بررسي خصوصيات دموگرافيك، باليني و پيامد بيماران بستري با كرونا ويروس 2019 (كوويد- 19) در استان كرمانشاه، ايران

رشت

مقدمه: پاندمي كوويد- 19 با بيش از 112 ميليون مورد ابتلا و 5/2 ميليون مورد مرگ، دشوارترين چالش سلامتي را در صد سال گذشته پيش روي انسان قرار داده است. گسترش وسيع و سريع بيماري موجب غافلگيري سيستمهاي سلامت شده است. بنابراين مشخص كردن الگوي اپيدميولوژيك بيماري و عوامل مساعد كننده ابتلا و مرگ ناشي از آن از اهميت زيادي برخوردار است. در اين مطالعه خصوصيات دموگرافيك، باليني و پيامد ناشي از بيماري كوويد- 19 در بازه زماني يك ساله در استان كرمانشاه با بيش از 2 ميليون نفر جمعيت در غرب ايران مورد بررسي قرار گرفته تا با شناخت علمي و دقيق از رفتار اين اپيدمي زمينههاي مناسبي براي كنترل بهتر بيماري در كشورمان فراهم شود. مواد و روشها: اين مطالعه يك كوهورت گذشته نگر است كه روي بيماراني كه با تشخيص باليني كوويد- 19 از 1 اسفند 1398 تا 1 اسفند 1399 در بيمارستانهاي استان كرمانشاه بستري شده بودند با استفاده از اطلاعات ثبت شده در سامانه مركز كنترل و پايش مراقبتهاي درماني دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه به انجام رسيد. بيماراني كه ابتلا آنها به كوويد- 19 با منفي شدن تست PCR كرونا و سي تي اسكن قفسه سينه رد شده بود از مطالعه خارج شدند. تجزيه و تحليل دادهها توسط نرمافزار STATA، ويرايش 14 انجام شد. جهت تجزيه و تحليل دادههاي توزيع خصوصيات دموگرافيك و باليني از آمار توصيفي شامل بررسي نسبتها، ميانگين و انحراف استفاده شد. همچنين براي بررسي عوامل مرتبط با پيامد (مرگ و مير يا ترخيص از بيمارستان) از مدل رگرسيون لجستيك استفاده و نسبت شانس (OR) به همراه فاصله اطمينان استفاده شد. نتايج: درمجموع 27256 مورد بستري وارد مطالعه شدند. از اين تعداد %26/46 زن و %74/53 مرد بودند. ميانگين سني آنها 74/22±34/53 سال بود. از مجموع كل موارد، %39/47 موردِ قطعي (PCP مثبت)، %52/33 موردِ محتمل(CT منطبق) و %09/19 مورد مظنون (بالين منطبق) بودند. ميزان مرگ و مير كلي در اين مطالعه 2646 نفر معادل %71/9 بود. بيشترين فراواني بستري و مرگ و مير در گروه سني 85-60 بود. بيشترين نسبت مرگ به بستري مربوط به گروه سني بالاي 85 سال بود (%76/20). از كل موارد تحت مطالعه %48/49 ساكن مركز استان، %65/47 ساكن شهرستان ها و %87/2 ساكن خارج از استان كرمانشاه بودند. بيشترين فراواني بستري در بيمارستانها مربوط به مركز ريفرال فارابي (%11/14) و بيشترين فراواني مرگ مربوط به مركز ريفرال گلستان (%45/19) بود. در اين مطالعه %97/14 از بيماران دربخش هاي ICU بستري شدند، از اين ميزان %24/27 فوت كردند. از كل موارد مرگ و مير%98/41 در بخشهاي ICU اتفاق افتاد. در مطالعه ما، ديسترس تنفسي (%63/58)، سرفه (%57/38)، تب (%89/28) و درد عضلاني (%79/23) شايع ترين علايم باليني، و همچنين فشارخون بالا (%52/12)، بيماريهاي قلبي (%61/7)، ديابت (%35/7) و سرطان (%99/1) شايع ترين بيماري هاي زمينه اي بودند. در اين مطالعه مردان شانس بيشتري براي مرگ داشتند. رخداد مرگ در گروههاي سني بالاي 45 سال بيشتر بود. موارد قطعي بيماري ، بيماران ساكن شهرستانها و بيماران بستري در مراكز ريفرال شانس بيشتري براي مرگ داشتند. رخداد مرگ در بيماران با ساچوريشن اكسيژن زير 93% ، بيماران بستري در بخش مراقبتهاي ويژه و بيماران اينتوبه بيشتر بود. بيماران با كوموربيديتي، كاهش سطح هوشياري ، ديسترس تنفسي و بياشتهايي با رخداد بيشتر مرگ همراه بودند. بحث و نتيجه گيري: فراواني بالاي بستري و مرگ ناشي از كوويد- 19 به ازاي جمعيت، نشانگر بار مستقيم بيماري برسيستم سلامت است. اگر چه رخداد %71/9 مرگ داخل بيمارستاني در مقايسه با آمارهاي ملي و بين المللي نامتعارف نيست اما رخداد قريب به 60% اين موارد، خارج از بخشهاي ICU نشانگر ضرورت توجه به تامين و توزيع مناسب تختهاي ويژه براي اين بيماري است. در مطالعه ما مردان، سالمندان، افراد داراي بيماري زمينه اي و همچنين ساكنين شهرستانها شانس بيشتري براي مرگ داشتند، اين مساله بايد در برنامه ريزي براي ارائه خدمات درماني و مداخلات پيشگيرانه مورد توجه قرار گيرد. در اين مطالعه بيماران انتوبه شانس بيشتري براي مرگ داشتند اما اين به معناي ناديده گرفتن اهميت انتوبيشن در درمان مناسب اين بيماري نميباشد. ساچوريشن اكسيژن كمتر از 93، كاهش سطح هوشياري و ديسترس تنفسي در بدو بستري شانس مرگ را افزايش دادند، لذا ميتوانند به عنوان معيارهايي سهل الوصول در تشخيص بيماران بدحال مورد استفاده قرار بگيرند. در مطالعه ي ما استفاده از تعريف مورد امكان لحاظ كردن مبتلاياني كه نتيجه تست PCR آنها به هر دليل منفي گزارش شده يا در دسترس نبوده را فراهم كرده و امكان برآورد واقعي تر بار بيماري را محيا ساخته است. كليدواژه: كوويد- 19، دموگرافي، خصوصيات باليني، كرمانشاه، ايران

3710

علوم پزشكي گيلان