بررسي ارتباط بين خودكارآمدي و ترس از زايمان در زنان باردار مراجعه‌كننده به بخش زايمان بيمارستان بعثت سنندج در سال 1401

دانشگاه علوم پشكي كردستان

آموزش مامايي

زمينه و هدف: ترس از زايمان يكي از مشكلات شايع دوران بارداري است كه بر سلامت زنان تأثير مي‌گذارد. يكي از عواملي كه احتمال ارتباط آن با ترس از زايمان مطرح شده است، خودكارآمدي زايمان مي‌باشد. با توجه به اين كه بيشتر مطالعات انجام‌شده در ايران بر تصورات ذهني زنان پيش از زايمان تمركز داشته‌اند و مطالعات محدودي در زمينه‌ي خودكارآمدي و ترس از زايمان در حين ليبر وجود دارد، اين مطالعه با هدف "تعيين ارتباط بين خودكارآمدي و ترس از زايمان در زنان باردار مراجعه‌كننده به بخش زايمان بيمارستان بعثت سنندج در سال1401" انجام شد. روش پژوهش: اين مطالعه‌ي‌‌‌ مقطعي بر روي 100 زن باردار واجد شرايط مراجعه‌كننده به بخش زايمان بيمارستان بعثت سنندج در سال 1401 انجام شد. معيارهاي ورود به مطالعه شامل تمايل به شركت در مطالعه، داشتن حداقل سواد خواندن و نوشتن، سن 49-18 سال، سن بارداري 42-37 هفته، بارداري تك‌قلويي، پرزانتاسيون سفاليك، ديلاتاسيون 5-3 سانتي‌متر سرويكس، عدم وجود ناهنجاريهاي واضح جنيني يا مشكلات رشد، فقدان بيماري زمينه‌اي عمده، عدم سابقه‌ي نازايي، عدم مصرف داروي اعصاب و روان، نداشتن كنترانديكاسيون زايمان طبيعي مانند پره‌اكلامپسي، جفت سرراهي و سابقه‌ي سزارين قبلي، عدم مصرف سيگار و الكل، نداشتن مرگ فاميل درجه يك در شش ماه گذشته و نمره‌ي غربالگري سلامت روان نرمال و معيار خروج از مطالعه، عدم تمايل به تكميل تمامي سؤالات پرسشنامه در هر مرحله از مطالعه بود. ابزار گردآوري اطلاعات شامل فرم مشخصات دموگرافيك و مامايي، مقياس ترس از زايمان ويجما و پرسشنامه خودكارآمدي زايمان لويي بود. جهت نمونه‌گيري، پژوهشگر در شيفت‌هاي مختلف به بخش زايمان بيمارستان بعثت سنندج مراجعه نموده و شركت‌كنندگان را بصورت در دسترس انتخاب و در مرحله‌ي بعد فرم مشخصات دموگرافيك با مراجعه به پرونده و مصاحبه تكميل شد. در ديلاتاسيون 5-3 سانتي‌متر سرويكس، پرسشنامه‌ي خودكارآمدي زايمان لويي و مقياس ترس از زايمان ويجما از طريق مصاحبه تكميل گرديد. اطلاعات پس از جمع‌آوري با استفاده از نسخه‌ي 12 نرم افزار STATA و آزمون‌هاي همبستگي اسپيرمن، من‌‌ويتني‌‌يو و كروسكال‌_واليس مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. سطح معناداري كمتر از 05/0 در نظر گرفته شد. يافته‌ها: براساس يافته‌ها، نمره‌ كلي ترس از زايمان شركت‌كنندگان در مطالعه، 17/17±21/48 (دامنه نمرات100-10) و نمره‌ كلي خودكارآمدي زايمان 52/83 ± 77/380 (دامنه نمرات620-62) بود. نتايج بين خودكارآمدي و ترس از زايمان ارتباط آماري معني‌داري را نشان نداد (238/0=P)؛ بين نوع زندگي مشترك شركت‌كنندگان در مطالعه (047/0=P) با ميانگين نمره‌ كلي ترس از زايمان ارتباط آماري معني‌دار مشاهده شد. هيچ‌يك از متغيرهاي دموگرافيك و مامايي با خودكارآمدي زايمان ارتباط آماري معني‌دار نداشتند. همچنين براساس نتايج آزمون رگرسيون خطي چندگانه، سطح درآمد ماهيانه خانوار (بيشتر از مخارج ماهيانه خانوار) با ترس از زايمان ارتباط آماري معني‌دار را نشان داد (003/.=P) و مي‌توان گفت كه اين متغير پيش‌بيني‌كننده مناسبي براي ترس از زايمان بود. اين آزمون همچنين ارتباط آماري معني‌دار بين نوع زندگي مشترك (زندگي با خانوداه مرد) (002/.=P)، سطح درآمد ماهيانه خانوار (بيشتر از مخارج ماهيانه) (010/.=P) و عدم شركت در كلاس‌هاي آمادگي براي زايمان (048/.=P) با خودكارآمدي زايمان را نشان داد؛ يعني متغيرهاي فوق پيش‌بيني‌كننده‌هاي مناسب براي خودكارآمدي زايمان بودند. نتيجه‌گيري: براساس نتيجه مطالعه، ارتباط آماري معني‌دار بين ترس از زايمان و خودكارآمدي زايمان مشاهده نشد؛ همچنين نمره‌ ترس از زايمان پايين‌تر و نمره‌ خودكارآمدي زايمان بالاتر از ميانگين ابزار بود. اين نتايج بر اهميت چندبعدي بودن عوامل مؤثر بر ترس از زايمان و خودكارآمدي زايمان و لزوم بررسي جامع ابعاد رواني، اجتماعي و فرهنگي مرتبط با بارداري و زايمان تأكيد دارد؛ همچنين با توجه به پيامدهاي منفي ترس از زايمان، برگزاري كارگاه‌هاي مديريت ترس و استرس، شركت در كلاس‌هاي زايمان فيزيولوژيك، وجود همراه دوره‌ديده در اتاق زايمان و انجام مداخلاتي نظير برنامه آموزشي رواني، درمان شناختي‌رفتاري در دوران بارداري جهت مادران باردار، كارگاه‌هاي مهارت ارتباطي و مديريت خشم جهت مراقبين بهداشتي_درماني مي‌تواند در كاهش بيشتر ترس از زايمان مفيد باشد. همچنين با وجود بالاتر بودن نمره خودكارآمدي زايمان از ميانگين ابزار، ادامه ارائه برنامه‌هاي حمايتي و آموزشي به منظور تقويت بيشتر احساس توانمندي زنان در مديريت فرآيند زايمان امري ضروري به نظر مي‌رسد. كليد واژه‌ها: ترس از زايمان، خودكارآمدي، زايمان، بارداري

237317

دانشگاه علوم پشكي كردستان

مامايي

پرستاري مامايي

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

فرزانه ظاهري