بررسي روابط ساختاري خودكارآمدي تمريني و كمال‌گرايي نوروتيك با اضطراب شناختي: نقش ميانجي ذهن آگاهي

اضطراب شناختي در ورزشكاران نوجوان، به¬عنوان يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي روان‌شناختي ورزش رقابتي مي‌تواند عملكرد، تمركز و بهزيستي كلي را به‌طور جدي مختل كند. پژوهش حاضر با هدف بررسي روابط ساختاري خودكارآمدي تمريني و كمال‌گرايي نوروتيك با اضطراب شناختي و نقش ميانجي ذهن‌آگاهي در دانش‌آموزان ورزشكار نوجوان شهر اصفهان انجام شد. پژوهش به لحاظ هدف، كاربردي و از نظر روش جمع‌آوري داده‌ها، همبستگي و مبتني بر مدل‌يابي معادلات ساختاري بود. جامعه پژوهش شامل دانش‌آموزان ورزشكار پايه‌هاي دهم تا دوازدهم شهر اصفهان بود و با استفاده از روش نمونه‌گيري در دسترس و با اتكا بر قاعده سرانگشتي حجم نمونه در مدل‌يابي معادلات ساختاري (حداقل 5 تا 10 آزمودني به‌ازاي هر پارامتر) و نيز در نظر گرفتن افت احتمالي، نمونه‌اي 289 نفري (151 دختر و 138 پسر) انتخاب شد. ابزارهاي پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب شناختي ورزشكاران اسميت و همكاران (1990)، مقياس خودكارآمدي تمريني لي و همكاران (2023)، مقياس كمال‌گرايي نوروتيك فراست و همكاران (1990)، و پرسشنامه ذهن‌آگاهي براون و رايان (2003) بود. داده‌ها با استفاده از همبستگي پيرسون و مدل معادلات ساختاري و با بهره‌گيري از نرم‌افزارهاي SPSS نسخه 26 و AMOS نسخه 24 تحليل شد. نتايج نشان داد خودكارآمدي تمريني با اضطراب شناختي رابطه مستقيم معنادار ندارد، اما از طريق ذهن‌آگاهي اضطراب شناختي را كاهش مي‌دهد (064/0-=β؛ 001/0‎>p). كمال‌گرايي نوروتيك هم به‌طور مستقيم (351/0=β؛ 001/0‎>p) و هم به‌طور غيرمستقيم از طريق كاهش ذهن‌آگاهي(168/0=β؛ 001/0‎>p)، اضطراب شناختي را افزايش مي‌دهد. ذهن‌آگاهي به‌طور مستقيم اضطراب شناختي را كاهش مي‌دهد (304/0-=β؛ 001/0‎>p). مدل پيشنهادي از برازش بسيار مطلوب برخوردار بود (996/0=GFI؛ 071/0=RMSEA) و بخش قابل‌توجهي از واريانس اضطراب شناختي را تبيين كرد. اين يافته‌ها به‌طور مشخص نشان مي‌دهند كه اضطراب شناختي در ورزشكاران نوجوان، بيش از آن‌كه مستقيماً تحت تأثير خودكارآمدي تمريني باشد، از طريق سطح ذهن‌آگاهي آنان تنظيم مي‌شود و در عين حال تحت تأثير منفي كمال‌گرايي نوروتيك قرار دارد؛ از اين رو، بر ضرورت طراحي مداخلات كاربردي مبتني بر تقويت ذهن‌آگاهي و مديريت كمال‌گرايي نوروتيك به‌منظور كاهش اضطراب شناختي و ارتقاي خودكارآمدي تمريني در برنامه‌هاي روان‌شناختي ورزشكاران نوجوان تأكيد مي‌شود.

237851

دانشگاه اردكان

متقي شكوفه mottaghi shekoufeh