مقايسه دوز موثر تابشي با استفاده از دو روش ضريب تبديل تفكيك جنسي و متوسط جنسي در بيماران تحت آزمون¬هاي آنژيوگرافي عروق كرونر مراجعه كننده به بيمارستان حشمت شهر رشت

رشت

مقدمه: در آنژيوگرافي كرونري از اشعه ايكس (تابش¬هاي يونيزان) حاصل از يك سيستم فلوروسكوپي براي تصويربرداري استفاده مي¬شود. اثرات بيولوژيكي تابش شامل اثرات قطعي (آسيب¬هاي پوستي و تشكيل كاتاراكت) و اثرات تصادفي (بروز سرطان و جهش سلول¬هاي بنيادي) مي¬باشد. دوز موثركميتي است كه در محاسبه دوز جذب شده در بافت، علاوه بر نقش اثرات بيولوژيكي پرتوهاي مختلف، حساسيت بافت¬هاي مختلف بدن را (در ارتباط با وقوع آثار آماري نظير سرطان¬ها) درنظر مي¬گيرد. هدف از مطالعه حاضر تعيين و مقايسه دوز موثر تابشي با استفاده از دو روش ضريب تبديل تفكيك جنسي و متوسط جنسي در بيماران تحت آزمون¬هاي آنژيوگرافي عروق كرونر مراجعه كننده به بيمارستان حشمت شهر رشت بوده است. مواد و روش¬ها: معيارهاي ورود به اين مطالعه تمام بيماراني بزرگسالي كه كانديد آنژيوگرافي عروق كرونر مراجعه كننده به بيمارستان حشمت شهر رشت در بازه زماني خرداد 1398 تا آذر 1398 هستند و معيارهاي خروج، انجام پروسيجر هاي درماني همزمان است. اطلاعات تابشي در تمامي نماهاي مورد تابش با استفاده از پروتكل آزمون دستگاه فلوئوروسكوپي (Siemens, AXIOM Sensis) حاصل شد. جهت محاسبه دوز بافتي و دوز موثر به تفكيك نماهاي استاندارد با دريافت DAP، كيلوولت پيك و ميزان فيلتراسيون، فاكتور تبديل مورد نياز تعيين شده و دوز موثر به دو روش 1) به تفكيك جنسيت (Pseudo) و 2) متوسط جنسي (Sex Average) انجام گرفت. دوز بافتي مربوط به قلب، ريه، مري، مغز قرمز استخوان در هر دو جنس، به علاوه¬ي دوز بافتي مربوط به پستان¬ها صرفا در زنان محاسبه شد. نتايج: در مطالعه حاضر به بررسي 198 بيمار تحت آنژيوگرافي عروق كرونر پرداخته شد (101 نفر مرد و 97 نفر زن). نتايج حاصل از اين مطالعه نشان مي¬دهد كه در آزمون¬هاي آنژيوگرافي، دوز تابشي سينماتوگرافي (7/85%) به¬طور محسوسي بيشتر از دوز تابشي فلوروسكوپي (3/14%) مي-باشد. ميانگين دوز جذبي بافتي در طي آنژيوگرافي عروق كرونر به ترتيب براي قلب mGy 88/10 ± 58/20، ريه¬ها mGy 66/9 ± 77/16، مري mGy 98/6 ± 81/11، مغز قرمز استخوان mGy 50/1 ± 76/2 و دوز بافتي مربوط به پستان¬ها صرفا در زنان mGy 36/1 ± 09/2 حاصل شد. مقايسه نتايج نشان داد كه تفاوت معناداري بين ميانگين دوز موثر كلي حاصل از 2 روش مورد بررسي وجود دارد (mSv 68/1 ± 32/3 به روش تفكيك جنسي در مقايسه با mSv 19/2 ± 32/4 به روش متوسط جنسي در مردان و mSv 72/2 ± 19/5 به روش تفكيك جنسي در مقايسه با mSv 31/2 ± 40/4 به روش متوسط جنسي در زنان) كه اين تفاوت عمدتا ناشي از تفاوت دوز حاصل از سينماتوگرافي بوده است. هرچند نتايج حاصل از اين دو روش هم در زنان و هم در مردان همبستگي خوبي با يكديگر دارند ولي نمودارهاي گرافيكي بلاند آلتمن نشان داد كه خطاي محاسبه دوز موثر در زنان و مردان به ترتيب حدود 5/16 درصد و 5/26 درصد بوده است. نتيجه¬گيري: ميزان دوز بافتي قلب و ريه¬ها در طي آنژيوگرافي عروق كرونر بيشتر از ساير ارگان¬ها بدست آمد. هرچند نتايج خوبي از بررسي همبستگي دو روش محاسبه دوز موثر با استفاده از ضرايب تبديل سودو و متوسط جنسي بدست آمد وليكن توافق قابل قبولي ميان اين دو روش وجود ندارد. خطاي محاسباتي تخمين دوز موثر با استفاده از ضرايب تبديل متوسط جنسي در مردان بيش از زنان است.

33107

علوم پزشكي گيلان