بررسي ارتباط افسردگي و اضطراب با علايم گوارشي در جمعيت پرستاران بخش¬هاي مختلف بيمارستان¬هاي دولتي شهر رشت در سال 1402

رشت

مقدمه: شواهدي درمورد ارتباط بين بيماري¬هاي گوارشي و برخي اختلالات رواني وجود دارد. به گفته متخصصان سلامت، مغز تاثير مستقيمي برمعده ما دارد، به طوري كه اين دو به شدت به هم مرتبط هستند. با توجه به شايع بودن علايم گوارشي در جامعه و با توجه به ارتباط دوطرفه بين اضطراب و افسردگي با علايم گوارشي ما در اين مطالعه به بررسي ارتباط اضطراب و افسردگي با علايم گوارشي پرداختيم. مواد و روش: در اين مطالعه تحليلي- مقطعي، 460 پرستار از بخش¬هاي مختلف بيمارستان¬هاي دولتي شهر رشت به روش نمونه¬گيري طبقه¬اي و تصادفي خوشه¬اي مورد مطالعه قرار گرفتند. سپس اين افراد به دو گروه با علايم گوارشي و بدون علايم گوارشي تقسيم شدند. تعيين علايم گوارشي براساس پرسش علايم (وجود تهوع، سوزش سر دل، اسهال و يبوست طي سال گذشته به صورت خود گزارش شده) بود و سپس اختلالات اضطرابي و افسردگي در اين افراد براساس خود رتبه‌بندي مقياس اضطراب و افسردگي بيمارستاني (HADS) تكميل گرديد. نتايج: از 460 پرستار مورد مطالعه، ميانگين سن پرستاران برابر با 08/30 (43/7=SD) سال و 125 نفر (2/27 درصد) داراي سن بيش¬تر از 40 سال بودند. 441 نفر (9/95 درصد) زن، 277 نفر (2/60 درصد) ﻣﺘﺄهل، 18 نفر (9/3 درصد) داراي تحصيلات كارشناسي ارشد، 13 نفر (8/2 درصد) سرپرستار و 48 نفر (4/10 درصد) داراي شيفت كاري ثابت بودند. ميانگين سابقه كار پرستاران برابر با 02/10 سال (53/7=SD) و 197 نفر (8/42 درصد) داراي سابقه كار بيش¬تر از 10 سال بودند. ميانگين نمايه توده بدني پرستاران برابر با 02/25 (93/2=SD) كيلوگرم بر متر مربع بود. 18 نفر (9/3 درصد) سيگار و 7 نفر (5/1 درصد) الكل مصرف مي‌كردند. 63 نفر (7/13 درصد) مبتلا به بيماري زمينه‌اي بودند و 21 نفر (6/4 درصد) سابقه مراجعه به روان¬شناس يا روان¬پزشك را داشتند. ميانگين نمره افسردگي پرستاران برابر با 50/2 (53/4=SD) و ميانه نمرات آن¬ها برابر با 0 (0/2- 0 :IQR) بود. ميانگين نمره اضطراب پرستاران برابر با 57/4 (59/5=SD) و ميانه نمرات آن¬ها برابر با 0/4 (0/8- 0 :IQR) گزارش شد. ميانگين نمره استرس پرستاران برابر با 30/3 (32/5=SD) و ميانه نمرات آن¬ها برابر با 0 (0/4- 0 :IQR) بود. با توجه به يافته‌ها، شيوع علايم گوارشي در كل پرستاران برابر با 7/16 درصد بود. مقادير نمرات افسردگي در افراد مبتلا به علايم گوارشي به صورتي معني‌دار بالاتر از افراد غيرمبتلا به علايم گوارشي بود (004/0=P)؛ نتايج يكساني براي نمرات اضطراب و استرس نيز مشاهده شد (به ترتيب، 031/0=P و 013/0=P). با افزايش نمرات افسردگي شانس داشتن علايم گوارشي افزايش يافت (005/0=P، 12/1- 02/1 :CI %95، 07/1=OR)، به طوري كه به ازاي يك واحد افزايش در نمرات افسردگي پرستاران، شانس داشتن علايم گوارشي در آن¬ها 7 درصد افزايش يافت (004/0=P، 13/1- 02/1 :CI %95، 08/1=aOR). با افزايش نمرات اضطراب شانس داشتن علايم گوارشي افزايش يافت (021/0=P، 09/1- 01/1 :CI %95، 05/1=OR)، به طوري كه به ازاي يك واحد افزايش در نمرات اضطراب پرستاران، شانس داشتن علايم گوارشي در آن¬ها 5 درصد افزايش يافت (026/0=P، 09/1- 01/1 :CI %95، 05/1=aOR). با افزايش نمرات استرس شانس داشتن علايم گوارشي افزايش يافت (039/0=P، 09/1- 00/1 :CI %95، 04/1=OR)، به طوري كه به ازاي يك واحد افزايش در نمرات استرس پرستاران، شانس داشتن علايم گوارشي در آن¬ها 4 درصد افزايش يافت (026/0=P، 09/1- 01/1 :CI %95، 05/1=aOR). نتيجه¬گيري: به طوركلي نتايج حاصل از اين مطالعه بيانگر اين مطلب بود كه مقادير نمرات افسردگي در افراد مبتلا به علايم گوارشي به صورتي معني‌دار بالاتر از افراد غيرمبتلا به علايم گوارشي بود. نتايج يكساني براي نمرات اضطراب و استرس نيز مشاهده شد. با توجه به نتايج حاصل از اين مطالعه و نقش افسردگي، اضطراب و استرس در افزايش علايم گوارشي بايد نسبت به اين مهم اقدام ضروري صورت گيرد. كد اخلاق: IR.GUMS.REC.1402.132 كليد واژه¬ها: افسردگي، اضطراب، علايم گوارشي، پرستاران

232545

علوم پزشكي گيلان