بررسي عوامل مرتبط با سن يائسگي در زنان تحت مطالعه فاز يك كوهورت دهگلان

مقدمه: يائسگي مهم ترين واقعه دوران ميانسالي است كه با قطع قاعدگي به مدت حداقل 12 ماه (بدون ارتباط با بارداري, شيردهي يا ساير اختلالات هورموني) مشخص مي شود. به علت تغييرات هورموني در اين دوره, خطر ابتلا به بسياري از بيماري ها از جمله پوكي استخوان و بيماري هاي قلبي افزايش مي يابد بنابراين مطالعه و بررسي اين دوره حساس از زندگي, ضروري به نظر مي رسد. اين مطالعه با هدف بررسي عوامل مرتبط با سن يائسگي در زنان تحت مطالعه فاز يك كوهورت دهگلان انجام شده است. روش كار: اين مطالعه بصورت مقطعي (توصيفي تحليلي) بر روي تمام زنان يائسه اي كه در فاز يك كوهورت دهگلان وارد مطالعه شدند و اطلاعات آنها موجود بود، انجام شد. اين مطالعه بر روي افراد 35 تا 70 ساله استفاده شد. از تعداد 3996 نفر جامعه كوهورت دهگلان 1748 نفر مرد بودند كه از مطالعه كنار گذاشته شدند. از بين 2248 زن شركت كننده در كوهورت داده اي 18 نفر در مورد يائسگي ناقص بود كه از مطالعه كنار گذاشته شدند. از 732 نفر باقيمانده سن يائسگي دو نفر زير 30 سال بود كه از مطالعه كنار گذاشته شدند. 730 نفر وارد مطالعه شدند.در اين مطالعه متغيرهاي مربوطه بر اساس چك¬ليستي، از داده¬هاي كوهورت دهگلان استخراج شد. تمامي متغيرها براساس چارچوب و تعريفي كه در راهنماي كوهورت دهگلان آمده، استخراج و وارد مطالعه گرديد. در قسمت آمار توصيفي از آماره هاي ميانگين و انحراف معيار آن، ميانه و نسبت و فراواني استفاده شد. در قسمت آمار تحليلي از آزمون هاي تي زوجي و آناليز واريانس و رگرسيون خطي استفاده شد. تمامي آناليزها در بستر نرم افزار SPSS نسخه 26 انجام گرفت. يافته ها: نتايج نشان داد كه ميانگين سن زنان مورد مطالعه 6.06 ±57.78 سال ، ميانگين شاخص توده بدني 4.78±29.45، ميانگين سن يائسگي.30 ± 48.52 سال، ميانگين سن اولين زايمان 3.69±20.18 سال ، ميانگين سن اولين بارداري 3.61±19.29 سال، ميانگين مدت شيردهي 52.23±105.69 ماه، ميانگين سطح ويتامين دي 34.69 و ميانگين مدت خواب 1.69±6.90 ساعت در روز بوده است. از لحاظ فراواني بيماري هاي همراه 154 نفر (%21.1) پوكي استخوان، 103 نفر (%14.1) شكستگي در 5 سال اخير، 185 نفر (%25.3) ديابت، 312 نفر (%42.7) فشارخون، 106 نفر (%14.5) بيماري قلبي، 18 نفر (%2.5) سابقه سكته قلبي، 22 نفر (%3) سابقه سكته مغزي و 170 نفر (%23.3) سابقه بيماري هاي تيروئيدي را داشته و 154 نفر (%21.1) سابقه ناباروري، 453 نفر (%62.1) استفاده از داروي ضدبارداري، 15 نفر (%2.1) سابقه ديابت بارداري و 24 نفر (%3.3) سابقه فشارخون بارداري ، 31 نفر (%4.3) مصرف سيگار را داشته اند. نتايج تحليلي نشان داد كه بين ميانگين سن يائسگي در دو گروه براساس پوكي استخوان(0.024P=) و ابتلا به سكته قلبي (0.005P=) در زنان مورد مطالعه تفاوت معني دار آماري وجود دارد. همچنين ميانگين سن يائسگي بين سه گروه بر اساس سطح تحصيلات (0.0001P<‎ ) و مصرف سيگار (0.013P=) به لحاظ آماري معني دار بود. آزمون همبستگي پيرسون نشان داد كه بين سن يائسگي و تعداد بارداري، تعداد تولد فرزند زنده و طول دوره شيردهي مادر همبستگي مثبت و معني داري ديده شد(0.0001P<‎). در آناليز چند متغيره براساس آزمون رگرسيون خطي مشخص شد كه بين سن يائسگي و پوكي استخوان (0.016P=)، تعداد بارداري (0.004P=) ، تحصيلات (0.010P=) ، وضعيت سيگار كشيدن (0.002P=) و ابتلا به سكته قلبي(0.029P=) ارتباط معني داري ديده شد. نتيجه‌گيري: ميانگين سن يائسگي در زنان تحت مطالعه فاز يك كوهورت دهگلان، نسبت به ساير نقاط كشور بالاتر ولي در محدوده سني طبيعي است و با تعداد بارداري، تعداد تولد فرزند زنده و طول دوره شيردهي مادر ، مصرف سيگار و سابقه سكته قلبي و بيماري پوكي استخوان ارتباط معني داري داشت. با توجه به نتايج مطالعه اخير توصــيه مي شود در جهت كاهش عوارض اين دوره مــهم از زندگي، برنامه هاي بهداشتي كلاني جهت بهبود كيفيت زندگي در تمام زنان در معرض يائسگي طرح ريزي و اجرا شود. واژگان كليدي: سن يائسگي، فاز يك كوهورت دهگلان، بارداري

236394

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

عباس آقايي، فرهاد مرادپور