كاربرد نانو كپسول آبسيزيك اسيد و ملاتونين بر تغييرات مورفولوژيك، فيزيولوژيك و عملكردي دو رقم فلفل دلمه تحت تنش شوري

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي باغباني

دكتري

فلفل دلمه‌اي به دليل ارزش اقتصادي قابل توجه و فوايد غذايي غني، پس از گوجه‌فرنگي دومين سبزي پركشت جهان است. علاوه بر اين به دليل ويژگي‌هاي ارتقا ‌دهنده سلامت و اثرات دارويي تقاضاي آن در سراسر كشور رو به افزايش است. اين پژوهش با هدف بررسي اثرات آبسيزيك اسيد و نانوكپسول آن (50 و 100 ميكرومولار)، ملاتونين و نانوكپسول آن (100 و 200 ميكرومولار)، تركيب آبسيزيك اسيد 50 با ملاتونين 100 ميكرومولار و نانوكپسول آن‌ها بر افزايش تحمل به شوري در دو سطح 100 و 200 ميلي‌مولار، براي دو رقم فلفل دلمه‌اي سبز 9325 و قرمز كلاوسل در شرايط كنترل‌شده گلخانه انجام گرديد. بخش اول مطالعه اول به‌صورت كرت‌هاي خرد شده انجام شده و بخش دوم همين مطالعه و كل مطالعه دوم، به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در دانشگاه صنعتي اصفهان انجام شد. بر اساس نتايج تجزيه به مؤلفه‌هاي اصلي، محلول‌پاشي فيتوهورمون‌ها هر 10 روز يك‌بار انتخاب شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه تنش شوري موجب كاهش معني‌دار صفات مورفولوژيكي و رنگدانه‌هاي فتوسنتزي فلفل دلمه‌اي شد و اين كاهش در سطح 200 ميلي‌مولار بيشتر بود. در صفات فيزيولوژيك، محتواي پرولين در شوري 200 ميلي‌مولار بيشتر از شاهد و شوري 100 ميلي‌مولار بود. شوري 100 ميلي‌مولار موجب افزايش محتواي فنول و فلاونوئيد كل و فعاليت آنتي‌اكسيداني شد، اما مقادير اين تركيبات در شوري 200 ميلي‌مولار كمتر از شاهد بود. بين دو غلظت 50 و 100 ميكرو مولار آبسيزيك اسيد و فرم نانوكپسول آن و 100 و 200 ميكرو مولار ملاتونين و فرم نانوكپسول آن، براي اكثر صفات مورفولوژيكي، رنگدانه‌هاي فتوسنتزي و فيزيولوژيكي مورد بررسي اختلاف معني‌داري ديده نشد، بنابراين براي صرفه‌جويي اقتصادي سطوح كمتر براي ادامه آزمايش‌ها انتخاب شدند. در ادامه‌ي پژوهش به بررسي صفات مورفولوژيكي، فيزيولوژيكي و فيتوشيميايي دو رقم فلفل دلمه‌اي تحت تنش شوري منتخب 100 ميلي‌مولار و شاهد پرداخته شد. محلول‌پاشي‌ها شامل آبسيزيك اسيد و نانوكپسول آن (50 ميكرو مولار)، ملاتونين و نانوكپسول آن (100 ميكرو مولار) و تركيب آبسيزيك اسيد با ملاتونين و نانوكپسول آن‌ها جهت كاهش اثرات منفي شوري بود. نتايج نشان داد كه در ابتدا تركيب نانوكپسول آبسيزيك اسيد 50 ميكرو مولار با نانوكپسول ملاتونين 100 ميكرو مولار و سپس نانوكپسول ملاتونين 100 ميكرو مولار، تحت تنش شوري داراي بالاترين ميزان رنگدانه‌هاي فتوسنتزي بودند. ميزان فنول و فلاونوئيد تحت تنش شوري افزايش يافت به طوري كه بالاترين مقادير آن‌ها در تركيب نانوكپسول آبسيزيك اسيد 50 ميكرو مولار با نانوكپسول ملاتونين 100 ميكرو مولار و سپس نانوكپسول ملاتونين 100 ميكرو مولار مشاهده شد و كمترين مقدار پرولين در تركيب نانوكپسول آبسيزيك اسيد 50 ميكرو مولار با نانوكپسول ملاتونين 100 ميكرو مولار ثبت شد. تركيب نانوكپسول آبسيزيك اسيد 50 ميكرو مولار با نانوكپسول ملاتونين 100 ميكرو مولار باعث افزايش ظرفيت آنتي‌اكسيداني، آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني، ميزان پتاسيم و غلظت ملاتونين دروني، تحت تنش شوري شد. علاوه بر اين تحت تنش شوري، مقادير سديم ابتدا در تركيب نانوكپسول آبسيزيك اسيد 50 ميكرو مولار با نانوكپسول ملاتونين 100 ميكرو مولار و سپس در نانوكپسول ملاتونين 100 ميكرو مولار كمتر از ساير تيمارهاي هورموني بود. ابتدا تركيب نانوكپسول آبسيزيك اسيد 50 ميكرو مولار با نانوكپسول ملاتونين 100 ميكرو مولار و سپس تركيب فرم آزاد اين دو هورمون و همچنين نانوكپسول ملاتونين 100 ميكرو مولار بيشترين عملكرد را تحت تنش شوري داشتند. به‌طور كلي تنش شوري موجب كاهش رنگدانه‌هاي فتوسنتزي و عملكرد فلفل دلمه‌اي و افزايش نشت الكتروليت، پرولين، ظرفيت و فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني، فنول و فلاونوئيد شد. همچنين رقم قرمز نسبت به سبز داراي مقادير بالاتري از رنگدانه‌هاي فتوسنتزي، فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني و عملكرد كمي و كيفي ميوه فلفل دلمه‌اي بود.

236693

فيزيولوژي توليد و پس از برداشت گياهان باغباني

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان