ارزيابي سطح خطر ابتلا به بيماري‌هاي قلبي‌عروقي با استفاده از چارت ارزيابي خطر WHO/ISH

زمينه و هدف: بيماري‌هاي قلبي‌عروقي عامل اصلي مرگ‌ومير هستند و شناسايي زودهنگام افراد در معرض خطر، سنگ‌بناي پيشگيري اوليه است. مطالعه حاضر با هدف تعيين سطح خطر 10 ساله قلبي‌عروقي (بر اساس چارت WHO/ISH) و سنجش نابرابري‌هاي اجتماعي- اقتصادي مرتبط در جمعيت كوهورت دهگلان (DehPCS) انجام شد. مواد و روش ها: در اين مطالعه مقطعي، داده‌هاي 3515 شركت‌كننده 35 تا 70 سال از فاز ثبت‌نام تحليل شد. خطر 10 ساله بر اساس چارت WHO/ISH منطقه (EMR-B) با استفاده از نرم‌ افزار R (پكيج WHO/ISH risk) محاسبه و در نهايت، شركت‌كنندگان به سه گروه طبقه‌بندي شدند: خطر كم (<‎10%)، خطر متوسط (10% تا <‎20%) و خطر بالا (≥ 20% ). متغيرهاي پيش‌بيني خطر شامل سن، جنسيت، وضعيت مصرف سيگار، فشار خون سيستوليك و وضعيت ابتلا به ديابت و سطح كلسترول تام بودند. از رگرسيون لجستيك چندمتغيره جهت محاسبه ارتباطات مورد نظر استفاده شد. وضعيت اجتماعي- اقتصادي با سطح تحصيلات و شاخص دارايي سنجيده شد. جهت تحليل داده‌ها ، شاخص تمركز واگستف و تحليل تجزيه (Decomposition) در نرم‌افزار STATA نسخه 16 استفاده شد. نتايج: از مجموع شركت‌كنندگان در مطالعه، 56 درصد (1968 نفر) را زنان تشكيل مي‌دادند. شيوع خطر 10 ساله بالا (20٪≤ ) در كل جمعيت 1.87٪ برآورد شد. زنان اگرچه رفتارهاي پرخطر كمتري داشتند، اما شيوع فشارخون و ديابت در آنان بالاتر بود. توزيع خطر نابرابر بود؛ به‌طوري‌كه خطر در افراد بي‌سواد 14 برابر و در فقيرترين گروه 4.3 برابر همتايان برخوردار بود. در تحليل رگرسيون، تحصيلات دانشگاهي (AOR = 0.09) و اشتغال (AOR = 0.44) نقش محافظتي معناداري داشته درحالي كه مصرف مواد (AOR = 1.78) عامل خطر بود. شاخص تمركز براي ثروت (0.320-) و تحصيلات (0.463-) منفي به دست آمد (P<‎0.001) و تحليل تجزيه نشان داد كه سطح تحصيلات (به ميزان 74.85% در تجزيه شاخص تحصيلات و 59.61% در تجزيه شاخص دارايي) اصلي‌ترين عامل تبيين‌كننده اين نابرابري است. نتيجه گيري: در جمعيت كوهورت دهگلان، شيوع خطر بالاي 10 ساله حوادث قلبي‌عروقي بر اساس WHO/ISH پايين بود (1.87%)، اما اين خطر در افراد با وضعيت اجتماعي-اقتصادي (سطح تحصيلات و دارايي) پايين‌تر و نيز در مبتلايان به فشارخون و ديابت به‌طور قابل توجهي بيشتر مشاهده شد. بنابراين، اولويت‌گذاري مداخلات پيشگيرانه بايد بر شناسايي و كنترل فشارخون و ديابت و نيز كاهش نابرابري‌هاي اجتماعي- اقتصادي مؤثر بر سلامت متمركز شود. واژگان كليدي: بيماري‌هاي قلبي‌عروقي، نمودار پيش‌بيني خطرWHO/ISH، ارزيابي خطر، نابرابري اجتماعي- اقتصادي

237050

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

پزشك

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

قباد مرادي