بررسي اثر تجويز متفورمين بر بيان ژن هاي دخيل در مرگ سلولي، پارامترهاي اسپرم، و هيستوپاتولوژي بيضه در موش هاي صحرايي تيمار شده با سيس پلاتين

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

فيزيولوژي پزشكي

مقدمه: سيس پلاتين (CP)، يك داروي رايج ضد سرطان، باعث سميت جدي اندام‌ها، از جمله آسيب به سيستم توليد مثل مردان مي‌شود. به دليل استفاده گسترده از آن در درمان سرطان، نياز باليني فوري براي يافتن راه‌هايي براي كاهش آسيب آن به بافت‌هاي سالم وجود دارد. سميت توليد مثلي سيس پلاتين از طريق التهاب و آبشارهاي اكسيداتيو ايجاد مي‌شود. متفورمين (MET)، يك داروي ضد ديابت رايج، با هدف قرار دادن اندام‌ها و بافت‌ها با خواص آنتي‌اكسيداني و ضد التهابي، توليد مثل را بهبود مي‌بخشد. اخيراً، نشان داده شده است كه متفورمين در چندين مدل اختلال عملكرد بيضه مؤثر است. بنابراين اين مطالعه به منظور بررسي اثر متفورمين بر بيان ژن هاي دخيل در مرگ سلولي، پارامتر هاي اسپرم و هيستوپاتولوژي بيضه در موش هاي صحرايي تيمار شده با سيس پلاتين، انجام شد. مواد و روش¬ها: 50 سر موش صحرايي نر بالغ نژاد ويستار (سن 12-10هفته، وزن 270-330 گرم) به پنج گروه 10-8 تايي تقسيم شدند: گروه كنترل به مدت 18 روز متوالي صبح ها حلال متفورمين (نرمال سالين) و در روز هاي 7 ام، 8 ام و 9 ام، ظهر ها حلال سيس پلاتين (نرمال سالين) به صورت داخل صفاقي دريافت كردند.گروه سيس پلاتين به مدت 18 روز متوالي صبح ها حلال متفورمين (نرمال سالين) و در روز هاي 7 ام، 8 ام و 9 ام، ظهر ها داروي سيس پلاتين با دوز mg/kg2 به صورت داخل صفاقي دريافت كردند. گروه متفورمين به مدت 18 روز متوالي صبح ها داروي متفورمين با دوز mg/kg 40 و در روز هاي 7 ام، 8 ام و 9 ام، ظهر ها حلال داروي سيس پلاتين (نرمال سالين) با دوز mg/kg2 به صورت داخل صفاقي دريافت كردند. گروه سيس پلاتين + متفورمين 25 به مدت 18 روز متوالي صبح ها داروي متفورمين با دوز mg/kg 25 و در روز هاي 7 ام، 8 ام و 9 ام، ظهر ها داروي سيس پلاتين با دوز mg/kg 2 به صورت داخل صفاقي دريافت كردند. گروه سيس پلاتين + متفورمين 40 به مدت 18 روز متوالي صبح ها داروي متفورمين با دوز mg/kg 40 و در روز هاي 7 ام، 8 ام و 9 ام، ظهر ها داروي سيس پلاتين با دوز mg/kg 2 به صورت داخل صفاقي دريافت كردند. قند خون تمامي موش هاي گروه هاي مختلف، در روز هاي 1 و 18 ام گرفته شد. يافته ها: گروه سيس پلاتين نسبت به گروه كنترل باعث كاهش وزن بدن و بيضه ها شد و تزريق داخل صفاقي با متفورمين دوز mg/kg 40، باعث افزايش معني داري در وزن موش ها و بيضه ها شد. قند خون ناشتاي موش ها در روز 1 ام و 18 ام مطالعه اندازه گيري شد كه در محدوده نرمال بود. لذا دوز هاي مورد استفاده در مطالعه بر قند خون طبيعي موش ها تاثير نداشت. نتايج حاصل از بررسي پارامترهاي اسپرم نشان داد كه گروه سيس پلاتين باعث، كاهش قابل توجهي در حركت، بقا و تعداد اسپرم همراه با افزايش معني دار نقص‌هاي سر، گردن و دم، نسبت به گروه كنترل شد. موش‌هاي تحت درمان با متفورمين دوز mg/kg 25، فقط بهبودهايي در بقاي اسپرم نشان دادند. و ساير پارامترهاي اسپرم در مقايسه با گروه سيس پلاتين تغيير معني‌داري نداشتند. با اين حال، درمان با متفورمين دوز mg/kg 40، مي‌تواند از تمام آسيب‌هاي اسپرم‌شناسي ناشي از سيس پلاتين جلوگيري كند. بررسي بيان mRNA ژن هاي دخيل در مرگ سلولي نشان داد كه سيس پلاتين سيس پلاتين باعث افزايش بيان mRNA ژن هاي p53 و Caspase-3 مي شود. اما تفاوت معني دار در بيان mRNA ژن هاي Bcl-2و Baxديده نشد. درمان با متفورمين دوز mg/kg 25 باعث كاهش معني دار بيان mRNA ژن p53 شد اما در بيان mRNA ژن هاي ديگر تفاوت معني داري ايجاد نكرد. درمان با متفورمين دوز mg/kg 40 باعث كاهش معني دار بيان ژن هاي Caspase-3 وp53 و افزايش معني دار بيان mRNA ژن Bcl-2 شد. در بررسي هيستوپاتولوژي بافت بيضه، گروه سيس پلاتين درجاتي از دژنراسيون را نشان داد. اين تغييرات شامل واكوئله شدن سيتوپلاسم، از دست رفتن نظم طبيعي لوله ها و غشاي پايه، كاهش تعداد سلول هاي اسپرماتوژنيك و ليديگ، دتچمنت ديواره سلولي، گشاد شدن عروق خوني و كاهش اسپرماتوژنز و امتياز جانسن بود. درمان با متفورمين دوز mg/kg 40، تا حد زيادي مانع آسيب سيس پلاتين بر بافت بيضه شد و امتياز جانسن را به طور معني داري افزايش داد. نتيجه‌گيري: مطالعه ما نشان داد كه سيس پلاتين در موش‌هاي بالغ باعث اختلال در پارامترهاي اسپرم، افزايش بيان ژن‌هاي آپوپتوزي و آسيب به بافت بيضه مي‌شود. با اين حال، درمان با متفورمين توانست اين اثرات را به صورت وابسته به دوز كاهش دهد. اين يافته‌ها مي‌دهد كه متفورمين بايد به عنوان يك داروي محافظ هدفمند در برابر آسيب بيضه ناشي از عوامل شيمي‌درماني بيشتر مورد ارزيابي قرار گيرد. كلمات كليدي: سيس پلاتين؛ اسپرم؛ متفورمين؛ آپوپتوز؛ پارامتر هاي اسپرم

237024

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

فيزيولوژي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

مسعود علاسوند، سارا چاوشي نژاد