چاپ دو بعدي تركيبات آنتي اكسيدان و آنتي ميكروبي بر روي بسته به منظور افزايش عمر ماندگاري ماهي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

صنايع غذايي

كارشناسي ارشد

در اين پژوهش چاپ جوهرافشان زيستي لايه آنتي‌اكسيدان و آنتي‌ميكروبيال روي بسته بندي ماهي با هدف افزايش عمر ماندگاري ماهي انجام شد. به همين منظور چهار غلظت از جوهر زيستي بر پايه آب شامل پلي وينيل پيروليدون(PVP) در دو سطح 3 و 4 درصد و همچنين اسانس رزماري و اسانس آويشن در دو سطح 4 و 4/2 درصد و مقدار ثابت تويين بصورت نانو امولسيون ساخته شد. سپس ارزيابي‌هاي مربوط به جوهر از جمله پايداري آن طي زمان، ويسكوزيته، كشش سطحي، پايداري حرارتي، اندازه‌گيري بار سطحي و اندازه ذرات، اندازه گيري حداقل غلظت ممانعت‌كنندگي و حداقل غلظت كشندگي و فعاليت آنتي اكسيداني انجام گرفت. فعاليت آنتي اكسيداني به روش راديكال DPPH و پايداري حرارتي به روش گرماسنجي روبشي تفاضلي(DSC) انجام شد. خاصيت آنتي اكسيداني جوهرهاي با درصد اسانس 4 درصد نسبت به ساير جوهر‌ها بالاتر بود (54/0±16/75 درصد). همچنين جوهرهاي با 3 درصد پلي وينيل پيروليدون، ويسكوزيته و كشش سطحي نزديك‌تري به جوهر استاندارد ساخته شده توسط شركت سازنده‌ي پرينتر داشتند. پايداري جوهر هاي با 3 درصد پلي وينيل پيروليدون و 4 درصد اسانس در طي صد روز نسبت به بقيه جوهر ها بيشتر بود. در نتيجه جوهر زيستي با درصد پلي وينيل پيروليدون 3 درصد و اسانس 4 درصد بعنوان جوهر بهينه انتخاب شد. همچنين در اين پژوهش سه نوع بستر شامل پلي اتيلن، پلي اتيلن اصلاح شده با پلاسما و پلي وينيل كلرايد مورد بررسي قرار گرفتند و ويژگي‌هايي نظير زبري سطح و زاويه تماس براي هر يك ارزيابي شد . پلي وينيل كلرايد از نظر زبري سطح و زاويه تماس بخاطر آبدوستي زياد و چاپ يكنواخت‌تر جوهر روي آن، نسبت به بقيه نتايج بهتري نشان داد و در نهايت بعنوان بهترين بستر براي چاپ مشخص شد. فرايند چاپ جوهر زيستي با استفاده از پرينتر جوهرافشان HP روي بسترها انجام شد و ارزيابيهاي چاپ از جمله بررسي ميكروسكوپي چاپ، بررسي عدد اونسورگ و اثر حلقه ي قهوه انجام گرديد. در اين پژوهش از ماهي شير سكن به منظور انجام آزمايشات انبار ماني استفاده گرديد. بسترها پس از چاپ در سطح بالا و پايين ماهي قرار گرفتند و ماهي به مدت 8 روز در دماي 4 درجه سلسيوس نگهداري شد و هر 2 روز مورد ارزيابي قرارگرفتند. اگرچه pH ماهي در نمونه‌هاي شاهد به صورت افزايشي بود اما در بسته هاي داراي چاپ زيستي ابتدا بصورت كاهشي بود و پس از آن شروع به افزايش كرد. خروج خونابه در بسته‌‌هاي داراي چاپ در طي انبارماني به ميزان قابل توجهي كمتر از نمونه هاي بدون چاپ بود. افت پخت و ظرفيت نگهداري آب طي دوره‌ي انبار ماني كاهش يافت ولي در بسته هاي داراي چاپ اين كاهش كمتر اتفاق افتاد. شاخص اكسيداسيون و ميزان ازت فرار روند افزايشي داشته است ولي اين روند در ماهي‌هاي بسته‌بندي شده در بسته‌‌هاي داراي چاپ جوهر زيستي بطور معني داري كمتر بود. در اين مطالعه، آزمون مهار رشد ميكروبي براي استافيلوكوكوس اورئوس و اشريشيا كلي انجام شد كه در مورد اشريشيا كلي هيچ گونه رشدي مشاهده نشد در اين پروژه آزمون رشد ميكروبي براي استافيلو كوكوس اورئوس و اشرشياكلي انجام شد و در اين آزمون هيچ گونه رشد اشرشيا كلي مشاهده نشد. از روز دوم، شمارش كلي ميكروارگانيسم‌ها بين نمونه‌هاي بدون چاپ و نمونه‌هاي داراي چاپ اختلاف معني‌داري را نشان داد. در حالي كه بار ميكروبي در نمونه‌هاي بدون چاپ به مقاديري معادل با Log CFU/g 5/9 رسيد، در نمونه‌هاي چاپ‌دار، مقدار رشد ميكروبي معادل با Log CFU/g 4/7 بود كه نشان ميدهد نمونه هاي ماهي تا پايان زمان نگهداري همچنان قابل مصرف بودند. در ارزيابي رنگ ماهي، ميزان روشنايي (L*) پس از دو روز انبارداري افزايش و سپس كاهش يافت، اما در بسته‌هاي داراي چاپ، كاهشL* با سرعت كمتري اتفاق افتاد كه مي‌تواند نشان‌دهنده كنترل بهتر اكسيداسيون باشد. در تمام روزهاي آزمايش، ماهي‌هاي موجود در بسته‌هاي داراي چاپ، قرمزي (a*) بيشتري نسبت به نمونه‌هاي بدون چاپ داشتند. همچنين، شاخص b* در نمونه‌هاي چاپ‌دار به‌طور معني‌داري بيشتر از نمونه‌هاي بدون چاپ بود كه اين افزايش نه تنها ناشي از واكنش‌هاي تخريبي نيست، بلكه تا حد زيادي از تركيبات رنگي طبيعي موجود در اسانس‌ها نشأت مي‌گيرددر ارزيابي رنگ ماهي، ميزان روشنايي پس از دو روز انبارداري افزايش يافت و سپس كم شد ولي در بسته هاي داراي چاپ، كاهش L* روند آرام‌تري داشت كه مي‌تواند نشانه ي كنترل اكسيداسيون باشد. در تمام روزها، ماهي‌هايي كه در بسته‌هاي داراي چاپ قرار داشتند قرمزتر (a* بالاتر) از نمونه هايي بودند كه در بسته هاي بدون چاپ قرار داشتند. شاخصb* نيز در نمونه هاي چاپدار به‌طور معني‌داري بيشتر از نمونه هاي بدون چاپ بود

237520

تكنولوژي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان