بررسي دقت تشخيصي روش جين اكسپرت در مقايسه با رنگ آميزي اسيدفست و كشت مايكوباكتريوم توبركلوزيس در نمونه هاي باليني بيماران مشكوك به سل ريوي ارسال شده به آزمايشگاه سل مركز آموزشي و درماني رازي رشت

بندرانزلي

مقدمه: بيماري سل يك بيماري عفوني است كه توسط باسيل مايكروباكتريوم توبركلوزيس ايجاد مي‌شود. اين بيماري قابل پيشگيري و در اكثر مواقع قابل‌درمان مي‌باشد. بدون درمان، ميزان مرگ‌ و ‌مير از بيماري سل، بالا (حدود%50) مي‌باشد. بنابراين روش‌هاي تشخيصي سريع و دقيق براي تشخيص زودهنگام بيماري سل و درمان به ‌موقع آن لازم است. درحال‌حاضر سه روش تشخيصي كشت مايكوباكتريوم‌توبركلوزيس، رنگ‌آميزي اسمير و جين‌اكسپرت در ايران براي تشخيص بيماري به‌كار مي‌رود. سازمان جهاني بهداشت استفاده از روش جين‌اكسپرت را در سرتاسر جهان به ‌عنوان روش تشخيصي خط اول در همه‌ي بالغين و كودكان با علائم سل فعال پيشنهاد مي‌كند. هدف از اين پژوهش بررسي دقت تشخيصي تست جين‌اكسپرت در مقايسه با رنگ‌آميزي اسمير در بيماران مشكوك به سل ريوي مراجعه‌كننده به آزمايشگاه سل مركز آموزشي و درماني رازي رشت است. مواد و روش: نتايج كشت، رنگ‌آميزي اسمير و جين‌اكسپرت نمونه‌هاي باليني بيماران مشكوك به سل ريوي(خلط و BAL) در سال‌هاي 1400 و 1401 در آزمايشگاه سل مركز آموزشي و درماني رازي رشت و اطلاعات دموگرافيك و باليني بيماران شامل (سن، جنس، سابقه‌ي درمان قبلي سل، سابقه‌ي زندان، سابقه‌ي اعتياد، تشخيص نهايي بيماري و مقاومت به ريفامپين) از سامانه‌ي ثبت اطلاعات سل وارد فرم جمع‌آوري اطلاعات طراحي شده گرديد و سپس اين اطلاعات مود تجزيه ‌و تحليل آماري با نرم‌افزار‌هاي SPSS و MedCalc قرار‌گرفت يافته‌ها: در اين پژوهش، تعداد 484 نمونه‌ي خلط وBAL از 428 بيمار مشكوك به سل ريوي بررسي شد. از 428 بيمار مورد بررسي، 335 مورد (%3/78) مرد بودند. ميانگين سني بيماران مورد مطالعه 9/49 (با انحراف‌معيار 6/16) سال با دامنه‌ي 16 تا 89 سال بود. حساسيت، ويژگي و دقت تشخيصي تست جين‌اكسپرت در مقايسه با روش كشت به ‌عنوان گلداستاندارد به ‌ترتيب %7/95، %9/43 و %1/71 و در مقايسه با تشخيص نهايي بيماري به‌ترتيب %9/91، %8/52 و %7/78 بدست آمد. هم¬چنين حساسيت، ويژگي و دقت تشخيصي تست ميكروسكوپي اسمير در مقايسه با روش كشت به‌ترتيب %7/93، %6/69 و %2/82 و در مقايسه با تشخيص نهايي بيماري، به‌ترتيب %9/86، %2/82 و %3/85 بدست آمد. روش كشت نيز در مقايسه با تشخيص نهايي بيماري، حساسيت %6/77، ويژگي %9/96 و دقت تشخيصي %1/84 داشت. در اين مطالعه حساسيت روش جين‌اكسپرت بالاتر از روش اسمير اما ويژگي و دقت تشخيصي روش اسمير بالاتر از جين‌اكسپرت بدست آمد. هم¬چنين در مقايسه‌ي دقت تشخيصي سه روش كشت، اسمير و جين‌اكسپرت با يكديگر نسبت به تشخيص نهايي بيماري، بالاترين دقت تشخيصي براي روش اسمير %3/85 بدست آمد. نتيجه‌گيري: در مطالعه‌ي ما دقت‌تشخيصي رنگ‌آميزي اسمير خلط بالاتر از روش‌هاي كشت و جين‌اكسپرت بوده بنابراين تست اسمير خلط هم¬چنان مي¬تواند خط اول اقدامات تشخيصي سل ريوي باشد. اما با توجه به اينكه حساسيت تست جين‌اكسپرت از روش كشت و اسمير بالاتر است براي تشخيص صحيح موارد اسمير منفي كه از نظر باليني شك بالايي براي سل دارند، بايد بكار گرفته شود. كليدواژه‌ها: جين‌اكسپرت، مايكوباكتريوم‌توبركلوزيس، رنگ‌آميزي اسيد‌فست، كشت مايكوباكتريوم‌توبركلوزيس

232511

علوم پزشكي گيلان