كارآيي درمان هاي غيردارويي خشكي دهان: يك مرور نظام مند و متاآناليز

دانشكده دندانپزشكي

خلاصه فارسي هدف: مطالعات گوناگوني درباره آثار ليزردرماني، تحريك الكتريكي و طب سوزني بر خشكي دهان و عوارض جانبي آن انجام شده است. هدف از اين مطالعه، بررسي نظام‌مند تاثير اين سه درمان غيردارويي به صورت جامع بر جريان بزاق و شاخص هاي خشكي دهان مي‌باشد. روش بررسي: اين مطالعه به صورت مرور سيستماتيك و متاآناليز بر روي مقالات انگليسي زبان منتشر شده بين سال‌هاي 2000 تا 2022 ميلادي انجام شد. جهت دستيابي به متون انگليسي مرتبط از پايگاه‌هاي الكترونيكي بين المللي شامل: PubMed (MEDLINE)، Scopus و Web of Science (ISI) و همچنين موتور جستجوي Google Scholar استفاده شد و از كليد واژگان Xerostomia، Dry mouth، Hyposalivation، Salivary glands، Photobiomodulation، Low-level laser therapy، LLLT، Acupuncture، Pharmacoacupuncture استفاده شد. سپس مقالات با استفاده از پروتوكل مرور سيستماتيك مورد پالايش قرار گرفت. در نهايت 5 مطالعه استخراج و نتايج مطالعات با استفاده از مدل اثر تصادفي متاآناليز با هم تركيب شدند. ناهمگني مطالعات با استفاده از شاخص I^2، و ارتباط بين جريان بزاق تحريك نشده و قرارگيري در گروه مداخله يا كنترل با متارگرسيون مورد بررسي قرار گرفت. آناليز داده‌ها با استفاده از نرم افزار STATA.MP (نسخه 17) انجام شد. براي بررسي معناداري تغييرات، از شاخص correlation coefficient استفاده شد. يافته‌ها: در 5 مطالعه مورد بررسي، برجسته ترين يافته ها‌ تعيين جريان بزاق با ميانگين ml/min0.098 در گروه درمان قبل مداخله (با فاصله اطمينان 95٪: 0.044-0.153)، تعيين جريان بزاق با ميانگينml/min 0.166 (با فاصله اطمينان ٪95: 0.236-0.096) در گروه درمان بعد از مداخله ، تعيين جريان بزاق با ميانگينml/min 0.096(با فاصله اطمينان ٪95: 0.131-0.062) در گروه كنترل قبل مداخله و تعيين جريان بزاق با ميانگينml/min 0.122 (با فاصله اطمينان ٪95: 0.074-0.169) در گروه كنترل بعد از درمان بود. همچنين ارتباط آماري معناداري بين قرارگيري در گروه مداخله و افزايش جريان بزاق يافت شد (0.0775163coefficient:). بحث و نتيجه گيري: به طور كلي مي توان اين طور نتيجه گرفت كه انجام درمان هاي غير دارويي براي خشكي دهان اعم از ليزردرماني كم توان، تحريك الكتريكي وراپوستي عصب و طب سوزني منجر به افزايش معناداري در ميانگين جريان بزاق تحريك نشده در گروه درمان يا مداخله نسبت به گروه كنترل شد. با توجه به اهميت فراوان خشكي دهان و تاثير آن بر كيفيت زندگي افراد به خصوص سالمندان از يك سمت و كوتاه مدت بودن تاثيرات درمان هاي دارويي خشكي دهان، انجام مطالعات بيشتر درباره اين ابزارهاي غيردارويي بسيار مهم مي‌باشد. لذا اميد بر آن است كه در آينده تحقيقاتي جامع تر به خصوص بر روي جمعيت ايراني صورت گيرد.

232477

علوم پزشكي گيلان