پايش اكريل آميد در پساب تصفيه شده صنايع سنگبري شهرك صنعتي محمودآباد و تاثير آن بر آبخوان اصفهان-برخوار

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي محيط زيست

كارشناسي ارشد

صنعت سنگبري به عنوان صنعتي فعال و ارزآور مورد توجه بسياري از صنعتگران قرارگرفته است. در اين صنعت به منظور كاهش ميزان بهره‌‌برداري از آب‌هاي زيرزميني، پساب حاصل، تصفيه شده و بازچرخاني مي‌شود. امروزه در فرايند تصفيه پساب كارخانه‌هاي سنگبري عمدتا از مواد پليمري نظير پلي‌اكريل‌آميد براي كاهش قابل توجه زمان ترسيب و افزايش راندمان تصفيه استفاده مي‌شود. درست انجام نشدن فرايند پليمريزاسيون منجر به كاهش خلوص پليمر توليدي شده و مونومر اكريل‌آميد باقي مانده در پليمر، پس از انجام فرايند انعقاد وارد پساب تصفيه شده ‌مي‌شود. از اين رو، مصرف اين پساب در صنعت و نشت و نفوذ آن به زمين، ممكن است باعث انتقال اكريل‌آميد به عنوان آلاينده نوظهور به آب‌هاي سطحي و زيرزميني‌گردد. به منظور شناسايي اكريل‌آميد در پساب تصفيه شده صنايع سنگبري و آب چاه، شبكه پايش در سه مرحله طراحي شد. در مرحله اول و دوم علاوه بر انتخاب 2 حلقه چاه به عنوان نمونه شاهد خارج از محدوده صنعتي، از پساب تصفيه شده و آب چاه 5 واحد سنگبري در شهرك صنعتي محمودآباد و 6 حلقه چاه در اطراف شهرك صنعتي نمونه برداري شد. در مرحله سوم مجدد از 6 حلقه چاه در شهرك صنعتي و 16 حلقه چاه در قسمت‌هاي مركز، شمال، شرق، جنوب شرق و جنوب آبخوان اصفهان-برخوار نمونه برداري صورت گرفت. متغيرهاي EC، TSS، TDS، BOD5، COD، CO32-، HCO3-، pH و اكريل‌آميد در 5 نمونه‌ پساب تصفيه شده و 35 نمونه آب چاه اندازه‌گيري شد. ميانگين (انحراف معيار±) pH 7/9±0/4 و هدايت الكتريكي 2273/7±3545/1 ميكروزيمنس بر سانتي‌متر، كل جامدات محلول 1655/5±2362/3 ميلي‌گرم بر ليتر، كل جامدات معلق 45/3±28/7ميلي‌گرم‌ بر ليتر، اكسيژن‌خواهي زيستي 0/8±1/4 ميلي‌گرم برليتر، اكسيژن‌خواهي شيميايي 32/3±48/7 ميلي‌گرم بر ليتر، كربنات 27/8±36/1 و بي‌كربنات 3/75 ± 0/216 ميلي‌گرم بر ليتر به‌دست آمد. از بين 11 واحد سنگبري نمونه‌ برداري شده در منطقه صنعتي محمودآباد، اكريل‌آميد در پساب تصفيه شده و آب چاه 4 واحد سنگبري به ترتيب با ميانگين 0/2±0/3 ميكروگرم برليتر و 0/5 ± 0/8 ميكروگرم برليتر شناسايي شد. در مطالعه حاضر تنها 36% از نمونه‌هاي پساب تصفيه شده و آب زيرزميني واحدهاي سنگبري مورد بررسي در شهرك صنعتي محمودآباد به آلاينده اكريل‌آميد آلوده بود و در بقيه واحدها (64%)، غلظت اكريل‌آميد در محدوده كمتر از حد تشخيص روش اندازه‌گيري (0/03 ميكروگرم برليتر) به‌دست آمد. خوشبختانه در حال حاضر گستره انتشار اين آلاينده به شهرك صنعتي محمودآباد (بخش غربي آبخوان) محدود شده است. به‌طوري‌كه غلظت اكريل‌آميد در‌ بخش‌هاي مركز، شمال، شرق و جنوب آبخوان اصفهان-برخوار كم‌تر از حد تشخيص روش اندازه‌گيري به‌دست آمد.

233414

آلودگي محيط زيست

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان