تعيين تعادل اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي دركاربري اراضي كشاورزي شرق استان اصفهان (مطالعه موردي: شهرستان هرند)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

افزايش جمعيت و نيازهاي روزافزون بشري به مواد غذايي و منابع مختلف، انسان را ناگزير كرده است كه بيشتر به طبيعت و منابع آن متوسل شود. اين بهره‌برداري فزاينده باعث برهم خوردن تعادل ميان انسان و طبيعت شده است. در اين ميان، بشر با بهره‌گيري از توانايي‌هاي خويش و استفاده از تكنولوژي تلاش كرده است تا ميزان توليد و بهره‌وري از منابع را افزايش دهد. با اين حال، بهره‌برداري بي‌رويه و ناپايدار از منابع در طول زمان منجر به تخريب و تحليل رفتن آن‌ها شده است. در چنين شرايطي، علم اقتصاد تلاش نموده است راه‌حل‌هايي ارائه دهد كه استفاده مطلوب از منابع محدود و كمياب را امكان‌پذير سازد. اين رويكرد مي‌تواند رفتارهاي انسان را به سمت استفاده عقلاني و بهره‌برداري حداكثري از منابع با حداقل هزينه هدايت كند. پژوهش حاضر با ديدگاهي آينده‌پژوهانه به امكان‌سنجي ايجاد تعادل ميان دغدغه‌هاي زيست‌محيطي، اقتصادي و اجتماعي ناشي از فعاليت‌هاي كشاورزي پرداخته است. هدف كلي اين پژوهش بهينه‌سازي مديريت كاربري اراضي زراعي در شهرستان هرند بوده و سه محور اساسي آن عبارتند از: حداقل كردن تخريب زيست‌محيطي، حداكثر ساختن درآمد اقتصادي كشاورزان منطقه و افزايش ظرفيت اشتغال روستايي در منطقه. اين پژوهش كاربردي با استفاده از ابزارهايي نظير پرسشنامه و مصاحبه با كشاورزان خبره و كارشناسان جهاد كشاورزي منطقه انجام شده است. لذا، ابتدا داده‌هاي مورد نياز از طريق پاسخ‌هاي كشاورزان خبره به پرسشنامه‌ها و مصاحبه با كارشناسان ذيربط در سال زراعي 1403-1402 جمع‌آوري شد.سپس اين اطلاعات با استفاده از نرم‌افزار گمز تحليل و پردازش شد. درگام بعدي، تعادلي ميان مؤلفه‌هاي اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي از طريق روش‌هاي برنامه‌ريزي رياضي و به طورخاص نظريه بازي‌ها ارزيابي شد. در اين راستا، متغيرهايي مانند درآمد، اشتغال و ميزان كودهاي شيميايي مصرفي مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه در شرايط ايجاد تعادل اقتصادي، زيست‌محيطي و اجتماعي در مقايسه با شرايط موجود، علاوه بر افزايش منفعت اقتصادي كشاورزان، منافع زيست محيطي و اجتماعي جامعه نيز بهبود پيدا خواهد نمود. لذا، بر اساس نتايج اين پژوهش به منظور ايجاد تعادل پايدار در كاربري اراضي زراعي شهرستان هرند، بر افزايش مداخلات ذينفعان مختلف از جمله تشكل‌هاي كشاورزي، سمن‌هاي زيست‌محيطي و سازمان‌هاي مردم نهاد اجتماعي در هنگامه تدوين الگوي كشت محصولات زراعي تأكيد شد.

233222

توسعه روستايي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان