بررسي فراواني روش هاي مسموميت به قصد خودكشي در ايران

رشت

مقدمه وهدف: خودكشي و اقدام به خودكشي يك مسئله مهم بهداشت عمومي و رفتاري ضد اجتماعي در كشورهاي پيشرفته و درحال توسعه به حساب مي¬آيد. اين پديده علاوه¬بر آسيب¬هاي فردي و خانوادگي باعث ايجاد چالش¬هاي اجتماعي نيز مي¬گردد بررسي ميزان خودكشي كامل ناشي از مسموميت عمدي دارويي سبب افزايش آگاهي از عوامل خطر اعم از نوع داروها و سموم و ميزان و روش دستيابي و در دسترس¬بودن آن¬ها مي¬شود. باتوجه به اين¬كه اين پديده براي نظام بهداشتي و سلامت كشور پرهزينه و نامتناسب با ارزش¬هاي فرهنگي كشور ماست لذا اين پژوهش با گردآوري اطلاعات موجود و ارزيابي كلي آن جهت تسهيل برنامه¬هاي پيشگيرانه انجام شد. مواد و روش: در اين مطلعه با استفاده از پايگاه¬هاي اطلاعاتي متنوع و با استفاده از كليد واژه¬هاي فارسي و لاتين مرتبط با موضوع مطرح¬شده فهرستي از مقالات موجود تهيه شد و سپس پژوهشگران طرح باتوجه به عناوين به¬دست آمده مقالات تكراري و غير مرتبط را حذف مي¬كنند و سپس عنوان و مقالات باقي¬مانده را به¬دقت برسي مي¬كنند و سپس جهت ارزيابي كيفي مقالات از چك ليست JBI استفاده مي¬كنند و سپس با توجه به متغيرهاي تعريف¬شده اطلاعات را استخراج و مورد تجزيه و تحليل قرار مي¬دهند. يافته¬ها: اطلاعات 7 استان طي سال¬هاي 2002 تا 2019 بررسي شدند. در 17مطالعه مورد بررسي، مشاهده شد كه مسموميت دارويي (5/87%) و قرص (2/87%) بالاترين شيوع را در روش¬هاي خود- مسموميتي به¬قصد خودكشي در كشور داشتند و استان كرمانشاه در سال 2019، بالاترين درصد فراواني مسموميت دارويي را با شيوع 63% داشت.در ايران، آمار مسموميت در شهرها بيشتر از روستا بود و بيشترين آمار در استان¬هاي اصفهان (3/93%)، گرگان (97%) و كرمانشاه (86%) گزارش شد. ميزان مسموميت ثبت¬شده در زنان بيشتر از مردان بود. در بررسي فراواني مسموميت برحسب توزيع سني، بيشترين فراواني مسموميت به¬قصد خودكشي در سنين كمتر از 20 سال (5/87%)، 25 تا 40 سال (بين 71%-87 گزارش شد. در سال 2019، كرمانشاه بالاترين درصد فراواني مسموميت را داشت (63%) و طي سال¬هاي 2016-2017، بيشترين آمار مربوط به تهران (81%) و ايلام (87%) بود. طي سال¬هاي قبل از 2016، بيشترين آمار مسموميت به¬ترتيب مربوط به تهران (5/87%)، كرمانشاه (80%) و تبريز (71%) بود. باتوجه به درصد فراواني گزارش شده، مسموميت دارويي (5/87%) و قرص (2/87%) و در سال¬هاي اخير، آلومينيوم فسفات (81%) بالاترين آمار را در روش¬هاي خود- مسموميتي به¬قصد خودكشي داشتند. نتيجه¬گيري: درنهايت بـاتوجه به نتـايج حاصـل از مطالعـات مختلف در استان¬هاي مختلف كشور مي¬توان نتيجه گرفت كه از بين روش¬هاي مسموميت-زايـي كـه بـراي خودكشـي اسـتفاده مي¬شود، استفاده از داروها شايع¬ترين روش است و باتوجه به شيوع بالاي آن، نيازمند توجه بيش از پيش جامعه داروسازان و اقدامات پيشگيرانه احساس مي¬شود. اعمال قــوانين سختگيرانه¬تر براي تجويز دارو توسـط پزشـكان و خصوصـاً پزشكان عمومي و هم¬چنين قانون گـذاري¬هـايي بـراي اعمـال محدوديت¬هاي سني براي دريافـت داروهـاي پرخطـر توسـط نوجوانان ممكن است در كاهش دسترسي افراد به داروها موثر باشد. هم¬چنين عدم انبار داروها در خانه، كه به¬شكل معمـولي در خانواده¬هاي ايراني معمول است و آموزش فرهنگ ارجـاع داروهاي اضافي و مصرف¬نشده به داروخانه يا مراكز مسـئول ممكن است در كاهش مسموميت عمدي و هم¬چنين غيرعمدي موثر باشد.

3464

علوم پزشكي گيلان