ارزيابي سياست‌هاي مختلف جهت ارتقاي زنجيره ارزش خوشه‌هاي صنعتي با استفاده از رويكرد سيستم‌ ديناميكي (مطالعه موردي خوشه پوشاك اصفهان)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي صنايع

كارشناسي ارشد

امروزه توسعه صنايع كوچك و متوسط در قالب خوشه‌هاي صنعتي، به‌عنوان موتور محرك رشد اقتصادي و ارتقاي رقابت‌پذيري در كشورهاي توسعه‌يافته و در حال توسعه شناخته مي‌شود. با اين وجود، بسياري از خوشه‌هاي صنعتي در ايران، از جمله خوشه پوشاك اصفهان، عليرغم برخورداري از پتانسيل‌هاي قابل توجه به دليل مسائل ساختاري پيچيده‌اي همچون فقدان انسجام شبكه‌اي، ضعف در روابط با تأمين‌كنندگان، كمبود نيروي انساني متخصص و محدوديت دسترسي به بازارهاي جهاني نتوانسته‌اند به جايگاه مطلوب خود در زنجيره ارزش جهاني دست يابند. شكاف تحقيقاتي اصلي در اين زمينه، نبود يك چارچوب تحليلي پويا براي درك تعاملات پيچيده و غيرخطي بين اين عوامل و ارزيابي بلندمدت تأثير سياست‌هاي مختلف بهبود بر عملكرد كل سيستم است. پژوهش‌هاي پيشين عمدتاً بر روش‌هاي ايستا و كيفي تكيه داشته‌اند كه قادر به پيش‌بيني رفتار سيستم در گذر زمان نيستند. براي پر كردن اين شكاف، اين پژوهش با به‌كارگيري رويكرد سيستم‌ ديناميكي، به مدل‌سازي و شبيه‌سازي زنجيره ارزش خوشه پوشاك اصفهان مي‌پردازد. دليل انتخاب اين رويكرد، توانايي ذاتي آن در پردازش پيچيدگي‌هاي سيستم، در نظر گرفتن روابط علي-معلولي و تأخيرهاي زماني است كه ماهيت ذاتي مسائل خوشه‌اي را تشكيل مي‌دهند. مدل سيستم ديناميكي ارائه‌شده در اين مطالعه، بر اساس چارچوب زنجيره ارزش پورتر و داده‌هاي ميداني گردآوري‌شده از خوشه پوشاك اصفهان، طراحي و اعتبارسنجي گرديده است. اين مدل متغيرهاي كليدي مؤثر بر رقابت‌پذيري خوشه از جمله سطح همكاري‌هاي شبكه‌اي، كيفيت مديريت زنجيره تأمين، سرمايه انساني و صادرات را در بر مي‌گيرد. نتايج حاصل از شبيه‌سازي سناريوهاي مختلف بهبود نشان مي‌دهد كه سياست‌هاي صرفاً مقطعي و تك‌بعدي مانند صرفاً اعطاي تسهيلات مالي تأثير محدود و كوتاه‌مدتي دارند. در مقابل، سياست بهينه پيشنهادي كه بر « افرايش مدت زمان قراردادهاي بلند مدت با تامين كنندگان و تقويت سرمايه اجتماعي و فعاليت هاي مشترك » به‌عنوان اهرم كليدي سيستم تأكيد دارد، به‌صورت سيستماتيك بر ديگر متغيرها اثر گذاشته و منجر به بهبود پايدار در بهره‌وري، نوآوري و نهايتاً سهم بازار در بلندمدت مي‌شود. يافته‌هاي اين تحقيق مي‌تواند به عنوان نقشه راهي براي سياست‌گذاران و ذي‌نفعان خوشه جهت اتخاذ تصميم‌هاي اثربخش مورد استفاده قرار گيرد.

236500

سيستم هاي كلان

مهندسي صنايع و سيستم ها

دانشگاه صنعتي اصفهان