندهاي محلول و ميزان تركيبات فنلي برگ و درصد ريزش برگ افزايش يافت. واكنش ژنوتيپ‌ها در ارتباط با تنش خشكي متفاوت بود، به‌طوري‌كه بيش‌ترين ميزان پرولين، محتواي آب نسبي برگ و كارايي مصرف آب مربوط به رقم صاحبي و كم‌ترين مربوط به رقم كشمشي بود بيش‌ترين ميزان تركيبات فنلي برگ مربوط به رقم صاحبي در دور آبياري 15 روز و كم‌ترين ميزان در دور آبياري 3 روز در رقم صاحبي مشاهده شد. بيش‌ترين درصد ريزش برگ در رقم ياقوتي و كم‌ترين درصد ريزش در رقم صاحبي مشاهده شد. كم‌ترين محتواي آب نسبي برگ در دور آبياري 15 روز و هم‌چنين كارايي مصرف آب در رقم ياقوتي مشاهده شد. بيش‌ترين ميزان نيتروژن اندام هوايي به ترتيب در دور آبياري 6 و 9 روز و در ارقام ياقوتي و عسكري و كم‌ترين ميزان نيتروژن اندام هوايي در دور آبياري 12 روز در ارقام كشمشي و صاحبي و 15 روز در هر چهار رقم مشاهده شد و بيش‌ترين ميزان پتاسيم اندام هوايي و ريشه در رقم عسكري در دور آبياري 9 روز و كم‌ترين آن‌ها به‌ترتيب در دور آبياري 15 روز در ارقام صاحبي و ياقوتي و در دور آبياري 6 روز در رقم ياقوتي مشاهده شد. بيش‌ترين ميزان فسفر اندام هوايي و ريشه به‌ترتيب در دور آبياري 6 و 3 روز در رقم ياقوتي و كم‌ترين آن‌ها به‌ترتيب در ارقام عسكري و ياقوتي و در دور آبياري 3 و 9 روز مشاهده شد. با توجه به نتايج اين پژوهش كه رقم صاحبي بيش‌ترين ميزان پرولين، تركيبات فنلي برگ، محتواي آب نسبي برگ و كارايي مصرف آب را داشت بنابراين مي‌توان گفت كه اين رقم در مقايسه با سه رقم ديگر به تنش خشكي متحمل‌تر بود لذا براي كشت در مناطق خشك و كم آب توصيه مي‌شود.

47500

دانشگاه وليعصر رفسنجان

سيد حسين مير دهقان ،محمد حسين شمشيري

باغباني

مجيد اسماعيلي زاده