طراحي شبكه زنجيره تأمين پايدار پوشاك در شرايط عدم قطعيت با رويكرد بهينه سازي استوار

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي صنايع

كارشناسي ارشد

در اين پژوهش، صنعت پوشاك به عنوان يكي از قديمي‌ترين و مهم‌ترين صنايع توليدي مورد بررسي قرار گرفته است. با گسترش بازارهاي جهاني در قرن بيست و يكم، صنعت پوشاك نقشي اساسي در اقتصاد جهاني ايفا مي‌كند، به طوري كه ارزش اين صنعت به حدود سه تريليون دلار رسيده است. با اين حال، مشكلات عمده‌اي از جمله وابستگي شديد به منابع مواد خام و عدم توانايي بسياري از شركت‌ها در تأمين پايدار اين منابع، باعث شده كه صنعت پوشاك به يكي از بزرگ‌ترين عوامل آلايندگي محيط زيست تبديل شود. با توجه به اين چالش‌ها، پژوهش حاضر به طراحي يك شبكه زنجيره تأمين چندسطحي براي اين صنعت مي‌پردازد. اين زنجيره شامل تأمين‌كنندگان مواد اوليه، مراكز توليد و توزيع و همچنين فروشگاه‌ها است و هدف اصلي آن بهينه‌سازي فرآيندهاي توليد و توزيع با تمركز بر مديريت پايداري زيست‌محيطي، آثار اجتماعي و كاهش ضايعات مي‌باشد. با نگاهي به پژوهش‌هاي پيشين خلأ يك مدل يكپارچه كه همزمان مباحث پايداري و عدم قطعيت در بازار را با در نظر گرفتن تمامي سطوح زنجيره تأمين و همچنين شرايط لجستيك معكوس تببين كند به وضوح مشخص است و لذا در اين پژوهش اين خلأ تحقيقاتي مبدأ نوآوري كار قرار گرفته است. مدل ارائه‌شده در اين پژوهش از رويكرد مدل‌سازي رياضي مختلط عدد صحيح استفاده مي‌كند كه قابليت بهينه‌سازي تصميمات در سطوح مختلف زنجيره تأمين را دارد. در اين مدل، محدوديت‌ها و پيچيدگي‌هاي مربوط به توليد، توزيع و نوسانات بازارهاي تقاضا، به دقت لحاظ شده‌اند. علاوه بر اين، به منظور مواجهه با عدم قطعيت‌هاي موجود در دنياي واقعي، از روش بهينه‌سازي استوار برتسيماس بهره گرفته شده است. اين روش، با در نظر گرفتن تغييرات غيرمنتظره در پارامترهاي ورودي تقاضا، راه‌حل‌هاي بهينه و قابل اطميناني را ارائه مي‌دهد كه مي‌توانند در شرايط مختلف پايداري و كارايي زنجيره تأمين را حفظ كنند. در ادامه پژوهش، براي حل مدل بهينه‌سازي از روش دقيق استفاده شده و نتايج به‌دست‌آمده از طريق تحليل‌هاي عددي ارزيابي شده‌اند. در فرآيند ارزيابي، از روش اپسيلون محدوديت نيز بهره برده شده است كه امكان بررسي چندين هدف مختلف در مدل را فراهم مي‌آورد و به تحليل توابع سه‌گانه هدف به صورت دو به دو پرداخته و تعارض هر يك با ديگري را نشان مي‌دهد. با استفاده از اين روش، عملكرد مدل در مرز پارتو مورد تحليل قرار گرفته است تا راه‌حل‌هايي كه توازن بهينه‌اي بين كارايي اقتصادي و پايداري زيست‌محيطي و اجتماعي برقرار مي‌كنند، شناسايي شوند. تحليل‌هاي حساسيت بر روي بودجه عدم قطعيت نشان داده‌اند كه مدل به‌دست‌آمده از طريق روش برتسيماس، از نظر رويكرد استوار و توانايي مواجهه با عدم قطعيت‌ها، بسيار مقرون به صرفه بوده و استفاده از اين رويكرد توصيه مي‌شود. نتايج كلي اين پژوهش نشان مي‌دهد كه مدل طراحي‌شده مي‌تواند به‌طور موثري به بهبود عملكرد زنجيره تأمين پوشاك كمك كند و سازمان‌ها را قادر سازد تا حتي در مواجهه با تغييرات و شرايط پيش‌بيني‌نشده، تصميمات بهينه و پايداري اتخاذ نمايند. به‌علاوه، بهره‌گيري از رويكردهاي تركيبي مانند بهينه‌سازي استوار و تحليل حساسيت، به سازمان‌ها اين امكان را مي‌دهد تا ريسك‌ها و ناپايداري‌هاي موجود در فرآيند تأمين و توليد را بهتر مديريت كنند و راه‌حل‌هايي پايدار و موثر را در پيش گيرند.

232353

لجستيك و زنجيره تامين

مهندسي صنايع و سيستم ها

دانشگاه صنعتي اصفهان