بررسي اثر محافظت پرتوي تركيب دو داروي روزوواستاتين و مفناميك اسيد بر ميزان آسيب حاد ناشي از اشعه يونيزان بر لنفوسيت هاي سالم و رده سلول سرطان خون انساني ( HL-60 )

رشت

مقدمه: پرتودرماني يكي از روش هاي مرسوم در درمان سرطان مي باشد كه در آن از اشعه يونيزان استفاده مي گردد. اشعه يونيزان از طريق آسيب به مولكول DNA در بافت سرطاني عمل نموده و منجر به مرگ آن سلول ها مي شود. در كنار آن، اشعه يونيزان با توليد راديكال هاي آزاد و فعال نمودن مسير التهابي سبب ايجاد تنش اكسايشي شده كه منجر به آسيب سلول مي گردد. روزوواستاتين به طور گسترده اي به عنوان دارويي جهت درمان افزايش كلسترول خون مورد استفاده قرار مي گيرد. استاتين ها همچنين واجد اثرات ضدالتهابي مي باشند. از ديگر سو، مفناميك اسيد يك داروي ضدالتهابي غيراستروئيدي مي باشد و اخيرا مشاهده شده است كه اين دارو بر روي لنفوسيت هاي خوني، كه حساس ترين سلول ها نسبت به اشعه يونيزان مي باشند، اثرات محافظت پرتوي دارد. از آنجايي كه تاكنون اثرات روزوواستاتين به تنهايي و در تركيب با مفناميك اسيد بر روي آسيب ژنتيكي ناشي از اشعه يونيزان گزارش نشده است، هدف مطالعه ما در ابتداي امر بررسي اثر محافظت پرتوي روزوواستاتين به تنهايي و در تركيب با مفناميك اسيد در برابر آسيب حاد ناشي از اشعه يونيزان در سلول هاي لنفوسيت خوني انسان بود. به علاوه، يك ماده محافظ پرتو مطلوب لازم است كه اثرات محافظت پرتوي اش را تنها بر سلول هاي طبيعي و نه بر سلول هاي توموري اعمال كند و حتي بهتر اين است كه حساسيت سلول هاي توموري به اشعه را افزايش دهد. بنابراين، هدف ديگر مطالعه ما بررسي اثر محافظت پرتوي روزوواستاتين به تنهايي و در تركيب با مفناميك اسيد در برابر آسيب حاد ناشي از اشعه يونيزان در سلول هاي سرطان خون انساني )رده سلولي HL-60 ( بود. مواد و روشها: از سه فرد داوطلب، 20 ميلي ليتر خون گرفته شد. سپس نمونه هاي خوني به مدت 2 ساعت با غلظت هاي مختلف روزوواستاتين ) 1 ، 2 ، 10 و μM20 ( و نيز غلظت هاي مختلف مفناميك اسيد ) 5 ، 10 ، 50 و μM100 ( انكوبه شدند. پس از آن نمونه ها در معرض اشعه يونيزان با دوز 5 / 1 گري قرار گرفتند. لنفوسيت ها با سايتوكالازين B انكوبه شدند تا با توقف تكثير و دوهسته اي شدن سلول ها، ريزهسته ها قابل تشخيص باشند. سلول ها پس از 72 ساعت جمع آوري شدند و بعد از ثابت نمودن و رنگ آميزي با گيمسا، اثر محافظت پرتوي روزوواستاتين به تنهايي و در تركيب با مفناميك اسيد از طريق آزمون ريزهسته مورد ارزيابي قرار گرفت. جهت ارزيابي اثرات روي رده سلولي سرطان خون انساني، ابتدا سلول ها كشت داده شدند. سپس با غلظت هاي فوق از داروهاي مذكور تيمار و انكوبه شدند. سلول هاي انكوبه شده در معرض اشعه يونيزان با دوز 5 / 1 گري قرار گرفتند، با سايتوكالازين B انكوبه شدند و در نهايت ثابت و با گيمسا رنگ آميزي شدند. نتايج: لنفوسيت هاي انساني تيمار شده با روزوواستاتين كه در معرض اشعه يونيزان قرار گرفتند، كاهش معناداري در درصد ريزهسته ها در مقايسه با گروه اشعه تنها نشان دادند. بيشترين كاهش در فراواني ريزهسته ها در غلظت μM20 روزوواستاتين مشاهده شد ) 63 % كاهش(. به علاوه، لنفوسيت هاي تيمار شده با تركيب روزوواستاتين و مفناميك اسيد كه در معرض اشعه يونيزان قرار گرفته بودند، كاهش معناداري در درصد ريزهسته ها در مقايسه با گروه اشعه تنها نشان دادند. بيشترين كاهش در فراواني ريزهسته ها در غلظت μM20 روزوواستاتين+ μM100 مفناميك اسيد مشاهده شد ) 74 % كاهش(. سلول هاي HL-60 كه با روزوواستاتين تنها و نيز تركيب آن با مفناميك اسيد تيمار شده و در معرض اشعه يونيزان قرار گرفته بودند، افزايش معناداري در درصد ريزهسته ها در مقايسه با گروه اشعه تنها نشان ندادند. نتيجهگيري: نتايج حاصل از اين مطالعه نشان مي دهند كه روزوواستاتين به تنهايي و در تركيب با مفناميك اسيد واجد اثرات محافظت پرتوي روي سلول هاي طبيعي در طي پرتودرماني مي باشد، درحالي كه از سلول هاي توموري در برابر آسيب ناشي از اشعه يونيزان محافظت به عمل نمي آورد. جالب توجه است كه، تركيب دارويي روزوواستاتين و مفناميك اسيد اثرات كاهنده به مراتب بهتري بر روي درصد ريزهسته ها نسبت به روزوواستاتين تنها نشان داده است. استفاده از روزوواستاتين به تنهايي و در تركيب با مفناميك اسيد ممكن است سبب افزايش شاخص درماني در پرتودرماني گردد. به نظر مي رسد كه لازم است مطالعات پيش باليني بيشتري انجام شود تا استاتين ها و داروهاي ضدالتهابي غيراستروئيدي بتوانند در بالين به عنوان تركيبات محافظ پرتو مورد استفاده قرار گيرند.

32484

علوم پزشكي گيلان