بررسي نقش برنكوسكوپي فيبروپتيك زودهنگام در پيشگيري از آتلكتازي در بيماران تروماي قفسه سينه مراجعه¬كننده به بيمارستان پورسينا در سال¬هاي 98-97

رشت

مقدمه: تروما يكي از مهمترين چالش¬هاي بهداشت عمومي جهان محسوب مي¬شود. تروما به هر نوع ضربه، جراحت، شوك، آسيب و حادثه وارد شده بر بدن انسان گفته مي¬شود با اين شرط كه از خارج به بدن وارد شود و عامل دروني يا بيماري در بدن علت ايجاد آسيب نباشد. آسيب¬هاي قفسه سينه 10-30% انواع تروماها را به خود اختصاص داده و مسوول بيش از 25% موارد مرگ و مير در بيماران ترومايي مي¬باشد. يكي از شايع¬ترين عوارض ناشي از تروماي قفسه سينه آتلكتازي مي-باشد آتلكتازي به روي هم خوابيدن آلوئول¬ها، لوبول¬ها يا واحدهاي بزرگتر سيستم تنفسي تحتاني اطلاق مـي¬گـردد برونكوسكوپ فيبروبتيك يك ابزار مهم در تشخيص و درمان تعدادي از اختلالات ريوي مي¬باشد. يك فشار راه هوايي مثبت براي اينكه سطح كشش آلوئول¬ها را بالا ببرد ممكن است براي افزايش حجم ريه كه دچارآتلكتازي شده است ضروري باشد و اين فشار مثبت به طور مستقيم با استفاده از يك برونكوسكوپ انعطاف¬پذير اعمال مي¬شود. ضمناً هرگونه ضايعه يا انسداد ناشي از تروما كه در داخل راه¬هاي هوايي ايجاد شده نيز با برنكوسكوپ قابل برطرف شدن مي¬باشد. در اين مطالعه ما بر آن شديم نقش برونكوسكوپي زودهنگام در پيشگيري از آتلكتازي در بيماران ترومايي قفسه سينه در مركز آموزشي درماني پورسيناي رشت بررسي كنيم. مواد و روش¬ها: اين مطالعه به صورت Case-Control طراحي شد. در اين بررسي كليه بيماران با تروماي قفسه سينه مراجعه¬كننده به اورژانس مركز آموزشي درماني پورسينا در سال 1397 وارد مطالعه شده و به صورت تصادفي به 2 گروه مساوي (گروه مورد مطالعه و گروه كنترل) تقسيم شدند. اين 2 گروه به جز مورد برونكوسكوپي قرار گرفتن در تمامي موارد شرايط يكسان داشتند. ابزار مورد استفاده براي جمع¬آوري اطلاعات از دو گروه مورد و كنترل، پرسشنامه¬اي بود كه شامل اطلاعات دموگرافيك، اطلاعات مربوط به تروما، اطلاعات باليني، متوسط زمان تروما تا انجام برونكوسكوپي فيبروپتيك، تعداد روزهاي وصل به دستگاه ونتيلاتور، مدت اقامت در ICU، كل مدت اقامت در بيمارستان، عوارض بعد از برونكوسكوپي، بروز آتلكتازي، پيامد در هنگام ترخيص بود. اطلاعات گردآوري شده جهت تجزيه و تحليل آماري وارد نرم¬افزار اماري SPSS, Version 21 شده، سپس با استفاده از تست¬هاي آماري تجزيه و تحليل شد. دراين مطالعه اختلاف اماري كمتر از 05/0 معني¬دار تلقي شد. براي بررسي وجود تفاوت در دو گروه از نظر ويژگي¬هاي دموگرافي، باليني و نوع تروما ابتدا از آزمون¬هاي Man Whitney و كاي اسكوئر استفاده شد. نتايج: در اين مطالعه از 540 بيمار بررسي شده، 435 نفر (6/80%) مرد و 105 نفر (4/19%) زن بودند. بيشترين تعداد شكستگي دنده (9/35% موارد) شكستگي 2 دنده بود. فراوان¬ترين شغل ميان شركت¬كنندگان در مطالعه، شغل آزاد (1/34%) بود. اكثريت بيماران پس از برونكوسكوپي، عارضه¬اي نداشتند (4/98%). در 112 مورد از بيماران (74/20%) آتلكتازي ديده شد. تروما در اكثر موارد از نوع بلانت بود (5/81%). شايع¬ترين مكانيسم آسيب در اين مطالعه، تصادف وسيله نقليه با عابر پياده بود (1/26%). اكثريت شكستگي¬هاي دنده¬ها، يكطرفه بود (4/80%). هموتوراكس فراوان¬ترين آسيب همراه ريه بود (07/24%). 21 بيمار (9/3%) به علت مسائل ريوي در ICU بستري شدند. همچنين تنها 18 مورد از بيماران (33/3%) فوت شدند. يافته¬هاي ما در مقايسه 2 گروه با يكديگر حاكي از آن بود كه اختلافات فراواني جنسي، تعداد دنده¬هاي شكسته، نياز به دستگاه ونتيلاتور، بستري شدن در ICU، فراواني مرگ و مير، نوع تروما، مكانيسم آسيب، آسيب¬هاي ريه و مدت بستري ماندن، از نظر آماري معنادار نبود و تنها در ميزان بروز آتلكتازي تفاوت معنادار ديده شد (001/0=P). نتيجه¬گيري: نتايج مطالعه ما نشان داد كه انجام برونكوسكوپي زودهنگام در بيماران با تروماي قفسه سينه مي¬تواند از بروز آتلكتازي در آن¬ها بكاهد و از اين رو بهبودي را در اين بيماران تسريع كند،اگر چه هزينه انجام برونكوسكوپي در اين بيماران يكي از ايرادات وارد به اين طرح مي¬باشد، اما مطالعه ما نشان داد اين گروه، مدت زمان كمتري نسبت به گروه شاهد در ICU بستري هستند و همچنين زودتر از بيمارستان مرخص مي¬شوند، از اين رو هزينه¬هاي جانبي كمتري براي سيستم درماني خواهند داشت. مطالعه ما در مجموع انجام برونكوسكوپي زود هنگام را در بيماران با تروماي قفسه سينه به عنوان يك روش درماني موثر پيشنهاد مي¬دهد و مي¬توان با تهيه¬ي گايدلايني از اقدامات لازم از عوارض مختصر ناشي از برونكوسكوپي در اين بيماران نيز كاست.

3482

علوم پزشكي گيلان