بررسي كارايي كيتوزان در جذب فلزات سنگين سرب و روي در پساب¬هاي شور و غيرشور

علوم و مهندسي آب گرايش آبياري و زهكشي

10/22/2025 12:00:00 AM

امروزه آلودگي و كمبود منابع آب شيرين، چالشي عمده محسوب شده و استفاده از پساب‌هاي بازيافتي را به عنوان يك منبع آب جايگزين اجتناب‌ناپذير ساخته است. از سوي ديگر، فلزات سنگين از جمله آلاينده‌هاي خطرناك در پساب‌ها هستند كه حذف آنها ضروري است. اين پژوهش با هدف بررسي تأثير شوري بر عملكرد جاذب كيتوزان در حذف فلزات سنگين سرب و روي از محيط‌هاي آبي انجام شد. آزمايش‌ها به صورت ناپيوسته و در قالب طرح فاكتوريل كاملاً تصادفي طراحي گرديد. متغيرهاي مستقل شامل سه سطح شوري (1، 10 و 20 دسي‌زيمنس بر متر) و چهار سطح غلظت اوليه فلزات (0، 50، 100 و 200 ميلي‌گرم بر ليتر) بودند. مشخصه‌يابي جاذب با آناليز‌هاي FT-IR، XRD و BET انجام پذيرفت. نتايج نشان داد كه افزايش شوري از 1 به 10 دسي‌زيمنس بر متر تأثير محسوسي بر ظرفيت جذب فلزات ندارد، اما افزايش شوري از 10 به 20 دسي‌زيمنس بر متر به دليل رقابت يوني، منجر به كاهش ظرفيت جذب مي‌شود. همچنين با افزايش غلظت فلزات سنگين، ظرفيت جذب يون‌هاي شوري كاهش يافت كه نشان‌دهنده رقابت براي اشغال سايت‌هاي فعال جاذب است. داده‌هاي سينتيكي از مدل شبه مرتبه دوم و داده‌هاي تعادلي از مدل ايزوترم لانگموير پيروي كردند. بر اساس مدل لانگموير، بيشينه ظرفيت جذب كيتوزان براي سرب و روي به ترتيب 09/12 و 84/14 ميلي‌گرم بر گرم پيش‌بيني شد. يافته‌هاي اين تحقيق نشان مي‌دهد اگرچه كيتوزان توانايي قابل توجهي در حذف فلزات سنگين دارد، اما كارايي آن در محيط‌هاي با شوري بسيار بالا كاهش مي‌يابد.

237751

دانشگاه اردكان

سلطاني گردفرامرزي سميه Somayeh Soltani-Gerdefaramarzi Somayeh