عنوان
برآورد فراواني گوسپند وحشي موفلون (Ovis gmelini) با استفاده از روش نمونه‌برداري فاصله‌اي در پارك ملي و منطقه حفاظتشده تنگ‌صياد
نويسنده اصلي
خواجه، حميدرضا
محل تحصيل
اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان
رشته تحصيلي
علوم و مهندسي محيط زيست
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
دست‌يابي به برآوردهاي قابل اعتماد از جمعيت حيات‌وحش يكي از چالش¬هاي اساسي براي زيست‌شناسان حفاظت است. برآوردهاي صحيح و دقيق از اندازه جمعيت براي ارزيابي فعاليت‌هاي حفاظتي و برنامه‌ريزي راهبردهاي مديريتي ضروري است. همچنين درك تاثير عوامل طبيعي و انساني بر تراكم و حضور گونه‌هاي جانوري براي توسعه برنامه‌هاي حفاظتي موثر، حائز اهميت است. نمونه‌برداري فاصله‌اي يكي از روش‌هاي رايج براي برآورد فراواني جانوران است. در اين مطالعه از روش‌هاي ترانسكت خطي و ترانسكت نقطه‌اي براي برآورد جمعيت گوسپند وحشي در زيستگاه كوهستاني پارك ملي و منطقه حفاظتشده تنگ‌صياد استفاده گرديد. در يك دوره پنج‌ماهه در پاييز و زمستان سال 1402، 42 ترانسكت نقطه‌اي و 150 كيلومتر ترانسكت خطي مورد بررسي قرار گرفت كه منجر به برآورد تعداد 1806 راس گوسپند وحشي (فاصله اطمينان: 972–3353) با استفاده از روش ترانسكت خطي و 2375 راس (فاصله اطمينان: 923–6112) با استفاده از روش ترانسكت نقطه‌اي شد. نتايج نشان داد كه برآورد سازمان حفاظت محيط‌زيست بر اساس سرشماري جمعيت، در داخل فاصله اطمينان برآوردهاي به¬دست آمده از طريق روش‌هاي نمونه‌برداري¬ فاصله-اي در اين مطالعه قرار مي¬گيرد. علاوه بر اين، روش ترانسكت خطي با تعداد بيشتر مشاهدات به ازاي واحد تلاش و فاصله اطمينان باريك‌تر نسبت به روش ترانسكت نقطه‌اي، كارآمدتر ارزيابي شد. با توجه به كوچك بودن اندازه نمونه، استفاده از طرح نمونه‌برداري طبقه‌بندي‌شده بر اساس زيستگاه، دقت برآورد را افزايش نداد (ترانسكت خطي: 1786 رأس با فاصله اطمينان 856–4696؛ ترانسكت نقطه‌اي: 1502 رأس با فاصله اطمينان 526–6870). توصيه‌ها شامل افزايش تلاش در ترانسكت‌ها براي بهبود دقت برآورد و اعتبارسنجي برآوردهاي به‌دست‌آمده از طريق نمونه‌برداري مجدد با استفاده از نمونه‌برداري فاصله¬اي و همچنين استفاده از روش‌هاي مستقل ديگر براي برآورد فراواني است. ارزيابي اثر متغيرهاي محيطي نشان داد كه اندازه گله‌هاي اين گونه ارتباط معناداري با متغيرهاي تعيين‌شده ندارد، اما حضور گونه به درصد پوشش گياهي و فاصله از آبشخور مرتبط بود. اين مطالعه مبنايي براي امكان‌سنجي استفاده از روش‌هاي نمونه‌برداري فاصله‌اي به‌منظور برآورد جمعيت گوسپند وحشي در زيستگاه‌هاي كوهستاني با توپوگرافي پيچيده را فراهم مي‌كند. پايش مستمر جمعيت گوسپندهاي وحشي از طريق برآوردهاي فراواني مداوم در پارك ملي تنگ‌صياد و ساير مناطق حفاظتشده با استفاده از روش‌هاي نمونه‌برداري فاصله‌اي، مي‌تواند امكان به دست آوردن تراكم¬هاي پايه مورد نياز براي ارزيابي اثربخشي طرح‌هاي مديريتي را فراهم آورد.
شماره ركورد
233034
گرايش رشته تحصيلي
مديريت و حفاظت تنوع زيستي
دانشكده
مهندسي منابع طبيعي
دانشگاه
دانشگاه صنعتي اصفهان