بررسي اثرات متقابل فراوري دانه ذرت (ورقه¬اي شده با بخار و آسياب) با سن از شيرگيري (50 روز و 75 روز) و روش از شيرگيري (تدريجي و ناگهاني) بر عملكرد گوساله‌هاي شيرخوار

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم دامي

دكتري

هدف از آزمايش نخست، بررسي اثرات روش فراوري دانه ذرت و سن شيرگيري بر عملكرد، متابوليت¬هاي شكمبه‌اي، فراسنجه‌هاي خوني، گوارش‌پذيري و رفتار تغذيه‌اي گوساله‌هاي شيرخوار هلشتاين بود. چهل و هشت رأس گوساله شيرخوار به طور تصادفي به 4 تيمار اختصاص داده شدند: 1) ذرت ورقه‌اي شده با بخار و شيرگيري در سن 50 روز، 2) ذرت ورقه‌اي شده با بخار و شيرگيري در سن 75 روز، 3) ذرت آسياب شده و شيرگيري در سن 50 روز و 4) ذرت آسياب شده و شيرگيري در سن 75 روز. گوساله¬ها در روز 50 يا 75 از شير گرفته شدند و آزمايش تا روز 90 ادامه پيدا كرد. گوساله‌هايي كه روز 50 قطع شير شدند، شيرگيري بين روزهاي 44 تا 50 و گوساله‌هايي كه روز 75 قطع شير شدند، شيرگيري بين روزهاي 69 تا 75 با كاهش روزانه يك ليتر شير انجام شد. نتايج اين پژوهش نشان داده كه اثر متقابل بين روش فراوري دانه ذرت و سن شيرگيري براي كل ماده خشك مصرفي، انرژي قابل‌متابوليسم مصرفي، طول بدن، ارتفاع هيپ و عرض هيپ معني‌دار بود (05/0 >P) و بيشترين مقدار در گوساله‌هاي دريافت‌كننده ذرت ورقه‌اي شده با بخار و شيرگيري در روز 75 ديده شد. گوساله‌هايي كه خوراك آغازين داراي ذرت ورقه‌اي شده با بخار دريافت كردند افزايش وزن روزانه، مصرف خوراك آغازين و گوارش‌پذيري پروتئين و گوارش‌پذيري فيبر نامحلول در شوينده خنثي بيشتري داشتند (01/0 > P). گوساله‌هاي دريافت‌كننده ذرت ورقه‌اي شده با بخار مقدار آلبومين (05/0 =P) و نيتروژن اوره‌اي خون (01/0 =P) كم‌تري داشتند درحالي‌كه در اين گروه پروتئين (01/0 =P) و گلوبولين خون (02/0 =P) بيشتر بود. همچنين مدت‌زمان مصرف خوراك (01/0 =P) در گوساله‌هاي دريافت‌كننده ذرت ورقه‌اي شده با بخار بيشتر از ديگر گوساله‌ها بود. گوساله‌هايي كه در سن كمتر (روز 50) از شير گرفته شدند نسبت به ديگر گوساله‌ها، بوتيرات (02/0 =P) و گوارش‌پذيري ماده خشك (01/0 =P) بيشتر بود. غلظت گلوكز خون (02/0 =P) در گوساله‌هايي كه در روز 75 از شير گرفته شدند نسبت به گوساله‌هايي كه روز 50 از شير گرفته شدند بيشتر بود و غلظت پروتئين خون (01/0 =P) كمتر بود. pH مايع شكمبه و نيتروژن آمونياكي بين تيمارها تفاوت معني‌داري نداشت (05/0 ‹P). به‌طوركلي يافته هاي اين پژوهش نشان داد كه مصرف ذرت ورقه‌اي شده با بخار در مقايسه با ذرت آسياب شده در هر دو زمان از شيرگيري باعث بهبود عملكرد مي‌شود. در آزمايش دوم اثرات روش فراوري دانه ذرت و روش از شيرگيري بر عملكرد، متابوليت‌هاي شكمبه‌اي، فراسنجه‌هاي خوني، گوارش‌پذيري و رفتار تغذيه‌اي گوساله‌هاي شيرخوار هلشتاين بررسي شد. شمار 48 رأس گوساله شيرخوار به طور تصادفي به 4 تيمار آزمايشي: 1) ذرت ورقه‌اي شده با بخار و شيرگيري به روش تدريجي، 2) ذرت ورقه‌اي شده با بخار و شيرگيري به روش ناگهاني، 3) ذرت آسياب شده و شيرگيري به روش تدريجي و 4) ذرت آسياب شده و شيرگيري به روش ناگهاني اختصاص داده شدند. شيرگيري در روز 70 انجام شد و آزمايش تا روز 90 ادامه پيدا كرد. در روش شيرگيري ناگهاني، گوساله‌ها از روز يك تا روز 15، 4 ليتر از روز 16 تا روز 67، 7 ليتر شير دريافت كردند. قطع شير به‌صورت ناگهاني در روزهاي 68 و 69 با كاهش روزانه 5/3 ليتر شير انجام شد. در روش شيرگيري تدريجي، گوساله‌ها روزانه 4 ليتر شير از روز يك تا 15 و 7 ليتر شير از روز 16 تا 59 دريافت كردند. از شيرگيري بين روزهاي 60 تا 69 با برنامه كاهشي به اين گونه انجام شد: 6 ليتر شير در روزهاي 60 و 61، روزهاي 62 و 63، 5 ليتر شير، 4 ليتر شير در روزهاي 64 و 65، 3 ليتر شير در روزهاي 66 و 67، 2 ليتر شير در روز 68 و يك ليتر شير در روز 69. مصرف خوراك آغازين (روز 1 تا 90)تحت‌تأثير روش فراوري ذرت قرار نگرفت (13/0 =P)، اما تحت‌تأثير روش از شيرگيري (01/0 =P) قرار گرفت. اثر متقابل روش از شيرگيري با روش فراوري ذرت معني دار بود (01/0 =P). بيشترين مقدار مصرف خوراك در گوساله‌هاي دريافت‌كننده ذرت ورقه‌اي شده با بخار و از شيرگيري تدريجي ديده شد. در گوساله‌هاي دريافت‌كننده ذرت ورقه‌اي شده با بخار گوارش‌پذيري ماده خشك (01/0 =P) و فيبر نامحلول در شوينده خنثي (03/0 =P) نسبت گوساله‌هاي دريافت‌كننده ذرت آسياب شده بيشتر بود. افزايش وزن روزانه (روز 1 تا 90) در گوساله‌هاي شيرگيري شده به روش تدريجي بيشتر از گوساله‌هايي بود كه به‌صورت ناگهاني از شير گرفته شدند (02/0 =P).

232770

تغذيه دام

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان