بررسي فراواني عوارض پوستي – مخاطي كموتراپي و فاكتورهاي همراه در مبتلايان به سرطان غيرمتاستاتيك پستان مراجعه كننده به بيمارستان رازي رشت در سال 97-95

رشت

پوست

مقدمه: به دليل شيوع قابل توجه انواع سرطان¬ها از جمله سرطان پستان در سراسر دنيا و همچنين ايران و مخصوصا در خانم¬ها و با توجه به استفاده روزافزون از رژيم¬هاي مختلف شيمي درماني جهت درمان، عوارض پوستي و غيرپوستي ناشي از اين داروها نيز بيشتر ديده مي¬شود. پوست و ضمائم به دليل ميزان بالاي سوخت و ساز متابوليك جزو ارگان¬هاي ماژور هدف داروهاي شيمي درماني مي¬باشند و اين عوارض عمدتا ناشي از توكسيسيته مستقيم آنها بر سلول-هاي بافتي مي¬باشد. اگرچه اغلب عوارض مانند آلوپسي و تغييرات پوستي مخاطي ناخني با قطع درمان برگشت¬پذير هستند ولي همچنان از نظر سايكولوژيك و زيبايي شناختي براي بيماران مشكل¬زا هستند و در موارد شديد اختلالات عملكردي را به دنبال دارند. در همين راستا در اين مطالعه سعي داشتيم تا با تعيين فراواني و شدت انواع عوارض درماتولوژيك مشخص كنيم كه پيش¬گيري از كدام عارضه در اولويت است. همچنين متوسط زمان بروز هريك از عوارض بعد از شروع درمان تعيين شد كه مي¬تواند راهنماي مناسبي جهت تعيين داروها مقصر در بروز عوارض و نيز انتخاب زمان مناسب شروع استفاده از روش¬هاي پيش¬گيرانه در آينده باشد. بعلاوه در اين مطالعه به بررسي برخي فاكتورهاي احتمالي موثر در فراواني عوارض (مانند سن، شاخص توده بدني، بيماري¬هاي غيرپوستي همزمان و داروهاي مصرفي همزمان با شيمي درماني) با هدف شناسايي بيماراني كه ريسك بيشتري از جهت بروز عوارض جانبي درماتولوژيك دارند پرداخته شد. در نهايت هدف از انجام مطالعه استفاده از همه اين اطلاعات جهت بهبود كيفيت زندگي و ارتقاي سطح سلامت رواني و فيزيكي بيماران و در نتيجه پذيرش بهتر درمان بوده است. مواد و روش¬ها: مطالعه حاضر يك مطالعه تحليلي مقطعي باليني مي¬باشد كه در آن 190 بيمار زن واجد شرايط ورود به مطالعه و مبتلا به كانسر پستان غيرمتاستاتيك تحت درمان با پروتكل استاندارد شيمي درماني بودند (4 سيكل سيكلوفسفاميد آنتراسيكلين با فواصل سه هفته¬اي و 4 سيكل تاكسان با فواصل سه هفته¬اي) و پيگيري بيماران تا 4 هفته بعد از اتمام شيمي درماني انجام شد. در بدو ورود اطلاعات دموگرافيك بيماران و سابقه دارويي و مديكال آنها در پرسشنامه از قبل تهيه شده ثبت شد. ويزيت بيماران حين شيمي درماني بصورت تصادفي بين 2 تا 5 بار و برحسب زمان ورود به مطالعه متغير بود. در هر ويزيت عوارض درماتولوژيك و زمان شروع و مدت بهبود ضايعات قبلي نيز ثبت شد. نتايج: در اين مطالعه ازميان 190 بيمار، همه افراد دچار آلوپسي ناشي از شيمي درماني شدند در 116 بيمار حداقل يكي از عوارض ناحتي يا مخاطي يا توكسيسيته پوستي مشاهده شد. فراواني عوارض ناحتي 2/45%، عوارض مخاطي 8/26% و عوارض پوستي متعاقب درمان 2/24% بود. زمان شروع و مدت زمان بهبود هر عارضه بررسي شد. در نهايت ميانگين زمان بروز عوارض و ميانگين مدت بهبود محاسبه شد. ارتباطي بين سن و شاخص توده بدني با فراواني عوارض درماتولوژيك وجود نداشت ولي فراواني عوارض در بيماران با سابقه ساير بيماريها يا مصرف ساير داروها به طور معني داري بيشتر از بقيه افراد بود. نتيجه¬گيري: با توجه به فراواني قابل توجه عوارض درماتولوژيك ناشي از شيمي درماني و تاثير منفي بر زندگي بيماران از لحاظ سايكولوژيك و عملكردي، استفاده از روش¬هاي پيشگيرانه در زمان مشخص و مناسب جهت كاهش اين عوارض و بهبود كيفيت زندگي بيماران حائز اهميت است. كلمات كليدي: سرطان پستان، شيمي درماني، تاكسان، سيكلوفسفاميد، آنتراسيكلين، عوارض درماتولوژيك

31066

پزشكي

علوم پزشكي گيلان

رفيعي، الهه Rafiee, Elahe

عليزاده، نرگس