اثر مكمل يك سويه باسيلوس توليدكننده بيوسورفاكتانت بر سلامت و عملكرد گوسالههاي هلشتاين

اين پژوهش با هدف بررسي اثرات تغذيه مكمل يك سويه باكتري باسيلوس توليدكننده بيوسورفكتانت بر سلامت و عملكرد رشد گوساله‌هاي نژاد هلشتاين در دوره پيش از شيرگيري و دو هفته پس ازآن انجام شد. دوران ابتدايي زندگي گوساله‌هاي شيري به‌عنوان يكي از مراحل بسيار حساس و تعيين‌كننده در پرورش دام شناخته مي‌شود، چراكه گوساله‌ها در اين مرحله به دليل نابالغ بودن سيستم ايمني و دستگاه گوارش، به‌ويژه در برابر بيماري‌هايي نظير اسهال و عفونت‌هاي تنفسي بسيار آسيب‌پذير هستند. در سال‌هاي اخير، افزودني‌هاي طبيعي مانند پروبيوتيك‌ها به‌عنوان جايگزين‌هاي پايدار و مؤثر براي آنتي‌بيوتيك‌ها مورد توجه قرار گرفته‌اند كه مي‌توانند نقش بسزايي در بهبود سلامت گوساله‌ها، كاهش استرس و ارتقاء رشد مطلوب ايفا كنند. در اين تحقيق، 52 رأس گوساله نژاد هلشتاين به‌صورت تصادفي در قالب چهار گروه آزمايشي تقسيم شدند: گروه شاهد، گروه دريافت‌كننده شير حاوي پروبيوتيك، گروه دريافت‌كننده خوراك آغازين (استارتر) حاوي پروبيوتيك و گروه دريافت‌كننده هر دو شكل مكمل (شير و استارتر). پروبيوتيك مورد استفاده ازسويهBacillus mojavensis HF بود كه توانايي توليد بيوسورفكتانت‌هايي مانند سورفكتين، فنجايسين و كورستاكين را دارد؛ تركيباتي با خاصيت ضد ميكروبي بالا و در بهبود عملكرد گوارشي موثر ميباشد. اين مكمل‌ها از روزهاي ابتدايي زندگي تا پايان دوره شيرگيري از طريق شير يا خوراك به گوساله‌ها داده شد. نتايج اين پژوهش نشان داد كه گوساله‌هاي دريافت‌كننده پروبيوتيك، به‌ويژه آن‌هايي كه از تركيب با شير بهره‌مند بودند، افزايش معني‌داري در ميانگين افزايش وزن روزانه در روز 65 (0.01‎>p)، بهبود بازده خوراك در روز 65 (0.0001 ‎>p)،كاهش نمره مدفوع (نشان‌دهنده كاهش بروز اسهال) و ارتقاء وضعيت سلامت عمومي داشتند. علاوه بر اين، پايداري pH شكمبه و افزايش توليد اسيدهاي چرب فرار در گوساله‌هاي تيمار شده مشاهده شد. همچنين، تحليل نمونه‌هاي مايع شكمبه و خون نشان داد كه فعاليت تخميري بهبود يافته، سطح نيتروژن آمونياكي كاهش يافته و تعادل ميكروبي بهتري در دستگاه گوارش برقرار شده است. مهم‌تر از آن، هيچ‌گونه عارضه جانبي يا واكنش منفي در اثر مصرف پروبيوتيك مشاهده نشد كه بيانگر ايمني و اثربخشي اين راهكار تغذيه‌اي است. يافته‌هاي اين تحقيق حاكي از آن است كه استفاده ازسويهBacillus mojavensis HF كه باسيلوس توليدكننده بيوسورفكتانت است؛ مي‌تواند به‌عنوان يك افزودني خوراكي مؤثر براي بهبود سلامت، رشد و ثبات متابوليكي گوساله‌هاي شيري به كار رود. اين نتايج، كاربرد گسترده‌تر جايگزين‌هاي ميكروبي طبيعي به‌جاي آنتي‌بيوتيك‌ها در صنعت دامپروري را تقويت مي‌كند و گامي در جهت توسعه پايدار و سلامت‌محور پرورش دام به شمار مي‌رود.

235980

فيزيولوژي دام و طيور

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان