بررسي قابليت سنجش از دور در تشخيص مراتع تخريب يافته در اثر آتش‌سوزي (مطالعه موردي: استان كرمان)

علوم و مهندسي مرتع گرايش اصلاح و احياي مرتع

9/18/2024 12:00:00 AM

اين تحقيق با جمع‌آوري اطلاعات مربوط به حريق‌هاي رخ داده در چهار منطقه استان كرمان شامل منطقه هنزاء شهرستان رابر با پوشش مرتعي، منطقه چهارگنبد شهرستان سيرجان با پوشش مرتعي مشجر، منطقه كوه پنج شهرستان بردسير با پوشش مرتعي و منطقه خبر شهرستان بافت با پوشش جنگلي جهت بررسي قابليت تصاوير ماهواره‌اي در شناسايي مراتع تخريب يافته در اثر آتش‌سوزي توسط نرم‌افزار ENVI انجام شده است. ابتدا نقشه چهار محدوده مورد حريق به‌صورت رقومي تهيه گرديد. سپس تصاوير ماهواره‌ لندست آنها پس از وقوع حريق تهيه و عمليات ژئورفرنس، حذف خطاي راديومتري و اتمسفري بر روي تصاوير انجام گرفت. تصاوير با روش نظارت‌شده در محيط ENVI طبقه‌بندي شدند. قسمتي از محدوده‌هاي مورد حريق به‌عنوان مناطق تعليمي استفاده شد و بقيه مناطق جهت تعيين دقت تصوير استفاده شد. در نهايت با استفاده از سه شاخص ضريب كاپا، خطاي حذفي (Omission) و خطاي مرتكب شده (Commission) دقت و صحت طبقه‌بندي در نرم افزار ENVI ارزيابي گرديد. نتايج نشان داد كه تصاوير ماهواره لندست در تعيين مناطق تخريب يافته در اثر حادثه آتش‌سوزي در پوشش‌هاي گياهي مختلف نتايج متفاوتي دارند. در بررسي مساحت مناطق مورد حريق براي هر چهار منطقه در طبقه‌بندي‌هاي انجام شده هيچكدام با مساحت دقيقي از مناطق واقعي مورد حريق مواجه نشدند. در طبقه‌بندي تصاوير مساحت مناطق مورد حريق براي منطقه خبر بافت 91/107 هكتار، هنزا 06/12 هكتار، چهارگنبد 48/564 هكتار و كوه پنج 67/149 هكتار محاسبه گرديد، در حاليكه اندازه واقعي مساحت مناطق مورد حريق با بازديد ميداني به ترتيب براي خبر 100 هكتار، براي هنزا 15 هكتار، براي چهارگنبد600 هكتار و براي كوه پنج 200 هكتار مي‌باشد. نتايج ارزيابي دقت و صحت طبقه‌بندي تصاوير نيز نشان داد كه صحت كلي و ضريب كاپا براي منطقه خبر بافت به ترتيب 98/99% و 9655/0، براي منطقه هنزا به ترتيب 99.98% و 9166/0، براي منطقه چهارگنبد به ترتيب 97/99% و 9628/0 و براي منطقه كوه پنج به ترتيب 99/99% و 9545/0 مي‌باشد. تصاوير ماهواره لندست در شناسايي مناطق تخريب يافته در اثر حريق در مناطق با پوشش گياهي مرتعي نسبت به مناطق با پوشش گياهي مرتعي مشجر و جنگلي دقت بيشتري را نشان دادند. به‌دليل اينكه حريق در مناطق جنگلي و مرتعي مشجر اكثراً به صورت سطحي بوده و درختان به‌طور كامل از بين نرفته‌اند، در رفتار طيفي پوشش زمين تأثير گذاشته و در نتيجه باعث ايجاد خطا در شناسايي كامل مناطق مورد حريق شده است.

232730

دانشگاه اردکان

صادقي‌نيا مجيد