امكان سنجي توسعه اكوتوريسم در راستاي حفظ فرهنگ عشاير قشقايي و حفاظت از تنوع زيستي در جنوب استان اصفهان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي محيط زيست

كارشناسي ارشد

اين پژوهش با هدف امكان‌سنجي توسعه اكوتوريسم در راستاي حفظ فرهنگ عشاير قشقايي و حفاظت از تنوع زيستي در جنوب استان اصفهان انجام شده است. با توجه به اهميت حفاظت از ميراث فرهنگي و طبيعي مناطق عشايري، ضرورت بررسي پتانسيل‌ها و محدوديت‌هاي توسعه گردشگري طبيعت‌محور احساس مي‌شود. حفاظت از محيط زيست، بهره‌برداري مسئولانه‌اي از منابع طبيعي را تبيين مي‌كند كه كيفيت آن‌ها را براي نسل‌هاي آينده حفظ مي‌نمايد. مشاركت فعال جوامع محلي، به عنوان شركاي كليدي در حفاظت از تنوع زيستي، از اهميت بالايي برخوردار است، زيرا آن‌ها داراي سازوكارهاي سنتي مديريت منابع هستند. تقويت نقش اين جوامع و توجه به شيوه‌هاي زندگي بوميان، در موفقيت برنامه‌هاي حفاظتي، نقشي اساسي ايفا مي‌كند. داده‌ها از طريق 198 پرسشنامه از عشاير قشقايي و 198 پرسشنامه از گردشگران در جنوب استان اصفهان جمع‌آوري شد. تحليل داده‌ها با استفاده از آزمون‌هاي آماري غيرپارامتريك Chi-Square، Kruskal-Wallis، Friedman و آزمون‌هاي پارامتريك ANOVA و Tukey صورت گرفت. همچنين مدل‌سازي معادلات ساختاري(SEM) براي بررسي روابط بين متغيرها به كار رفت. مدل معادلات ساختاري با شاخص‌هاي برازش مناسب(RMSEA = 0.049،CFI = 0.934) نشان داد كه محدوديت‌ها مانند دست¬رسي به خدمات مختلف تأثير معناداري بر نگرش به زندگي عشايري دارند. آزمون ANOVA و Tukey تفاوت معناداري بين ميزان تحصيلات و نگرش حفاظت از محيط‌زيست را تأييد كرد. در بررسي تمايل عشاير به مشاركت در اكوتوريسم، 5 .55% پاسخ‌دهندگان آمادگي همكاري با حفاظت از حيات‌وحش را ابراز كردند. زندگي عشايري پتانسيل متنوعي براي جذب گردشگر داشته كه تجربه طبيعت بكر و هواي پاك بيشترين جذابيت را دارد، در حالي كه نگرش به زندگي عشايري در گروه‌هاي سني مختلف تفاوت معناداري نداشت. يافته‌ها تأكيد مي‌كند كه فقدان امكانات اساسي، عشاير را مجبور به مهاجرت كرده و بهبود زيرساخت‌ها و خدمات در اين مناطق براي حفظ جمعيت و توسعه پايدار اكوتوريسم حياتي است. محدوديت‌ها به عنوان تنها عامل تعيين‌كننده و معنادار در تمايل عشاير به ادامه زندگي سنتي‌شان شناسايي شدند. بنابراين، تمركز سياست‌گذاران بايد بر رفع موانع موجود باشد تا ايجاد مزاياي جديد، زيرا عوامل منفي (محدوديت‌ها) تأثير بيشتري بر عشاير دارند.

234819

مديريت و حفاظت از تنوع زيستي

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان