اثربخشي درمان شناختي-رفتاري مديريت استرس بر بار مراقبين، بهزيستي روانشناختي و اضطراب مراقبين بيماران سرطاني

9/21/2025 12:00:00 AM

مراقبت از بيماران مبتلا به سرطان، به‌ويژه در مراحل مزمن و پيشرفته بيماري، مسئوليتي دشوار و پرفشار است كه اغلب بر عهده اعضاي خانواده يا نزديكان بيمار قرار مي‌گيرد. اين مسئوليت مداوم مي‌تواند پيامدهاي روان‌شناختي منفي مانند افزايش اضطراب، احساس فرسودگي و كاهش بهزيستي رواني را براي مراقبين به همراه داشته باشد. به همين منظور اين مطالعه با هدف تعيين اثربخشي درمان شناختي-رفتاري مديريت استرس بر بار مراقبين، بهزيستي رواشناختي و اضطراب مراقبين بيماران سرطاني انجام گرفت. روش تحقيق نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه كنترل با دوره پيگيري بود. پس آزمون، پس از گذشت دوماه در هر دو گروه انجام شد. جامعه آماري اين پژوهش شامل كليه مراقبين بيماران سرطاني شهرهاي اردكان و ميبد در سال 1403 بود. روش نمونه‌گيري در اين پژوهش از نوع در دسترس بود. بدين منظور، 30 نفر از افراد واجد شرايط انتخاب شدند و به‌صورت تصادفي در دو گروه مداخله و كنترل، هر كدام شامل 15 نفر، گماشته شدند. ابزارهاي مورد استفاده شامل پرسشنامه بار رواني زاريت و همكاران (1986)، پرسشنامه‌ي بهزيستي روان‌شناختي ريف (فرم كوتاه) (1980) و مقياس اضطراب و افسردگي بيمارستان (1983) بود. داده‌ها با استفاده از آمار توصيفي و تحليل كوواريانس با استفاده از نرم افزار SPSS-23 مورد تجزيه و استفاده قرارگرفت. يافته‌ها نشان داد كه ميانگين نمرات بهزيستي روانشناختي افزايش و بار مراقبين و اضطراب مراقبين در گروه آزمايش كاهش معناداري در مرحله پس آزمون نسبت به گروه كنترل داشته‌است (p-0/000). نتايج پژوهش حاكي از اثربخشي درمان شناختي- رفتاري مديريت استرس در افزايش بهزيستي روانشناختي و كاهش بار مراقبين و اضطراب مراقبين بيماران سرطاني مي‌باشد. با توجه به نتايج اين پژوهش مي توان از مداخله مذكور در مديريت استرس مراقبين بيماران سرطاني استفاده كرد.

236721

دانشگاه اردكان

حميدرضا آريانپور Aryanpour Hamidreza