اثر بيو‌چار و نانو‌ بيوچار برخي پسماندهاي آلي بر رشد و فيزيولوژي فلفل دلمه‌اي گلخانه‌اي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

باغباني

كارشناسي ارشد

چكيده فلفل دلمه‌اي (Capsicum annuum L.) يكي از محصولات مهم كشاورزي است كه به‌طور گسترده‌اي در سطح جهاني كشت مي‌شود. كود دهي تأثير قابل توجهي بر توليد و كيفيت فلفل دلمه‌اي دارد. درحالي‌كه كودهاي شيميايي به‌طور گسترده‌اي مورد استفاده قرار مي‌گيرند، استفاده بيش از حد از آن‌ها مي‌تواند اثرات منفي بر محيط زيست و كيفيت محصولات داشته باشد. بنابراين، در سال‌هاي اخير توجه بيشتري به استفاده از كودهاي آلي جلب شده است. بيوچار نه‌تنها به‌عنوان يك اصلاح‌كننده آلي بلكه به‌عنوان ابزاري براي ترويج كشاورزي پايدار شناخته مي‌شود. همچنين، كاربرد فناوري نانو مي‌تواند به بهينه‌سازي استفاده از كودها و افزايش كارايي آن‌ها كمك كند. پژوهش حاضر در گلخانه تحقيقاتي گروه علوم باغباني دانشگاه صنعتي اصفهان انجام شده است و هدف آن مقايسه فرم خام، بيوچار و نانوبيوچار پسماند آلي مختلف بر صفات رشدي و فيزيولوژيكي فلفل دلمه‌اي است. تيمارهاي آزمايش شامل چهار نوع پسماند آلي (پوست پياز، هسته انار، ريشه شيرين بيان و پسماند پشم گوسفند) بودند كه هركدام در دو غلظت 1 و 2 درصد به سه فرم خام، بيوچار و نانوبيوچار مورد بررسي قرار گرفتند. براي تيمار شاهد، هيچ پسماندي در تركيب بستر كشت استفاده نشد. لازم به ذكر است كه گياهاني كه با بيوچار پشم گوسفند در هر دو غلظت 1 و 2 درصد تيمار شده بودند، در همان ابتداي آزمايش از ميان رفتند و براي تجزيه و تحليل لحاظ نگرديدند. نتايج پژوهش نشان داد كه تيمار نانوبيوچار هسته انار 1 درصد موجب افزايش معني‌دار در تمام صفات رشدي گياهان فلفل دلمه‌اي از جمله وزن تر و خشك شاخساره و ريشه و همچنين حجم ريشه شد. همچنين، وزن تر و قطر ميوه‌هاي فلفل در تيمار با بيوچار شيرين بيان 2 درصد به ترتيب 84 و 43 درصد نسبت به تيمار شاهد افزايش يافت. رنگيزه‌هاي فتوسنتزي مانند كلروفيل a و كلروفيل كل در تيمار با نانوبيوچار پشم گوسفند نسبت به تيمار شاهد افزايش معني‌داري داشتند. تيمار نانوبيوچار شيرين بيان 2 درصد نيز غلظت فنول كل و ظرفيت آنتي‌اكسيداني را نسبت به تيمار شاهد به ترتيب 46 و 40 درصد افزايش داد. بر اساس نتايج حاصل از آزمايش‌هاي قبلي، تيمارهاي بيوچار شيرين بيان، نانوبيوچار هسته انار، نانوبيوچار شيرين بيان و نانوبيوچار پوست پياز به‌عنوان تيمارهاي برتر شناسايي شدند. اين تيمارها براي تعيين تركيبات فنولي و فلاونوئيدي، آمينواسيدها، غلظت عناصر معدني برگ گياه و صفات خاك مورد استفاده قرار گرفتند. از ميان تركيبات فنولي و فلاونوئيدي شناسايي شده، تركيب غالب در فلفل دلمه‌اي روتئين و گاليك اسيد بود كه بيشترين مقدار آن‌ها در تيمار بيوچار شيرين بيان 2 درصد به ترتيب 47 و 13 ميلي‌گرم بر 100 گرم وزن تر گياه بود. همچنين، آپيجنين در تيمار با نانوبيوچار شيرين بيان 2 درصد نسبت به تيمار شاهد بيشترين مقدار را داشت. در مجموع، 20 تركيب آمينواسيدي در گياهان فلفل شناسايي شدند كه تركيبات غالب شامل اسيد آسپارتيك و گلوتاميك اسيد بودند و بيشترين مقدار آن‌ها در تيمار نانوبيوچار شيرين بيان 2 درصد شناسايي شد. نانوبيوچار شيرين بيان 2 درصد همچنين غلظت كلسيم و منيزيم برگ گياهان فلفل را به ترتيب 37 و 30 درصد نسبت به تيمار شاهد افزايش داد. در نهايت، نتايج نشان مي‌دهد كه تيمار نانوبيوچار شيرين بيان 2 درصد به‌عنوان بهترين تيمار در بهبود صفات رشدي و فيزيولوژيكي فلفل دلمه‌اي شناسايي شد و مي‌تواند به‌عنوان يك گزينه مؤثر در كشاورزي پايدار مورد استفاده قرار گيرد

237718

توليدات گلخانه اي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان