مقايسه تأثير تمرينات تنفسي ديافراگماتيك و لب غنچه اي بر كيفيت خواب سالمندان مبتلا به بيماري مزمن انسدادي ريه بستري در بيمارستانهاي دولتي استان گيلان در سال 1399ـ1400

لنگرود

مقدمه: به دنبال افزايش جمعيت سالمندان، مشكلات سلامتي آنها نيز افزايش مي يابد. يكي از شايع ترين بيماري ها،COPD مي باشد و خواب نامطلوب، از ويژگي هاي مشترك در اين بيماران است. توانبخشي ريه به عنوان يك روش درماني غيردارويي موثر براي بهبود كيفيت خواب در بيماران COPD مطرح است. با توجه به تناقضات يافته هاي مطالعات انجام شده و كمبود اطلاعات در مورد كيفيت خواب سالمندان مبتلا به بيماري مزمن انسدادي ريه در كشورمان و عدم انجام چنين مطالعه اي در استان گيلان بعنوان سالمند ترين استان كشور، اين پژوهش با هدف تعيين تأثير تمرينات تنفسي بر كيفيت خواب سالمندان مبتلا به بيماري مزمن انسدادي ريه انجام شد. مواد و روش ها: در اين مطالعه كار آزمايي باليني با طرح متقاطع تعداد 60 نفر از نمونه هاي پژوهش با متوسط سن 22/70 و انحراف استاندارد 62/8 با شيوه تخصيص تصادفي در دو گروه مداخله 1 و 2 (ابتدا به مدت 4 هفته، گروه مداخله اول تمرينات تنفسي ديافراگماتيك و گروه مداخله دوم تمرينات لب غنچه اي) قرار گرفتند و بعد از تكميل پرسشنامه اطلاعات دموگرافيك و, PSQI AMTS و CAT، آموزش در خصوص نحوه انجام تنفس لب غنچه اي و تنفس ديافراگمي طي دو جلسه هر بار به مدت 30 دقيقه انجام شد و كيفيت خواب بيماران طي 4 مرحله (قبل و بعد از انجام تمرينات) محاسبه شد. جهت ارزيابي همگني متغيرهاي دموگرافيك در دو گروه مطالعه در صورت كيفي بودن از آزمون كيـدو و در صورت كمي بودن از آزمون t مستقل و يا منـويتني استفاده شد. براي مقايسه‌ي كيفيت خواب قبل و بعد از مداخله در هر گروه و در هر ترتيب بطور مجزا از آزمون ناپارامتري ويلكاكسون استفاده شد. براي بررسي اثر مداخلات بر كيفيت خواب، اثر دوره و اثر متقابل دوره و مداخله از تحليل متقاطع استفاده شد. نرماليتي توسط آزمون كولموگروفـاسميرنوف سنجيده شد. داده ها توسط نرم افزار SPSS نسخه 21 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج : تفاوت معناداري از نظر آماري در سطح معناداري 5 درصد در بين دو روش تمرين تنفسي ديافراگماتيك و لب‌غنچه‌اي بر كيفيت خواب سالمندان مبتلا به بيماري مزمن انسدادي ريه ديده نشد. تمرينات تنفسي متفاوت، اثر متفاوتي بر كيفيت خواب سالمندان نداشت. ولي اثر متقابل روش مداخله با زمان در سطح معناداري 5 درصد بر تغييرات كيفيت خواب بيماران مورد مطالعه معنادار شناخته شد كه اين بدان معناست كه ترتيب اعمال تمرين تنفسي بر تغييرات كيفيت خواب موثر است.با توجه به اينكه ميانگين تغييرات در گروه اول مداخله (تنفس ديافراگماتيكـتنفس لب‌غنچه‌اي)،09/2 ±51/0ـ و در گروه دوم مداخله (تنفس لب‌غنچه‌ايـتنفس ديافراگماتيك)، 32/3± 16/0ـاست؛ در نتيجه مي توان گفت ترتيب چيدمان روش‌هاي تنفسي گروه اول مداخله موجب كاهش بيشتر معيار پرسشنامه و افزايش بيشتر در متوسط كيفيت خواب شده است. نتيجه گيري: نتايج مطالعه حاضر بيانگر آن بود كه تمرينات تنفسي ديافراگماتيك و لب غنچه اي باعث بهبود كيفيت خواب سالمندان مبتلا به بيماري مزمن انسدادي ريه مي شود. لذا استفاده از اين تمرينات به عنوان يك روش مؤثر غير دارويي در طراحي برنامه هاي ارتقاء كيفيت خواب سالمندان مبتلا به اين بيماري توصيه مي شود. كليد واژه ها: سالمند، بيماري مزمن انسدادي ريه، تمرينات تنفسي، كيفيت خواب

232644

علوم پزشكي گيلان