قانون تعيين تكليف چاه‌هاي آب فاقد پروانه بهره‌برداري در جهت حفاظت از منابع آب زيرزميني يا خلاف آن (مطالعه موردي: شهرستان اصفهان با اولويت دشت برخوار)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي آب

كارشناسي ارشد

منابع‌آب‌ زيرزميني به‌عنوان ذخاير استراتژيك و تجديدپذير محدود، نقش كليدي در تامين آب شرب، كشاورزي و صنعت در مناطق خشك و نيمه‌خشك مانند ايران ايفا مي‌كنند. در دهه‌هاي اخير، با افزايش جمعيت، توسعه بي‌رويه كشاورزي و نبود نظارت موثر، بهره‌برداري غيرمجاز ازاين منابع به شكل نگران‌كننده‌اي گسترش يافته‌است. يكي از مهمترين چالش‌هادر اين زمينه،افزايش تعداد چاه‌هاي فاقد پروانه بهره‌برداري وبرداشت بيش از حدمجاز از آن‌ها بوده‌است. در پاسخ به اين بحران، قانون«تعيين تكليف چاه‌هاي فاقد پروانه بهره‌برداري»در سال 1389 تصويب شد. هدف اين قانون ساماندهي وضعيت چاه‌هاي غيرمجاز و درعين حال تلاش براي حفظ منابع‌آب زيرزميني بود. با اين حال، از منظر كارشناسان و فعالان حوزه منابع آب، اين قانون در اجرا با چالش‌هاي جدي مواجه شده و گاه حتي به‌عنوان عاملي در تثبيت تخلفات قبلي وافزايش برداشت مجازشده غيرمجازها شناخته شده‌است. اين تحقيق، با تمركز بر دشت اصفهان-برخوار در استان اصفهان،درصدد ارزيابي واقع گرايانه اثرات اجراي اين قانون با بهره‌گيري از تحليل احكام صادره در خصوص صدور يا عدم صدور پروانه بهره برداري و همچنين ميزان دبي بهره برداري از چاه‌ها قبل و بعداز قانون است. در اين تحقيق، 70 حلقه چاه در محدوده دشت برخوار مورد بررسي قرار گرفت. بررسي احكام صادره و پروانه ها صدور يافته پس از آن، نشان داد كه از اين تعداد، حدود 60 درصد با رأي كميسيون مربوطه مشمول پر شدن و انسداد شدند و تنها 40 درصد موفق به دريافت پروانه بهره‌برداري با دبي بسيار محدود گرديدند. نتايج اين تحقيق نشان داد كه قانون تعيين تكليف چاه‌هاي فاقد پروانه مصوب سال 1389 توانسته تأثير مثبتي در كاهش برداشت بي‌رويه از منابع آب زيرزميني دشت برخوار از طريق چاه هاي غير مجاز داشته و به افزايش ذخيره آبخوان كمك كند.

235618

منابع

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان