عنوان
بررسي كيفيت ارائه خدمات به بيماران مبتلا به فشارخون بالا، ديابت و سكته مغزي بر اساس پيامد هاي آنها در شهر سنندج
نويسنده اصلي
كشاورزي، كمال
محل تحصيل
دانشگاه علوم پزشكي كردستان
رشته تحصيلي
اپيدميولوژي
چكيده
زمينه و هدف: ديابت، سكته مغزي و فشار خون بالا از جمله بيماري‌هاي غيرواگير عمده هستند كه سهم زيادي در مرگ و مير جهاني دارند. اين مطالعه به بررسي كيفيت ارائه خدمات به بيماران مبتلا به اين بيماري‌ها در شهر سنندج پرداخته است. هدف اين مطالعه ارزيابي پيامدهاي درماني (با استفاده از دو شاخص مرگ و بستري) در بيماران فشارخون بالا، ديابتي و افرادي با سابقه سكته مغزي بود.
مواد و روش¬ ها: مطالعه حاضر يك تحقيق كوهورت گذشته‌نگر است كه بر روي 782 بيمار مبتلا به فشارخون بالا، 446 بيمار ديابتي و 259 بيمار با سابقه سكته مغزي در سنين بالاي 18 سال در شهر سنندج طي سال‌هاي 1395 تا 1402 انجام شده است. كيفيت خدمات به اين بيماران با استفاده از دو شاخص مرگ و بستري مورد بررسي قرار گرفته است. داده‌هاي اين مطالعه از طريق اطلاعات سامانه سيب، داده‌هاي مرگ و بستري و همچنين مصاحبه با بيماران يا مراقبين آنها جمع‌آوري شد. براي تحليل داده هاي مطالعه از نسخه 17 نرم افزار STATA استفاده شد. اطلاعات بقا، مشخصات دموگرافيك و باليني اين بيماران از طريق؛ داده هاي مرگ و ثبت هاي سامانه سيب و همچنين مصاحبه تلفني و حضوري با بيماران يا مراقبين آنها استخراج شدند. ابتدا با استفاده از فراواني (%) به توصيف متغيرهاي طبقه بندي پرداختيم. در ادامه از آزمون لگ رنك به منظور مقايسه ميزان هاي بقاء در زير گروه هاي متغيرهاي مورد بررسي و از آزمون ناپارامتريك كاپلان ماير جهت بررسي ارتباط عوارض و متغير هاي توصيفي مانند پاي ديابتي، رتينوپاتي، نفروپاتي و ... با رخداد هاي مرگ و بستري مجدد استفاده كرديم. براي بررسي بقاي بيماران و تعداد ماه هاي زنده ماندن پس از تشخيص بيماري و همچنين ارتباط متغير هاي دموگرافيك و باليني با بستري شدن در اين بيماران از مدل رگرسيون كاكس تك متغيره و سپس با بهره گيري از نتايج اين آناليز و استفاده از متغيرهايي با p-value كمتر از 0.3 در آناليز كاكس چند متغيره ارتباط متغيرهاي با دو رخداد ما در اين مطالعه با در نظر گرفتن اينتركشن ها و ساير عوامل به كاربرده شد.
يافته¬ ها: يافته‌هاي مطالعه نشان داد كه 21.3% بيماران ديابتي، 21.3% بيماران فشارخوني و 54.8% بيماران با سابقه سكته مغزي فوت كرده‌اند. علاوه بر اين، 43.3% بيماران ديابتي، 43.6% بيماران فشارخوني و 46.7% بيماران مبتلا به سكته مغزي حداقل يك‌بار بستري شده‌اند. در ميان بيماران ديابتي، بروز رتينوپاتي 43.3%، نوروپاتي 25.8% و پاي ديابتي 10.6% بوده است. همچنين، ميانگين HbA1c در اين بيماران 7% گزارش شده است. در بيماران مبتلا به فشارخون، فراواني نفروپاتي 28.5% و 49.9% بيماران فشارخوني وضعيت مطلوبي در كنترل فشار خون داشتند. در بيماران با سابقه سكته مغزي، 16.2% مبتلا به زخم بستر، 39% سابقه عدم تعادل و 27.8% قادر به راه رفتن بدون كمك ديگران نبودند.
تحليل داده‌ها نشان داد كه برخي عوامل همچون سابقه خانوادگي، طلاق، تحصيلات ابتدايي، مصرف نامنظم دارو، اضافه وزن و وجود عوارضي نظير پاي ديابتي بر روي پيامدهاي مرگ و بستري در بيماران ديابتي تأثيرگذار هستند. در بيماران فشارخون بالا، عواملي چون سن بيشتر از 65 سال، جنس مرد، مصرف نامنظم دارو، نداشتن فعاليت بدني منظم و وضعيت فشارخون نامطلوب با بستري ارتباط داشتند. در بيماران مبتلا به سكته مغزي نيز وضعيت مجرد بودن، فوت همسر، كلسترول بالا و نداشتن فعاليت بدني منظم با بستري ارتباط معني‌داري داشتند.
نتيجه¬گيري: نتايج اين مطالعه نشان مي‌دهد كه عوامل اجتماعي و سبك زندگي نقش مهمي در كيفيت خدمات ارائه شده به بيماران مبتلا به ديابت، فشارخون بالا و سكته مغزي دارند. بهبود مديريت بيماري‌ها، ارتقاي آموزش‌هاي بهداشتي و كنترل دقيق‌تر عوامل خطر مي‌تواند به بهبود پيامدهاي درماني اين بيماران كمك كند.
كلمات كليدي: كيفيت، ارائه خدمت، بيماري مزمن، فشارخون بالا؛ ديابت؛ سكته مغزي؛ مدل كاكس؛ بقا؛ بستري؛ كوهورت گذشته نگر؛ سنندج
شماره ركورد
236955
شهر محل تحصيل
دانشگاه علوم پزشكي كردستان
گرايش رشته تحصيلي
اپيدميولوژي
دانشكده
پزشكي
دانشگاه
دانشگاه علوم پزشكي كردستان
استاد راهنما
قباد مرادي، بيژن نوري