بررسي كاربرد پيش از برداشت جيبرليك اسيد بر شاخص‌هاي مورفوفيزيولوژيك، آناتوميك و بيان ژن‌هاي دخيل در عمر گلجايي دو رقم رز

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم باغباني

دكتري

كشور ما به واسطه‌ي داشتن اقليم مناسب، نور كافي، نيروي كارگري ارزان و دسترسي آسان به بازارهاي خاورميانه و روسيه از پتانسيل بالايي براي توليد و همچنين صادارت گل رز برخوردار است. گل‌هاي مناسب براي صادرات بايد كيفيت قابل قبولي داشته باشند تا بازگشت مصرف كننده را تضمين نمايند. از آنجايي كه عمر گلجايي از اجزاي مهم كيفيت است بهبود آن سبب افزايش كيفيت گل توليدي و همچنين تضمين كننده‌ي حفظ بازار هدف است. پژوهش حاضر در سه مطالعه با هدف شناخت و بررسي عوامل مهم و تأثيرگذار بر افزايش عمر گلجايي گل رز شاخه بريده طراحي شد. در مطالعه‌ي اول يازده رقم گل رز بازار پسند از لحاظ ميزان عمر گلجايي، توانايي جذب آب، ميزان توليد هورمون اتيلن در مراحل پيري، ويژگي‌هاي آناتوميك و همچنين يكپارچگي غشا در طول دوره‌ي پس از برداشت بررسي و ارزيابي شدند. سپس براساس نتايج حاصل از مطالعه‌ي اول دو رقم با عمر گلجايي كم و زياد به ترتيب ‘Samurai’ و ‘Peach Avalanche’ انتخاب شدند. نتايج نشان داد ارقام با عمر گلجايي زياد مجراي آوند چوب عريض‌تر، ضخامت ديواره‌ي فيبر بيشتر، سنتز ه اتيلن كم‌تر و همچنين ميزان نشت يوني و مالون دي آلدهايد كم‌تر داشتند. در مطالعه‌‌ي بعد از 5 غلظت هورمون جيبرليك اسيد (0، 50، 100، 200 و 400 ميلي‌گرم بر ليتر) به منظور حصول بهترين عمر گلجايي و همچنين بهبود شاخص‌هاي مؤثر بر عمر گلجايي استفاده شد و براي اطمينان از صحت انتخاب، آزمايش دو مرتبه تكرار شد. بيش‌ترين ميزان جذب آب، عمر گلجايي و ضخامت مجراي آوند و ميزان ليگنين و كلسيم كه از شاخص‌هاي مؤثر بر استحكام دمگل و جلوگيري كننده از فروپاشي آوند و حفظ و تداوم جريان آبي در ساقه‌ي گياه شاخه بريده محسوب مي‌شوند در غلظت 100 ميلي‌گرم بر ليتر هورمون جيبرليك اسيد حاصل شد. هم‌چنين اين تيمار بيش‌ترين وزن، بزرگ‌ترين اندازه غنچه و بلندترين ارتفاع را داشت كه از ويژگي‌هاي مهم تعيين كننده كيفيت گل شاخه بريده هستند. در مطالعه‌ي سوم به منظور بررسي بيان ژن‌هاي دخيل در مسير بيوسنتز ليگنين و همچنين تاييد اثرهاي هورمون جيبرليك اسيد از از بازدارنده‌ي سنتز تنظيم كننده‌ي رشد يعني پاكلوبوترازول استفاده شد و مطالعه براي دو مرتبه تكرار شد. نتايج نشان داد جيبرليك اسيد با غلظت 100 ميلي‌گرم بر ليتر عمر گلجايي، ميزان جذب آب و ويژگي‌هاي آناتوميك دخيل در حفظ و تداوم جريان آبي در دمگل شامل قطر مجراي آوند، ضخامت ديواره‌ي فيبر و ميزان ليگنين دمگل،‌ ميزان رنگدانه‌هاي فتوسنتزي، قندهاي محلول گلبرگ و وزن و ارتفاع ساقه و همچنين اندازه‌ي غنچه را به طور معني‌داري نسبت به شاهد افزايش داد. كاربرد پاكلوبوترازول سبب كاهش معني‌دار اين صفات نسبت به شاهد شد. اگرچه كاربرد توام جيبرليك اسيد به همراه پاكلوبوترازول تا حد زيادي از اثرهاي بازدارنده‌ي آن كاست اما توانايي خنثي كردن تمامي اثرهاي بازدارندگي آن را نداشت. افزايش بيان ژن‌هاي دخيل در مسير بيوسنتز ليگنين شامل PAL، COMT، HCT و PER پس از كاربرد جيبرليك اسيد تاييد كننده‌ي اثرهاي مثبت اين تنظيم كننده‌ي رشد در افزايش ميزان ليگنين دمگل و همچنين افزايش مقاومت مكانيكي دمگل در برابر فروپاشي بود.

233404

فيزيولوژي توليد و پس از برداشت محصولات باغي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان