روابط ساختاري بين اضطراب سلامت و فرسودگي شغلي پرستاران: نقش ميانجي تنظيم هيجان و تعديلگري صفات شخصيتي

6/10/2024 12:00:00 AM

چكيده فرسودگي شغلي امروزه به ‌عنوان يكي از مشكلات شايع در مشاغل مختلف مخصوصاً حرفه‌ پرستاري مورد شناسايي قرار گرفته است. با توجه به اثرات منفي فرسودگي شغلي، شناخت عوامل روان¬شناختي اثرگذار بر آن اهميت فراواني دارد. بر اين اساس، اين پژوهش با هدف بررسي نقش ميانجي تنظيم هيجان و تعديلگري صفات شخصيتي در رابطه بين اضطراب سلامت و فرسودگي شغلي پرستاران انجام گرفت. پژوهش حاضر به لحاظ هدف كاربردي و از نوع توصيفي- همبستگي بود كه با روش مدل¬يابي معادلات ساختاري انجام گرفت. جامعه آماري اين پژوهش را تمامي پرستاران شاغل در بيمارستان‌هاي زيرپوشش دانشگاه علوم پزشكي مشهد به تعداد تقريبي شش هزار نفر در سال 1401 تشكيل داد كه از بين آنها، تعداد 279 نفر به روش نمونه¬گيري در دسترس انتخاب شدند. براي جمع-آوري داده‌ها از پرسشنامه‌هاي فرسودگي شغلي ماسلاچ و جكسون (1981)، اضطراب سلامت سالكوسكيس و همكاران (2002)، فرم كوتاه پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصيت خرمايي و فرماني (1393) و پرسشنامه راهبردهاي تنظيم هيجان گروس و جان (2003) استفاده شد. براي تجزيه و تحليل داده‌ها از آزمون معادلات ساختاري در نرم افزارهاي آماري Amos نسخه 24 و Spss نسخه¬ 26 استفاده شد. نتايج پژوهش نشان داد كه مدل كلي پژوهش از برازش مطلوبي برخوردار است. همچنين، اثر مستقيم اضطراب سلامت بر فرسودگي شغلي (704/0=β، 001/0=P)، اثر مستقيم بُعد ارزيابي مجدد تنظيم هيجان بر فرسودگي شغلي (230/0-=β، 001/0=P)، اثر غيرمستقيم اضطراب سلامت بر فرسودگي شغلي از طريق نقش ميانجي بُعد سركوبي تنظيم هيجان (021/0=β، 003/0=P) و اثر غيرمستقيم اضطراب سلامت بر فرسودگي شغلي از طريق نقش ميانجي بُعد ارزيابي مجدد تنظيم هيجان (084/0=β، 001/0=P) معني¬دار بوده است، اما اثر مستقيم بُعد سركوبي تنظيم هيجان بر فرسودگي شغلي (024/0-=β، 702/0=P) معني¬دار نبوده است. علاوه بر اين، صفت شخصيتي برونگرايي (139/0=R2adj، 001/0=P، 948/45=F)، صفت شخصيتي تجربه‌پذيري (122/0=R2adj، 001/0=P، 771/39=F)، صفت شخصيتي وظيفه‌شناسي (101/0=R2adj، 001/0=P، 274/32=F)، صفت شخصيتي روان‌رنجوري (217/0=R2adj، 001/0=P، 014/78=F) و صفت شخصيتي توافق¬پذيري (093/0=R2adj، 001/0=P و 494/29=F) بر فرسودگي شغلي پرستاران تأثير معني¬داري دارند. اما، اثر متقابل برونگرايي * اضطراب سلامت بر روي فرسودگي شغلي (584/0=F، 05/0<P، 764/0=t-value)، اثر متقابل تجربه‌پذيري * اضطراب سلامت بر روي فرسودگي شغلي (628/0=F، 05/0<P، 792/0=t-value)، اثر متقابل وظيفه‌شناسي * اضطراب سلامت بر روي فرسودگي شغلي (097/0=F، 05/0<P، 312/0=t-value)، اثر متقابل روان‌رنجوري * اضطراب سلامت بر روي فرسودگي شغلي (463/1=F، 05/0<P، 209/1-=t-value)، اثر متقابل توافق‌پذيري * اضطراب سلامت بر روي فرسودگي شغلي (237/2=F، 05/0<P، 495/1=t-value) معني¬دار نيست، به اين معنا كه هيچ يك از صفات شخصيتي در ارتباط بين اضطراب سلامت و فرسودگي شغلي پرستاران، نقش تعديل‌كنندة معناداري ندارد. با توجه نتايج پژوهش تأكيد بر توسعه راهبردهاي تنظيم هيجان مؤثر مي‌تواند يك عامل كليدي در كاهش تأثير اضطراب سلامت بر فرسودگي شغلي در ميان پرستاران، علي‌رغم تأثير غير معني‌دار ويژگي‌هاي شخصيتي باشد.

233462

دانشگاه اردكان

متقي شكوفه Mottaghi Shokoufeh