تاثير تنش شوري و خشكي بر خصوصيات كيفي و عملكردي گل مغربي

علوم و مهندسي مرتع گرايش گياهان دارويي و صنعتي

2/3/2023 12:00:00 AM

چكيده: گل مغربي با نام علمي (Oenothera biennis L.) به عنوان يك گياه زينتي مناسب براي فضاي سبز در مناطق خشك و نيمه‌خشك و يك گياه دارويي ارزشمند است كه كاربرد‌هاي زيادي دارد. مهمترين مشكلات مناطق خشك و نيمه‌خشك، وجود تنش‌هاي غيرزنده محيطي از جمله تنش شوري و خشكي مي‌باشد كه بر روي رشد گياهان تاثير منفي دارد. خسارت تنش‌هاي كمبود آب و شوري به گياهان در سطح جهان در مقايسه با ساير تنش‌ها گسترده‌تر است. در اين پژوهش اثرات برهمكنش تنش شوري و خشكي در قالب طرح بلوك كامل تصادفي به صورت فاكتوريل با چهار دوره آبياري (شاهد، 25، 50، 100 درصد ظرفيت زراعي) و چهار تيمار شوري (آب شهري، 5، 10، 15 دسي زيمنس برمتر شوري آب آبياري) و با سه تكرار در شرايط مزرعه و كنترل شده مورد بررسي قرار گرفتند. پس از پايان آزمايش صفات مورفولوژيكي و فيزيولوژيك از قبيل تعداد برگ، تعداد شاخه فرعي، سطح برگ، كلروفيل، محتواي آب نسبي برگ، فنول، پتانسيل آب برگ، درصد آنتي اكسيدان، كارتنوئيد، نشت يوني، درصد سديم و درصد پتاسيم برگ مورد ارزيابي قرارگرفت. نتايج تجزيه واريانس داده‌ها نشان داد كه تنش خشكي در صفاتي مانند تعداد برگ، تعداد شاخه فرعي، سطح برگ، كلروفيل، درصدآنتي‌اكسيدان، كارتنوئيد، فنول، درصد سديم و نسبت سديم به پتاسيم تاثير داشته است و در مابقي صفات، خشكي اثري بر روي گياه نداشته است. همچنين تنش شوري در صفات سطح برگ، كلروفيل، درصد پتاسيم، سطح تاج پوشش و نشت يوني هيچ گونه تغييري در گياه ايجاد نكرده است. شوري، در صفت آنتي‌اكسيدان درسطح 5 درصد و در مابقي صفات در سطح يك درصد معني‌دار شد. براساس نتايج حاصل تنش شوري و خشكي به طور معني‌داري باعث كاهش شاخص‌هاي رشد در گل مغربي مي‌شود اما اثر تنش خشكي نسبت به تنش شوري بيشتر بوده است. بهترين سطح آبياري براي گياه گل مغربي در اكثر شاخص‌ها دوره آبياري با 50 درصد ظرفيت زراعي مي‌باشد كه سبب كاهش اثرات تنش شوري بر گل مغربي مي‌شود.

238543

دانشگاه اردكان

صادقي نيا مجيد sadeghinia majid , مفتاحي زاده حيدر moftahi zadeh heydar