سبب شناسي بيماري پوسيدگي ريشه گل پريوش (Catharanthus roseus) در گلخانه‌هاي اصفهان با استفاده از روش‌هاي مورفولوژيكي و مولكولي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي بيماري شناسي گياهي

كارشناسي ارشد

چكيده گياه پروانش (Catharanthus roseus) يكي از گياهان زينتي و دارويي مهم در گلخانه‌ها و فضاي سبز شهري است كه به‌دليل ارزش‌هاي دارويي و كاربرد گسترده، از اهميت اقتصادي بالايي برخوردار مي‌باشد. با اين حال، بيماري‌هاي خاكزاد به‌ويژه پوسيدگي ريشه و پژمردگي، از مهم‌ترين عوامل محدودكننده توليد اين گياه محسوب مي‌شوند. هدف از اين پژوهش، شناسايي و تعيين سبب‌شناسي عوامل قارچي مرتبط با پوسيدگي ريشه و پژمردگي پروانش در گلخانه‌هاي استان اصفهان با استفاده از روش‌هاي ريخت‌شناسي، بيماري‌زايي و مولكولي بود. نمونه‌برداري از گياهان داراي علائم زردي، كاهش رشد، پژمردگي و پوسيدگي ريشه انجام شد و جدايه‌هاي قارچي با استفاده از محيط‌هاي كشت اختصاصي جداسازي و خالص‌سازي گرديدند. شناسايي اوليه بر اساس ويژگي‌هاي ماكروسكوپي و ميكروسكوپي انجام گرفت و سپس آزمون بيماري‌زايي به‌منظور تأييد نقش بيمارگرها اجرا شد. به‌منظور شناسايي دقيق‌تر، استخراج DNA ژنومي انجام و نواحي ژني ITS، TEF و TUB2 تكثير و توالي‌يابي گرديد. توالي‌ها با استفاده از پايگاه اطلاعاتي NCBI و ترسيم درخت‌هاي فيلوژنتيكي به روش Maximum Likelihood تحليل شدند. نتايج نشان داد كه گونه‌هاي Fusarium oxysporum، Fusarium solani، Fusarium equiseti و Fusarium verticillioides عوامل اصلي پوسيدگي ريشه و پژمردگي پروانش در منطقه مورد مطالعه هستند. آزمون‌هاي بيماري‌زايي توان بيماري‌زايي تمامي جدايه‌ها را تأييد كرد و تحليل‌هاي مولكولي تشابه بالاي جدايه‌ها با نمونه‌هاي ثبت‌شده جهاني را نشان داد. در مجموع، اين پژوهش نخستين گزارش جامع از تنوع گونه‌هاي Fusarium مرتبط با بيماري پروانش در گلخانه‌هاي استان اصفهان محسوب مي‌شود و نتايج آن مي‌تواند مبناي برنامه‌هاي مديريتي، به‌نژادي و كنترل بيماري‌هاي خاكزاد اين گياه زينتي و دارويي قرار گيرد. كلمات كليدي: پروانش، پوسيدگي ريشه، Fusarium، شناسايي مولكولي، بيماري‌هاي خاكزاد

237275

بيماري شناسي گياهي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان