بررسي عوامل مرتبط با كيفيت خواب در بيماران تحت پيوند كليه استان گيلان در سال هاي 97-1396

بندرانزلي

مقدمه: با توجه به افزايش موارد (ESRD) End Stage Renal Disease تحت درمان با پيوند كليه، پايين¬تر بودن كيفيت خواب در بيماران تحت پيوند كليه نسبت به مردم عادي، شيوع كيفيت خواب ضعيف در اين بيماران و تاثير آن بر عملكرد روزانه و كيفيت زندگي مرتبط با سلامت، اين پژوهش به منظور بررسي عوامل مرتبط با كيفيت خواب در بيماران تحت پيوند كليه استان گيلان انجام شد. مواد و روش¬ها: در مطالعه¬ي تحليلي- مقطعي اخير، اطلاعات 197 بيمار ESRD گيرنده پيوند كليه (با سن حداقل 18 سال، گذشت حداقل 6 ماه از زمان پيوند كليه با عملكرد مناسب، فقدان سابقه پيوند كليه، كليه پيوندي با عملكرد Stable بدون نياز يا بازگشت به دياليز (15 eGFR)، گذشت حداقل 12 هفته از درمان رد حاد پيوند (در صورت سابقه)، و تحت مراقبت بودن بعد از پيوند) شامل سن، جنسيت، BMI، سطح تحصيلات، وضعيت ازدواج/زندگي، استعمال سيگار، وضعيت اشتغال، علت اوليه ESRD، سابقه دياليز قبل از پيوند، مدت دياليز، سابقه هيپرتانسيون، ديابت مليتوس، سندرم متابوليك، بيماري تيروئيد، بيماري قلبي- عروقي، بيماري Cerebrovascular، اختلال عضلاني-استخواني، اختلال گوارشي، بيماري تنفسي، اختلال سيستم ادراري- تناسلي، بيماري نورولوژيك/حسي، اختلال رواني/ذهني قبل و بعد از پيوند، سن بيمار در زمان پيوند، نوع دهنده كليه، مدت زمان پيوند، سابقه بستري طولاني و دفعات بستري بعد از پيوند، ايمونوساپرسيو مصرفي، دوز كورتيكواستروئيد، كليرانس كراتينين (eGFR)، سطح هموگلوبين و كلسيم و فسفر خون، كوموربيديته (براساس CCI)، سلامت فيزيكي و رواني (براساس SF-36 PCS & MCS)، اضطراب و افسردگي (براساس HADS)، خستگي (براساس CIS)، و كيفيت خواب (توسط پرسشنامه Pittsburgh Sleep Quality Index) استخراج شده و در فرم جمع¬آوري اطلاعات ثبت شدند. نتايج: ميانگين سن و eGFR بيماران به ترتيب 49/12±17/45 سال و 61/35±18/44 2m73/1/min/ml بود. 76 بيمار (6/38%) كيفيت خواب ضعيف داشتند. در آناليز تك متغيره، فراواني كيفيت خواب ضعيف بطور معني¬داري (05/0>P). در بيماران با اختلال رواني/ذهني بعد از پيوند و بيماران غيرطبيعي از نظر اضطراب و نيز افسردگي بالاتر بود. بيماران با سابقه¬ي اختلال عضلاني- استخواني فراواني كيفيت خواب ضعيف بالاتري داشتند (06/0=p). در مقايسه با گروه با كيفيت خواب خوب، گروه با كيفيت خواب ضعيف بطور معني¬داري ميانگين سن در زمان مطالعه و در زمان پيوند، و نمره CIS (وضعيت خستگي) بالاتر، و ميانگين eGFR، نمره PCS (سلامت فيزيكي) و نمره MCS (سلامت رواني) پايين¬تري داشتند. همچنين ميانگين نمره CCI (كوموربيديته) در گروه با كيفيت خواب ضعيف بالاتر بود (061/0=p). ساير متغيرها ارتباط معني¬داري با كيفيت خواب نداشتند. در آناليز چندگانه، فقط متغيرهاي سن بيمار در زمان پيوند، اضطراب و افسردگي عوامل مرتبط با كيفيت خواب بودند. بالاتربودن سن بيمار در زمان پيوند با احتمال بالاتر كيفيت خواب ضعيف همراه بود. احتمال كيفيت خواب ضعيف در بيماران با وضعيت غيرطبيعي از نظر اضطراب و نيز افسردگي بالاتر از بيماران با وضعيت نرمال بود. نتيجه¬گيري: در بررسي¬هاي تك متغيره، سن بيمار در زمان مطالعه، سن بيمار در زمان پيوند، سابقه اختلال رواني/ذهني بعد از پيوند، eGFR، اضطراب، افسردگي، خستگي، سلامت فيزيكي و سلامت رواني ارتباط معني¬داري با كيفيت خواب داشتند. اما در بررسي چندگانه، سن بيمار در زمان پيوند، اضطراب و افسردگي عوامل پيش¬بيني كننده كيفيت خواب ضعيف در بيماران تحت پيوند كليه بودند.

32644

علوم پزشكي گيلان