عنوان
بررسي پروفايل وضعيت فعاليت بدني، رژيم غذايي، وضعيت خواب و زمان استراحت در جمعيت مطالعه همگروهي دهگلان براساس آناليز كلاس پنهان وارتباط آن با بيماريهاي قلبي عروقي وديابت
نويسنده اصلي
نوبخت، اردشير
محل تحصيل
دانشگاه علوم پزشكي كردستان
رشته تحصيلي
اپيدميولوژي
چكيده
زمينه و هدف: هدف اصلي اين مطالعه، شناسايي الگو هاي فعاليت بدني، تغذيه، خواب و كم تحركي در جمعيت كهورت دهگلان و بررسي ارتباط اين الگو ها با بيماري هاي قلبي و ديابت بود. اين تحليل با استفاده از روش كلاس پنهان (LCA) انجام شد كه يك مدل آماري براي شناسايي زيرگروه هاي ناهمگن (كلاس هاي پنهان) در جمعيت هاي به ظاهر همگن است. در اين روش، افراد بر اساس پاسخ‌هاي مشابه به متغيرهاي مشاهده شده (مانند عادات سبك زندگي) به گروه هاي متمايز تقسيم مي شوند، بدون آنكه پيش فرضي درباره تعداد يا ويژگي اين گروه ها وجود داشته باشد. اين رويكرد به درك بهتر تفاوت هاي رفتاري و ارتباط آنها با پيامد هاي سلامت كمك مي‌كند.
مواد وروش ها: مطالعه حاضر شامل 3743 بزرگسالان 35 تا 70 ساله شركت‌كننده در مطالعه كوهورت آينده نگر دهگلان بود. در اين مطالعه، داده هاي مربوط به فعاليت بدني، رژيم غذايي (شامل فست فود و مصرف ميوه و سبزيجات) و مدت زمان خواب و رفتار بي تحركي با استفاده از پرسشنامه هاي استاندارد و معتبر جمع آوري شد. كليه پرسشنامه ها، از جمله پرسشنامه بين المللي فعاليت بدني و پرسشنامه بسامد غذا ، براي جامعه ايراني اعتباريابي شده بودند. دسته بندي متغيرها دراين تحقيق بر اساس توصيه هايWHO و استاندارد هاي علمي انجام شده است. در ابتدا با استفاده از آمار توصيفي براي استخراج نتايج اوليه و توصيف ويژگي هاي دموگرافيگ و رفتاري استفاده شد. سپس با استفاده از روش هاي رگرسيون (لجستيك و رگرسيون رتبه اي تعميم يافته) ارتباط بين متغيرهاي دموگرافيك (گروه هاي سني، جنسيت و ساير ويژگي هاي جمعيت شناختي) و الگو هاي رفتاري شامل فعاليت بدني، رژيم غذايي، وضعيت خواب و رفتار كم تحرك مورد بررسي قرار گرفت. شرط اصلي رگرسيون اوردينال اين است كه متغير وابسته ترتيبي باشد و فرض تناسب برقرار باشد . با توجه به عدم برقراري پيش فرض رگرسيون اوردينال از رگرسيون رتبه اي تعميم يافته براي بررسي روابط بهره گرفته شد. در ادامه براي شناسايي الگوهاي رفتاري از آناليزكلاس پنهان استفاده شد. با شناسايي كلاس ها از شاخص هاي اطلاعات آكائيك (AIC) و معيار اطلاعات بيزي (BIC) به منظور براي تعيين بهترين مدل به كار رفت. سپس با بهره گيري از رگرسيون لجستيك ارتباط بين كلاس‌هاي شناسايي شده و خطر ابتلا به ديابت و بيماري هاي قلبي عروقي با كنترل متغير هاي گروه هاي سني، جنسيت و نمايه توده بدني مورد بررسي قرار گرفت.
يافته ها: براساس نتايج آمار توصيفي ميانگين سني جمعيت مورد مطالعه92/8 ± 26/48سال بود. براساس نتايج رگرسيون رتبه اي تعميم يافته رابطه معني داري بين جنسيت وسطوح فعاليت بدني مشاهده شد. همچنين بين وضعيت خواب وسطح تحصيلات رابطه معني داري مشاهده شد. با استفاده از آناليز كلاس پنهان شش مدل شناسايي شد. از معيار هايAIC&BIC و آزمون نسبت درست نمايي براي انتخاب مدل استفاده گرديد. با نوجه به اهميت نسبت جمعيت در هر كلاس وتعادل كلاس ها و همچنين اينكه در مواردي مه لازم باشد از ميان معيارها لازم باشد يك معيار به عنوان گلد استاندارد بر گزيده شود BIC در انتخاب مدل ها ملاك نهايي بود وبراساس ان مدل سه كلاسه انتخاب شد: كلاس(1) فعاليت ناكافي با خواب كافي (49% نمونه)، كلاس (2) فعاليت ناكافي با خواب ناكافي (9%) و كلاس (3) فعاليت كافي با خواب كافي (42%). بررسي رابطه بيماري هاي قلبي عروقي با كلاس هاي پنهان حاكي از آن بود كه كلاس دوم در مقايسه با كلاس سوم ، 22% خطر بيشتري براي ابتلا به بيماري هاي قلبي عروقي داشتند كه از نظر آماري معنا دار بود(01/0 P=). همچنين در بررسي رابطه ديابت با كلاس هاي پنهان رابطه معني داري مشاهده نشد.
نتيجه گيري: اين مطالعه به بررسي طبقه بندي كلاس پنهان براي شناسايي گروه هاي در معرض خطر بيماري هاي قلبي عروقي و ديابت بر اساس رفتارهاي مرتبط با سلامت، و همچنين وضعيت سلامت و كيفيت زندگي آنها پرداخت. يافته هاي اين پژوهش بر نقش تعيين‌كننده سبك زندگي، به ويژه در حيطه تحرك بدني و كيفيت خواب، بر سلامت قلبي عروقي تأكيد دارد. بر اساس نتايج مطالعه، احتمال ابتلا به بيماري هاي قلبي در افرادي كه هم زمان از كم تحركي و كم خوابي رنج مي بردند، در مقايسه با گروه سوم، تا 22درصد افزايش نشان داد. نتايج حاكي از آن بود كه رويكرد هاي يكسان و كلي در عرصه سلامت عمومي، قادر به پاسخگويي به نياز هاي متنوع همه اقشار جامعه نيستند. از اين رو، پيشنهاد مي شود طراحي برنامه هاي مداخله اي بايد بر اساس ويژگي هاي منحصر به فرد هر گروه صورت پذيرد.
كلمات كليدي: فعاليت بدني، رفتار كم‌تحرك، وضعيت خواب، تحليل كلاس پنهان
شماره ركورد
236957
شهر محل تحصيل
دانشگاه علوم پزشكي كردستان
گرايش رشته تحصيلي
اپيدميولوژي
دانشكده
پزشكي
دانشگاه
دانشگاه علوم پزشكي كردستان
استاد راهنما
عباس آقايي ، فرهاد مرادپور