نقش عوامل همبسته بر مبناي الگوي ارتقاي سلامت پندر در رفتار مسواك زدن دانش آموزان پايه نهم مدارس شهري دولتي استان گيلان در سال تحصيلي 98-1397

رشت

چكيده مقدمه: پوسيدگي دندان در كشورهاي در حال توسعه خصوصا در بين دانش آموزان شايع و جزو بيماري هايي است كه با رفتارهاي افرادارتباط بسيار نزديكي دارد و ميتواند اثرات نامطلوبي بر عملكرد آنان و موفقيتشان در آينده داشته باشد. پوسيدگي دندان قابل پيشگيري است. مسواك كردن نه تنها اولين، بلكه پر كاربردترين شيوه براي تميز كردن دندانها ميباشد و ميتواند پلاك ميكروبي را به روش مكانيكي از روي سطوح دندانها حذف كند. مسواك زدن بايد از زمان رويش اولين دندان آغاز گردد و با اصول صحيح و به طور منظم باشد. مدت زمان انجام آن دو دقيقه و بايد دو بار در روز بعد از صبحانه و قبل از خواب انجام شود. مشخص نمودن عوامل مرتبط با رفتار مطلوب ميتواند به عنوان راهنمايي براي برنامه هاي آموزشي مورد نياز دانش آموزان جهت ارتقاي اين رفتار در آنان باشد. هدف: تعيين نقش عوامل همبسته بر مبناي الگوي ارتقاي سلامت پندر در رفتار مسواك زدن دانش آموزان پايه نهم مدارس شهري دولتي استان گيلان در سال تحصيلي 98-1397 مواد و روشها: اين مطالعه به صورت مقطعي از نوع توصيفي-تحليلي بوده و نمونه گيري به صورت تصادفي خوشه اي چند مرحله اي بود كه بر روي 761 دانش آموز (374 دختر و 387 پسر) پايه نهم مدارس دولتي شهري شش شهرستان (ده شهر) استان گيلان در سال 1398 انجام گرديد. ابزار اوليه مورد استفاده پرسشنامه مروتي و همكاران بود كه توسط تيم تحقيق مورد بازنگري و اعمال تغييرات قرار گرفت. پرسشنامه روا و پايا شامل چهاربخش، مشخصات دموگرافيك، آگاهي، سازه هاي الگوي ارتقاي سلامت و رفتار مسواك زدن بود. كه توسط دانش آموزان به صورت خود ايفا تكميل گرديد. داده ها در نرم افزار SPSS 21 با استفاده از ضريب همبستگي خطي اسپيرمن و مدل رگرسيون خطي و لجستيك چندگانه در سطح معني داري 05/0 مورد تحليل قرار گرفت. يافته ها: 1/20 درصد دانش آموزان مورد بررسي در استان گيلان حداقل دو بار در روز مسواك مي زدند. ميانگين± انحراف معيار سطح آگاهي جامعه مورد مطالعه 0/8±47/2 در حد متوسط پايين بود. يافته ها بيان كننده آن است كه رفتار مطلوب با جنسيت )001/0 (P< ، سطح تحصيلات پدر و مادر )05/0 P<) ارتباط معني دار آماري داشت. ميان تمام سازه ها با رفتار مسواك زدن مطلوب، رابطه ي خطي معني داري وجود داشت و خودكارآمدي، تعهد به طرح عمل و موانع درك شده همبستگي خطي قويتري (همبستگي با شدت متوسط) با رفتار مطلوب داشتند. بر اساس الگوي رگرسيوني، سازه هاي الگوي ارتقاي سلامت 58 درصد از واريانس تعهد به طرح عمل، را توصيف كردند. به ترتيب سازه هاي خودكارآمدي درك شده، تاثيرات موقعيتي و موانع درك شده داراي رابطه ي معني دار آماري قويتري با تعهد به طرح عمل داشتند )05/0 P<). نسبت شانس در پيش بيني رفتار مطلوب در دانش آموزان با استفاده از تحليل رگرسيون لجستيك چندگانه مشخص نمود كه تعهد به طرح عمل، خودكارآمدي و تاثيرات موقعيتي در مدل رگرسيوني به طور مستقل، معني دار بودند و افزايش يك نمره در تعهد به طرح عمل و خودكارآمدي به ترتيب شانس انجام رفتار مطلوب را 14 درصد و 12 درصد افزايش مي دهد )05/0 P<). نتيجه گيري: با توجه به پايين بودن ميزان رفتار مسواك زدن در دانش آموزان مورد مطالعه برنامه ريزي و اجراي مداخلات آموزشي بر اساس الگوي ارتقاي سلامت با تاكيد بر تاثيرگذاري بر سازه تعهد به طرح عمل و خودكارآمدي درك شده و نيز افزايش سطح آگاهي پيشنهاد ميگردد. كليد واژه ها: رفتارمسواك زدن، دانش آموزان، الگوي ارتقاي سلامت پندر

3518

علوم پزشكي گيلان