بررسي فراواني سرطان و انواع آن در جمعيت بيماران مبتلا به مالتيپل اسكلروزيس در استان گيلان در سال 1400

رشت

زمينه: مالتيپل اسكلروزيس يك بيماري خودايمني است كه باعث دميليناسيون عصبي مي¬شود و به دليل درگيري سيستم ايمني با سرطان مرتبط است. در حالي¬كه فرآيندهاي خودايمني خطر ابتلا به سرطان را كاهش ميدهد، مبناي ايمني مشترك بين سرطان و مالتيپل اسكلروزيس ممكن است بروز سرطان در مالتيپل اسكلروزيس را توضيح دهد. هم¬چنين DMD ها پيشرفت و فعاليت بيماري را كاهش داده و ممكن است خطر سرطان را افزايش دهند. اهداف: اين مطالعه با هدف تعيين فراواني سرطان و انواع آن در جمعيت بيماران مبتلا به مالتيپل اسكلروزيس در استان گيلان در سال 1400 انجام شد. روش‌ها: اين مطالعه يك مطالعه مقطعي تحليلي است كه پس از دريافت كد اخلاق از كميته محترم اخلاق در پژوهش دانشگاه علوم¬پزشكي گيلان در سال 1400 آغاز شد. اطلاعات بيماران مبتلا به مالتيپل اسكلروزيس ثبت¬شده در انجمن MS گيلان از قبيل عوامل دموگرافيك مانند سن و جنس، نوع درمان (DMT/non-DMT)، نوع داروي مصرفي، مدت زمان مصرف دارو، شدت بيماري در زمان پذيرش (بر اساس معيار EDSS)، سن تشخيص مالتيپل اسكلروزيس، ابتلا يا عدم ابتلا به سرطان و در صورت مثبت بودن نوع سرطان، زمان بروز سرطان (قبل يا بعد ابتلا به MS)، سن ابتلا به سرطان پس از تشخيص MS، فاصله بروز سرطان از تشخيص MS، بيماري‌هاي زمينه‌اي، بيماري‌هاي اتوايمون و مصرف داروهاي مورد استفاده در MS به علت بيمارهاي مرتبط با ايمني قبل از تشخيص MS جمع‌آوري شد به اين صورت كه اطلاعات مورد نياز از پرونده بيماران و تماس تلفني با بيماران توسط دو دانشجوي شركت‌كننده در طرح زير نظر منشي محترم انجمن MS گيلان و پرسيدن سوالات مربوط به بخشي از پرسش¬نامه طراحي¬شده كه مرتبط با سرطان است، به دست آمد. پس رسيدن به حجم نمونه كافي (707 نفر)، 62 مورد مشكوك به بدخيمي پيدا شد كه تحت بررسي‌هاي باليني و پاراكلينيكي از جمله بيوپسي قرار گرفته بودند. براي اطمينان از صحت ادعاي بيماران تمام اين 62 مورد در سيستم ثبت بيماري¬هاي غيرواگير (سرطان) در مركز بهداشت استان گيلان، جست¬و¬جو و در صورت داشتن پاتولوژي مويد سرطان به عنوان بيماران MS مبتلا به سرطان وارد مطالعه شدند. نتايج: اين مطالعه نشان داد كه 0/1 درصد از نمونه‌هاي مبتلا به MS استان گيلان، سرطان داشتند كه اين عدد با احتمال 95 درصد مي‌تواند بين 4/0 تا 0/2 درصد به جمعيت بيماران مبتلا به MS استان گيلان تعميم داده شود. تشخيص MSدر عمده‌ي اين بيماران پيش از تشخيص سرطان رخ داده است. سرطان رحم، لنفوم، سرطان پستان، آدنوئيد كيستيك كارسينوم غدد بزاقي و سرطان ريه متاستاتيك در نمونههاي مورد مطالعه شناسايي شد. ميانگين سني بيماران سرطاني بيشتر بود و ارتباط معنيداري بين جنسيت و سرطان مشاهده نشد. هيچ ارتباط معني‌داري بين نوع درمان دريافتي مالتيپل اسكلروزيس و بروز سرطان وجود نداشت و هيچ ارتباط معنيداري بين مدت زمان مصرف داروهاي سركوبكننده سيستم ايمني، شدت مالتيپل اسكلروزيس يا سن تشخيص مالتيپل اسكلروزيس يافت نشد. سرطان در افراد مبتلا به بيماريهاي زمينهاي شايع¬تر بود، اما بيماري خودايمني و سرطان ارتباط معني‌داري با يك¬ديگر نداشتند. نتيجه¬گيري: درصد نمونه¬هاي بررسي¬شده با تشخيص سرطان 0/1 درصد بود. بنابراين سرطان در مالتيپل اسكلروزيس به طور قابل¬توجهي شيوع نداشت. از نمونه بيماران مبتلا سرطان، 2 نفر به سرطان رحم (يك مورد هم¬زمان به كارسينوم كيستيك آدنوئيد غده بزاقي و سرطان متاستاتيك ريه)، 1 نفر به لنفوم و 3 نفر به سرطان پستان مبتلا بودند. در پنج بيمار از شش بيمار، تشخيص سرطان پس از تشخيص MS رخ داد. بين سرطان با سن و بيماري زمينه¬اي رابطه آماري معني¬داري وجود داشت. ارتباط آماري معني داري بين سرطان و جنسيت، نوع درمان دريافتي، مدت زمان مصرف داروهاي تعديل‌كننده ايمني، مدت مصرف داروهاي سركوب‌كننده سيستم ايمني، شدت MS در زمان بستري، سن تشخيص MS و بيماري خودايمني مشاهده نشد. واژه‌هاي كليدي: سرطان، مالتيپل اسكلروزيس، گيلان، ايران، درمان

232464

علوم پزشكي گيلان