نقش كاربرد برگي نانو ذرات سيليس و تلقيح قارچ‌هاي آربسكولار مايكوريزا بر صفات فيزيولوژيكي، مورفولوژيكي و ويژگي‌هاي عملكرد گل محمدي (Rosa damascena)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي باغباني

دكتري

در سال‌هاي اخير، استفاده از راهكارهاي دوستدار محيط‌زيست نظير محرك‌هاي زيستي ميكروبي و غيرميكروبي به‌منظور افزايش بهره‌وري و كيفيت محصولات كشاورزي مورد توجه قرار گرفته است. در اين راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسي اثر كاربرد هم‌زمان قارچ‌هاي آربوسكولار مايكوريزا و نانوذرات سيليس بر ژنوتيپ‌هاي مختلف گل محمدي انجام شد.اين پژوهش در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي به صورت اسپليت در مزرعه آموزشي_پژوهشي دانشگاه صنعتي اصفهان اجرا گرديد. مواد گياهي شامل پنج ژنوتيپ گل محمدي (D237، D234، A104، A105 و C193) و تيمارهاي آزمايشي شامل دو سطح قارچ‌هاي مايكوريزا (كاربرد و عدم كاربرد) و سه سطح نانوذرات سيليس (صفر، 20 و 40 ميلي‌گرم بر ليتر) بود. تلقيح قارچ مايكوريزا در زمان كاشت و به‌صورت خاكي انجام شد و پس از تثبيت همزيستي، محلول‌پاشي برگي نانوذرات سيليس طي سه نوبت در ابتداي فصل رشد اعمال گرديد. نتايج نشان داد كه كاربرد قارچ‌هاي مايكوريزا به همراه 40 ميلي‌گرم در ليتر نانوسيليس به ترتيب سبب افزايش رشد رويشي (طول ساقه 19 درصد و قطر ساقه 58 درصد)، افزايش فعاليت آنزيم‌هاي آنتي اكسيدان (كاتالاز21 درصد، آسكوربات پراكسيداز74 درصد)، افزايش كلروفيل برگ (47 درصد) و شاخص سبزينگي (48 درصد) نسبت به شاهد شد. همچنين نتايج نشان داد تيمار تلفيقي سبب افزايش 41 درصدي كارايي مصرف آب برگ، 68 درصدي شاخص عملكرد و 31 درصدي شاخص تفاضل نرمال شده پوشش گياهي گرديد، درحالي‌كه منجر به كاهش دماي برگ (19 درصد)، مالون دي‌آلدهايد (35 درصد)، پراكسيدهيدروژن (41 درصد)، هدايت الكتريكي (24 درصد) نسبت به شاهد شد. در ارتباط با وضعيت عناصر غذايي برگ تيمار تلفيقي توانست ميزان منيزيم، آهن، سيليسيم برگ را به ترتيب 74، 73 و 58 درصد افزايش؛ و ميزان نيكل و جيوه را به ترتيب 36 و 32 درصد كاهش دهد. از طرفي نتايج حاكي از كاهش 57 درصدي جمعيت شته در تاريخ 11 ارديبهشت ماه و كاهش 58 درصدي جمعيت كنه در 31 خرداد ماه تحت تيمار تركيبي قارچ و نانوسيليس در مقايسه با شرايط شاهد بود. بررسي تركيبات اسانس نشان داد ميزان لينالول، رزاكسايد، سيترونلول و ژرانيول اسانس در تيمار تركيبي افزايش يافت كه بيانگر فعال شدن مسير بيوسنتز مونوترپن‌هاي اكسيژنه تحت تيمارهاي آزمايشي مي‌باشد. شناسايي تركيبات معطره با استفاده از SPME-Arrow نشان داد فنيتيل الكل 86-81 درصد تركيبات غالب گل را به خود اختصاص داد . از طرفي نتايج نشان داد كاربرد قارچ به همراه 20 ميلي‌گرم در ليتر نانوسيليس در ژنوتنيپ C193 منجر به افزايش 56 درصدي لينالول، 63/1 درصدي ژرانيول و افزايش بيش از سه برابري رزاكسايد نسبت به شاهد گرديد، درحالي‌كه غلظت بالاتر نانوسيليس باعث كاهش نسبي آلدئيد‌ها و مشتقات فنيتيل شد.

237819

فيزيولوژي توليد و پس از برداشت گياهان باغي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان