عنوان
تعيين خصوصيات مورفولوژيكي و مولكولي قارچ‌هاي بيماريزا و اندوفيت گلرنگ (Carthamus tinctorius) در مزارع استان اصفهان
نويسنده اصلي
مصطفائي، فاطمه
محل تحصيل
اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان
رشته تحصيلي
گياهپزشكي
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
گلرنگ (Carthamus tinctorius) يك گياه يك ساله و متعلق به خانواده Asteraceae است. به دليل روغن دانه، رنگ گلچه‌ها و مقاومت گياه به خشكي و شوري كشت گلرنگ مورد توجه است. گلرنگ همانند ساير گياهان تحت تأثير بسياري از بيماري‌ها بويژه بيماري‌هاي قارچي قرار مي‌گيرد كه باعث آسيب به محصول و كاهش توليد مي‌شوند. كنترل شيميايي اين بيماري¬ها باعث آسيب به محيط زيست و سلامت انسان‌ها و ساير موجودات مي‌شود. قارچ‌هاي¬ ¬¬ا¬¬¬ندوفيت با افزايش تحمل گياهان در برابر تنش¬ها، به عنوان عوامل بيوكنترل بالقوه معرفي مي شوند. با اين وجود مطالعات كمي در مورد جوامع اندوفيتي گلرنگ در دنيا وجود دارد و در ايران هنوز مطالعه اي در زمينه قارچ¬هاي اندوفيت گلرنگ انجام نشده است. بنابراين باتوجه به اهميت كشت گلرنگ در ايران از ديرباز تا كنون به عنوان يكي از خاستگاه‌هاي گلرنگ و خساراتي كه توسط بيمارگرهاي قارچي به وجود مي‌آيد، در اين پژوهش شناسايي مورفولوژيكي و مولكولي قارچ‌هاي بيماريزا و اندوفيت در گلرنگ مورد بررسي قرار گرفت. براي اين منظور، از مزارع استان اصفهان نمونه¬برداري از اندام‌هاي برگ، ساقه، ريشه و طوقه‌ي بوته¬هاي داراي علائم بيماري جهت شناسايي قارچ‌هاي بيمارگر و نمونه برداري از گياهان سالم و فاقد هرگونه علائم بيماري جهت شناسايي قارچ‌هاي اندوفيت صورت گرفت. در مجموع 80 نمونه مشكوك به بيماري قارچي و همچنين 30 نمونه سالم براي شناسايي قارچ¬هاي اندوفيت جمع¬آوري شد. به طوري كه از 80 نمونه داراي علائم، 41 جدايه بيمارگر و از 30 نمونه سالم، پنج جدايه اندوفيت به دست آمد. پس از جداسازي و خالص نمودن قارچ¬ها، صفات مورفولوژيكي آنها ازجمله خصوصيات پرگنه، شكل هيف¬ها، وضعيت كنيديوفور و كنيديوم‌ها روي محيط¬كشت¬هاي مختلف بررسي شد. بر اين اساس قارچ¬هاي عامل لكه برگي به دو گونه قارچي شامل Alternaria alternata، A. sorghi و قارچ¬هاي عامل پوسيدگي طوقه و ريشه و بوته ميري به چهار گونه قارچي شامل Fusarium solani، Fusarium falciforme ، Fusarium nygamai و Macrophomina phaseolina تعلق گرفتند. لازم به ذكر است كه تعداد 22 نمونه نيز مربوط به علائم سفيدك پودري و هشت نمونه مربوط به علائم زنگ نيز جمع¬آوري شد و مورد بررسي ميكروسكوپي قرار گرفت. بدين ترتيب قارچ Puccinia carthami به عنوان عامل ايجاد زنگ و قارچ‌هاي Leveillula taurica و Golovinomyces cichoracearum عوامل مولد سفيدك پودري در گلرنگ شناسايي شدند. در اين مطالعه قارچ¬هاي اندوفيت تنها از برگ جداسازي شدند، كه اين قارچ¬ها شامل Alternaria alternata، Acrophialophora jodhpurensis و Fusarium falciforme بودند. بيماريزايي جدايه¬هاي بيماريزا و همچنين عدم بيماريزايي جدايه¬هاي اندوفيت روي رقم كوسه در شرايط گلخانه با اجراي اصول كخ مورد اثبات قرار گرفت. جهت شناسايي مولكولي جدايه-هاي قارچي و ارزيابي روابط فيلوژنتيكي آنها ناحيه بين ژني DNA ريبوزومي با استفاده از آغازگرهاي (ITS4 و ITS1 ) و (ITS5 و ITS4 ) تكثير شد. جهت شناسايي تكميلي برخي از جدايه¬هاي قارچي نيز از آغازگرهاي Tef (translation elongation factor) استفاده شد. نتايج BLAST توالي‌هاي به دست آمده با توالي¬هاي موجود در بانك ژن بيانگر تشابه جدايه¬هاي اين پژوهش با گونه¬هاي مشابه بود.
شماره ركورد
233229
گرايش رشته تحصيلي
بيماري شناسي گياهي
دانشكده
مهندسي كشاورزي
دانشگاه
دانشگاه صنعتي اصفهان