اثر تلقيح مصنوعي بر برخي از فراسنجه‌هاي خوني و ارتباط آن با ابستني در گاوهاي شيري

چكيده تلقيح مصنوعي يكي از روش‌هاي مهم در مديريت توليدمثل گاوهاي شيري است كه موفقيت آن تحت تأثير عوامل فيزيولوژيك، ايمني و متابوليكي قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسي تغييرات برخي فراسنجه‌هاي خوني پس از تلقيح مصنوعي و ارتباط آنها با وضعيت آبستني در 38 راس گاو هلشتاين چندبار زايش‌كرده انجام شد. نمونه‌هاي خون پيش از تلقيح (T0) و پنج ساعت پس از آن (T1) جمع‌آوري و شاخص‌هاي هماتولوژيك (گلبول‌هاي سفيد، لنفوسيت‌ها، مونوسيت‌ها، ائوزينوفيل‌ها، بازوفيل‌ها، گلبول‌هاي قرمز، هموگلوبين، هماتوكريت، پلاكت‌ها)، پروكلسي‌تونين (PCT) و پروتئين‌هاي سرمي (پروتئين كل، آلبومين، گلوبولين) اندازه‌گيري شد. وضعيت آبستني در روز 30 پس از تلقيح تعيين و نتايج بر اين اساس مقايسه شد. نتايج نشان داد پاسخ فراسنجه‌هاي خوني به تلقيح يكسان نبود. غلظت گلوبولين در كل دام‌ها در T1 به‌طور معني‌داري افزايش يافت (05/0˂P)، همچنين اختلاف گلوبولين بين گروه آبستن و غيرآبستن در T0 در سطح تمايل به معني‌داري بود (P <‎ 0.1) و در T1 معني‌دار شد (05/0˂P).گلبول‌هاي قرمز، هموگلوبين و هماتوكريت تغيير كلي معني‌داري نداشتند، اما در هر دو زمان در گروه آبستن به‌طور معني‌داري كمتر از گروه غيرآبستن بودند. لنفوسيت‌ها تغيير كلي معني‌داري نشان ندادند ولي در T1 بين دو گروه تفاوت معني‌دار داشتند؛ الگوي مشابهي براي بازوفيل‌ها (كاهش معني‌دار در گروه آبستن در T1) مشاهده شد. ائوزينوفيل‌ها در گروه آبستن تفاوتي در حد تمايل به معني‌داري نشان دادند. در تحليل‌هاي همبستگي پيرسون و اسپيرمن، گلوبولين حضور قابل‌توجهي در بخش مرتبط با آبستني داشت و مونوسيت‌ها نيز در برخي شبكه‌هاي پس از تلقيح با آن مرتبط بودند؛ با اين حال، به دليل تفاوت آستانه‌هاي همبستگي بين دو زمان، اين يافته‌ها صرفاً الگوهاي آماري را نشان مي‌دهند نه پايداري شدت ارتباط. در مجموع، بررسي هم‌زمان فراسنجه‌هاي خوني و الگوهاي همبستگي آنها مي‌تواند به شناخت بهتر پاسخ فيزيولوژيك گاو به تلقيح مصنوعي و عوامل مرتبط با موفقيت آبستني كمك كند.

238469

فيزيولوژي دام و طيور

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان