بررسي راديوگرافيك تنوعات آناتوميك فورامن و كانال لينگوال و ارتباط آن با سن و جنس در تصاوير تهيه شده با توموگرافي كامپيوتري با دسته اشعه مخروطي در جمعيت شهر رشت

رشت

مقدمه: قبل از انجام هر گونه درماني، توجه به ساختارهاي آناتوميكي ناحيه و تعيين محتويات دقيق آن به كمك تكنيك هاي تصويربرداري دقيق، امري مهم مي باشد. ناحيه قدام منديبل، از نظر تراكم استخواني، محل مناسبي براي قراردهي ايمپلنت ها به ويژه در منديبل هاي آتروفي شده اي كه نيازمند چنين درمان هايي هستند، مي باشد. ساختارهاي مهمي از قبيل فورامن هاي لينگوال و كانال هاي استخواني آنها كه شامل عروق و اعصاب هستند، اغلب در نواحي قدامي منديبل قرار دارند. بنابراين آسيب به آنها مي تواند باعث ايجاد خونريزي ها و هماتوم هاي تهديد كننده ي حيات شود. هدف از مطالعه ي حاضر، ارزيابي راديوگرافيك تنوعات آناتوميك فورامن هاي لينگوال و كانال هاي استخواني آن در تصاوير تهيه شده با CBCT در جمعيت شهر رشت بود. مواد و روش: در اين مطالعه ي مقطعي- تحليلي، مقاطع كراس سكشنال 138 نمونه از تصاوير CBCT ، توسط نمونه گيري غير تصادفي از يك مطب خصوصي راديولوژي دهان، فك و صورت در گروه هاي سني 35-18 ،55-35 و بالاي 55 سال (هر گروه سني شامل 46 نفر) تهيه شدند. فورامن هاي لينگوال قدامي و خلفي و كانال هاي استخواني آنها و تنوعات و ويژگي هاي آناتوميك آنها از قبيل طول، قطر، محل حضور و فواصل اين لندمارك از نقاط مختلف منديبل، در هر گروه مورد مطالعه قرار گرفتند. اين تصاوير با ضخامت برش 5/0 ميليمتر، فواصل بين برش ها 5/0 ميليمتر و سايز وكسل 3/0 و با استفاده از نرم افزار NNT-viewer مورد بررسي قرار گرفتند و SPSS نسخه 18 و تست هاي آماري از قبيل Shapiro-wilk، Independent Tو Mann withney با سطح معني داري 05/0 p < ،جهت آناليز داده ها مورد استفاده قرار گرفتند. يافته ها: تمامي نمونه ها حداقل يك فورامن لينگوال در ناحيه ي قدامي منديبل و 56 % نمونه ها فورامن لينگوال خلفي نيز داشتند. نمونه هاي 2كاناله داراي بيشترين فراواني بودند (9/52 %). ميانگين فاصله از فوامن لينگوال superior تا كرست استخوان آلوئول 82/15 ميليمتر، از انتهاي باكالي كانال لينگوال middle تا بوردر تحتاني منديبل 63/8 ميليمتر و از انتهاي باكالي كانال لينگوال پره مولري تا پليت باكال 11/7 ميليمتر بود و هر سه ي اين فواصل ارتباط آماري معني داري با سن داشتند ( سطح معني داري آماري براي اين داده ها بترتيب برابر با 036/0 ،017/0 و 017/0 بودند). ميانگين فواصل از فورامن هاي لينگوال superior، inferior و middle تا كرست استخوان آلوئول بترتيب 82/15، 9/25 و 7/17 ميليمتر بود. ميانگين فواصل از انتهاي باكالي كانال هاي لينگوال superior و inferior تا كرست استخوان آلوئول بترتيب 53/19 و 28/23 ميليمتر بود. همچنين ميانگين فواصل از فورامن لينگوال superior تا بوردر تحتاني منديبل، از انتهاي باكالي كانال لينگوال superior تا پليت باكال و از انتهاي باكالي كانال هاي لينگوال superior و inferior تا اپكس دندان بترتيب 41/13 ، 57/4 ، 75/10 و 62/14 ميليمتر گزارش شد كه همه ي اين فواصل و ميانگين فاصله از انتهاي باكالي فورامن لينگوال middle تا بوردر تحتاني منديبل كه پيش تر ذكر شد (63/8 ميليمتر)، ارتباط آماري معني داري با جنسيت داشتند ( سطح معني داري آماري براي اين داده ها به ترتيب > 001/0، = 013/0، = 012/0، > 001/0، = 047/0، = 012/0، = 048/0، = 024/0و = 008/0 بودند ). ميانگين طول كانال هاي لينگوال مولري كه 83/2 ميليمتر بود نيز با جنسيت ارتباط آماري معني دار داشت و در مردان طويل تر بود (003/0 (p =. در 7/45 % نمونه ها آناستوموز بين كانال هاي لينگوال قدامي مشاهده شد. 47/19 % از فورامن هاي قدامي قطري برابر يا بيشتر از 1 ميليمتر داشتند. بيشتر كانال هاي لينگوال superior ، inferior و middle بترتيب داراي شيب هاي downward ،upward و downward بودند. 4/71 % نمونه هاي داراي فورامن خلفي، 1 فورامن خلفي كه بيشتر در ناحيه ي پره مولري و با شيب كانالي upward بود را نشان دادند. 2/73% از فورامن هاي لينگوال خلفي بصورت يكطرفه و بقيه دوطرفه بودند. نتيجه گيري كلي: اين مطالعه نشان داد كه فورامن هاي لينگوال و كانال هاي آن شيوع بالايي در جمعيت مورد مطالعه داشتند و با وجود اينكه مطالعات كمي در گذشته روي فورامن هاي لينگوال خلفي انجام شده بود، اما طبق مطالعه حاضر، فراواني آنها نيز مورد توجه بود. همچنين با توجه به اينكه متوسط فواصل انتهاي باكالي و لينگوالي كانال هاي لينگوال قدامي از نقاط مختلف منديبل بطور معني داري در مردان بيشتر از زنان بود بنابراين اين يافته ها بايد در جراحي هاي پيش ايملنتي و ساير جراحي ها در نواحي قدامي و خلفي منديبل مورد توجه قرار گيرند. واژگان كليدي: توموگرافي كامپيوتري با دسته اشعه مخروطي(CBCT)، ميدان ديد (FOV)، وكسل، فورامن لينگوال، كانال لينگوال

32771

علوم پزشكي گيلان