تبيين تأثير ازخودگذشتگي رهبر بر پيامدهاي كاري كاركنان با تمركز بر نقش متغيرهاي ميانجي و تعديل‌گر

مديريت دولتي گرايش مديريت رفتار سازماني

3/2/2025 12:00:00 AM

چكيده سازمان‌ها همواره در پي ارتقاي سطح پيامدهاي كاري كاركنان خود هستند و نقش رهبري در اين امر، توجه پژوهش‌گران سازمان و مديريت را به خود جلب كرده است. ازخودگذشتگي‌رهبر، چارچوب جديدي از مفهوم رهبري است كه از منافع شخصي خود فراتر رفته و به رفاه جمع مي‌نگرد. بااين‌حال مطالعات اخير نشان مي‌دهد كه ازخودگذشتگي رهبر يك شمشير دولبه است؛ يعني مي‌تواند هم تأثير مثبت بر رفتار كاركنان بگذارد. در پاسخ به اين شكاف پژوهشي، پژوهش حاضر باهدف تبيين تأثير ازخودگذشتگي رهبر بر پيامدهاي‌‌كاري‌كاركنان با تمركز بر نقش متغيرهاي ميانجي اعتماد به رهبر، عزت‌نفس پيرو و هويت جمعي و نقش تعديل‌گر ادراك از رياكاري رهبر انجام شد. پژوهش از نظر هدف كاربردي و از نظر روش، توصيفي – همبستگي بود. جامعه آماري پژوهش شامل كليه كاركنان شركت گاز استان فارس بوده است، باتوجه‌به نرم‌افزار جي پاور، حجم نمونه مورد نياز 336 نفر تعيين شد. نمونه‌ها با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي ساده انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوري داده‌هاي پژوهش پرسش‌نامه بود. روايي پرسش‌نامه‌ها بر اساس روايي صوري، روايي سازه، روايي همگرا، روايي واگرا، پايايي با ضريب آلفاي كرونباخ و پايايي تركيبي تأييد شد. از تعداد400 پرسش‌نامه توزيع‌شده، 342 پرسش‌نامه برگشت داده شد و با حذف پرسش‌نامه‌هاي ناقص، 339 پرسش‌نامه وارد فرايند تجزيه‌وتحليل داده‌ها قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از روش مدل‌سازي معادلات ساختاري و نرم‌افزار اموس تجزيه‌وتحليل شد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد ازخودگذشتگي رهبري داراي تأثير مستقيم بر عملكرد شغلي است، اما به‌طور مستقيم بر رفتار شهروندي سازماني تأثير ندارد. همچنين ادراك ‌از ‌رياكاري رهبر هيچ نقش تعديل‌گري در رابطه بين ازخودگذشتگي رهبر بر پيامدهاي كاري كاركنان ندارد. در ادامه مشخص شد نقش ميانجي اعتماد به رهبر بر رابطه بين ازخودگذشتگي رهبر بر پيامدهاي كاري كاركنان تأييد شد. به همين ترتيب نقش ازخودگذشتگي رهبر بر رفتار شهروندي سازماني از طريق نقش ميانجي عزت‌نفس پيرو تأييد شد، اما نقش ميانجي آن در رابطه ازخودگذشتگي رهبر بر عملكرد شغلي كاركنان تأييد نشد. در آخر مشخص شد كه هويت جمعي رابطه بين ازخودگذشتگي رهبر بر عملكرد شغلي كاركنان را ميانجي‌گري مي‌كند. اما در رابطه ازخودگذشتگي رهبر بر رفتار شهروندي سازماني نقش ميانجي ندارد. نتايج اين پژوهش نشان‌دهنده نقش ازخودگذشتگي رهبر بر پيامدهاي كاري كاركنان از طريق بهبود اعتماد به رهبر، عزت‌نفس پيرو و هويت جمعي كاركنان است، درحالي‌كه رفتار رياكارانه رهبر اثر تعديل‌گري معناداري نشان نداد؛ بنابراين، تمركز بر تقويت رفتارهاي فداكارانه و ازخودگذشتگي رهبران، همچنان مي‌تواند موجب بهبود عملكرد كاركنان شود، حتي اگر برخي كاركنان نسبت به نيت‌هاي واقعي رهبر ترديد داشته باشند. كليدواژه: ازخودگذشتگي رهبري، عملكرد شغلي، رفتار‌‌شهروندي ‌سازماني، اعتماد به رهبر، عزت‌نفس پيرو، هويت جمعي، ادراك از رياكاري رهبر.

233453

دانشگاه اردكان

امراللهي بيوكي ناهيد Amrollahi Biouki nahid