بررسي كيفيت خواب و ارتباط آن با افسردگي و فيبروميالژي در بيماران مبتلا به ميگرن مراجعه كننده به بيمارستانهاي كوثر و بعثت شهر سنندج در سال هاي 1402 و 1403

مقدمه: سردرد بدون شك شايع ترين علت درد است. گزارش شده است كه سردردهاي مزمن عودكننده (ميگرني و عصبي) در بيماران با كم خوابي يا اختلالات ديگر خواب در مقايسه با افراد طبيعي بيشتر است. اين مطالعه با هدف بررسي كيفيت خواب و ارتباط آن با افسردگي و فيبروميالژي در بيماران مبتلا به ميگرن مراجعه كننده به بيمارستانهاي كوثر و بعثت شهر سنندج در سال هاي 1402 و 1403انجام شده است. مواد و روش ها: اين پژوهش كه از نوع مقطعي توصيفي تحليلي بود بر روي 194 نفر از بيماراني كه در طول سال هاي 1402 و 1403 با علايم سردرد به درمانگاه نورولوژي بيمارستان كوثر مراجعه نموده و بر اساس معاينه متخصص مغز و اعصاب و بر اساس كرايترياي انجمن بين المللي سردرد (IHS ) ميگرن تشخيص داده شدند، انجام شد. ابتدا اطلاعات دموگرافيك بيماران شامل سن، جنس، وضعيت تاهل، تحصيلات و شغل و همچنين اطلاعات كلينيكال بيماران شامل مدت زمان ابتلا به ميگرن و نوع ميگرن و شاخص هاي سردرد بر اساس چك ليست جمع آوري شد. به منظور تعيين شدت سر درد نيز از بيماران در خواست شد كه مقياس VAS را علامت گذاري نمايند. بيماران مبتلا به ميگرن با دقت توسط پزشك به منظور بررسي علايم فيبروميالژي براساس كرايترياي تشخيصي استاندارد انجمـن بـين المللـي درد و انجمـن رومـاتولوژي آمريكـا و به دو دسته علايم WPI تقسيم شدند. از بيماران خواسته شد تا پرسشنامه كيفيت خواب (PSQI)، پرسشنامه افسردگي (بك) و پرسشنامه تست تاثير فيبروميالژي (FIQ) را پر نمايند. با استفاده از آناليزهاي آماري، متغييرهاي دموگرافيك، متغييرهاي كلينيكال، ميانگين نمره تست تاثير سر درد، ميانگين نمره افسردگي و ميانگين نمره تست تاثير فيبروميالژي در بيماران ميگرني با كيفيت خواب پايين با بيماران ميگرني با كيفيت خواب خوب مقايسه شد. به منظور تعيين عوامل تاثيرگذار بر كيفيت خواب در بيماران مبتلا به ميگرن، با استفاده از آناليزهاي آماري مختلف ارتباط كيفيت خواب با هر يك از متغييرهاي دموگرافيك، متغييرهاي كلينيكال و ساير متغييرهاي مطالعه شامل نمره تست تاثير سر درد، نمره افسردگي، نمره تست تاثير فيبروميالژي مورد بررسي قرار گرفت. در نهايت داده ها با نرم افزار16 Stata آناليز شد. يافته ها: نتايج مطالعه حاضر نشان داد كه ميانگين سن بيماران 8.13±34.41 سال، ميانگين سن تشخيص بيماري در بيماران 5.80±26.93 سال و ميانگين مدت ابتلا به ميگرن در بيماران 11.21±21.36 سال بوده كه 152 نفر (78.4%) با بيشترين فراواني زن بوده است. نتايج مطالعه حاضر نشان داد كه 144 نفر (74.2%) از بيماران با بيشترين فراواني ميگرن بدون اورا داشته كه 88 نفر (45.4%) از بيماران با بيشترين فراواني علائم فوتوفوبي + فونوفوبي داشته و شدت سردرد افراد مورد مطالعه متوسط با 51 نفر (26.3%) و شديد با 143 نفر (73.7%) فراواني بوده است. نتايج نشان داد كه براساس پرسشنامه PSQI 75 نفر (38.7%) از بيماران مورد مطالعه كيفيت خواب خوب و 119 نفر (61.3%) كيفيت خواب پايين داشته و براساس تست بك 64 نفر (33%) از بيماران مورد مطالعه افسردگي نداشته و 64 نفر (33%) با بيشترين فراواني افسردگي مرزي داشته اند. همچنين 45 نفر (23.2%) از بيماران مورد مطالعه به فيبروميالژي مبتلا بوده اند. در اين مطالعه از 45 نفر (23.2%) بيمار مبتلا به فيبروميالژي 22 نفر (48.9%) فيبروميالژي تاثير كم و 22 نفر (48.9%) تاثير زياد و يك نفر تاثير شديدي بر بيماري وي داشته است. نتايج تحليلي نشان داد بين تعداد حملات، شدت حملات، نوع ميگرن، افسردگي و ابتلا بهه فيبروميالژي با كيفيت خواب در بيماران مورد مطالعه ارتباط معني دار آماري وجود دارد (0.05P<‎). نتيجه‌گيري: نتايج مطالعه ما نشان داد بين كيفيت خواب و ميزان درد و نوع ميگرن و تعداد حملات بيماران مبتلا به سردرد ميگرني ارتباط وجود دارد و اساساً هر شرايطي كه درد يا ناراحتي توليد كند، ميتواند موجب بيخوابي شود و بيخوابي نيز سردرد را تشديد مينمايد. همچنين بين كيفيت خواب و ابتلا به افسردگي و ابتلا به فيبروميالژي ارتباط معني دار وجود دارد لذا با توجه به اين نتايج، كيفيت خواب نامطلوب يك وضعيت باليني است كه بايد در پاتوفيزيولوژي سردرد، در درجه اول ميگرن، و به ويژه در موارد عدم پاسخ به درمان مورد توجه قرار گيرد و با توجه به مطالب بيان شده، پيشنهاد ميشود كه برنامۀ مديريت خواب به عنوان يك روش مؤثر در كاهش تعلداد حملات ميگرن به كار گرفته شود. واژگان كليدي: كيفيت خواب؛ افسردگي؛ فيبروميالژي؛ سردرد ميگرني

236048

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

منا احمدي، سارا چاووشي نژاد